Russian Military Transport Plane Crashes : रशियाच्या संरक्षण मंत्रालयाने बुधवारी पहाटे दिलेल्या माहितीनुसार, रशियन हवाई दलाचे ‘An-26’ हे लष्करी मालवाहू विमान क्रिमिया द्वीपकल्पातील एका कड्यावर आदळून भीषण अपघात झाला आहे. या दुर्दैवी घटनेत विमानातील सर्व २९ जणांचा मृत्यू झाला असून, प्राथमिक अंदाजानुसार तांत्रिक बिघाडामुळे हा अपघात घडल्याचे सांगण्यात येत आहे.
नियोजनानुसार उड्डाण आणि संपर्क तुटल्याची घटना-
‘टास’ (TASS) या रशियन वृत्तसंस्थेने संरक्षण मंत्रालयाच्या हवाल्याने दिलेल्या वृत्तानुसार, मंगळवारी स्थानिक वेळेनुसार संध्याकाळी ६ वाजेच्या सुमारास या विमानाचा नियंत्रण कक्षाशी असलेला संपर्क तुटला. हे विमान क्रिमियाच्या भौगोलिक सीमांवरून एका नियोजित उड्डाणावर होते. काळ्या समुद्राच्या किनारपट्टीवर असलेल्या आणि उंच डोंगरदऱ्यांनी वेढलेल्या या द्वीपकल्पात हवामान किंवा तांत्रिक बिघाडामुळे विमानाचे नियंत्रण सुटल्याचे बोलले जात आहे. २०१४ मध्ये रशियाने युक्रेनकडून क्रिमियाचा ताबा घेतल्यापासून हा प्रदेश सामरिकदृष्ट्या अत्यंत संवेदनशील मानला जातो.
बचाव पथकाकडून शोध आणि मृतांची माहिती-
अपघाताची माहिती मिळताच रशियन संरक्षण मंत्रालयाने तात्काळ शोधमोहीम हाती घेतली. शोध पथकाने काही तासांतच ज्या ठिकाणी विमान कोसळले, तो दुर्गम भाग शोधून काढला. मंत्रालयाच्या अहवालानुसार, अपघातस्थळाची पाहणी केल्यानंतर असे स्पष्ट झाले की, विमानात स्वार असलेले ६ चालक दलाचे सदस्य (Crew Members) आणि २३ प्रवासी अशा एकूण २९ जणांचा या भीषण दुर्घटनेत जागीच मृत्यू झाला आहे. या अपघातात कोणाचेही प्राण वाचू शकले नाहीत.
‘An-26’ विमानाचे स्वरूप आणि कार्यक्षमता-
‘अँटोनोव्ह-२६’ (An-26) हे रशियन बनावटीचे एक हलके लष्करी मालवाहू विमान आहे. गेल्या अनेक दशकांपासून रशियन लष्कराचा हा मुख्य कणा मानला जातो. हे विमान प्रामुख्याने लष्करी रसद पुरवण्यासाठी आणि मध्यम अंतरावर ४० प्रवाशांपर्यंत वाहतूक करण्यासाठी वापरले जाते.
रशियन ‘An-26’ विमान अपघाताचे गूढ कायम; तांत्रिक बिघाडाचा प्राथमिक संशय आणि विमानाचा रक्तरंजित इतिहास-
क्रिमियामध्ये झालेल्या भीषण लष्करी विमान अपघातानंतर रशियन संरक्षण मंत्रालयाने या दुर्घटनेच्या कारणांबाबत प्राथमिक माहिती जाहीर केली आहे. ‘टास’ (TASS) या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, या अपघातात कोणत्याही बाह्य घटकाचा हस्तक्षेप नसल्याचे मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. याचाच अर्थ, हे विमान कोणत्याही क्षेपणास्त्राचा बळी ठरले नाही किंवा ड्रोन अथवा पक्ष्यांशी झालेल्या टकरीमुळे हा अपघात घडलेला नाही.
लष्करी आयोगाद्वारे तपास सुरू-
संरक्षण मंत्रालयाने दिलेल्या प्राथमिक अहवालानुसार, विमानातील तांत्रिक बिघाड (Technical Malfunction) हेच या भीषण कोसळण्यामागचे मुख्य कारण असल्याचे दिसून येत आहे. सध्या रशियन लष्कराचा एक उच्चस्तरीय आयोग प्रत्यक्ष घटनास्थळी दाखल झाला असून, विमानाचे अवशेष आणि तांत्रिक उपकरणांची बारकाईने तपासणी करत आहे. कार्यालयीन कामकाजाच्या वेळेव्यतिरिक्त ही घटना घडल्यामुळे संरक्षण मंत्रालयाकडून अधिकृत सविस्तर प्रतिक्रिया मिळण्यास काहीसा विलंब झाला असला, तरी तपास यंत्रणांनी आपली कार्यवाही वेगवान केली आहे.
‘An-26’ विमानाचा सहा दशकांचा प्रवास आणि विश्वासार्हता-
‘अँटोनोव्ह-२६’ (An-26) हे विमान १९६० च्या दशकाच्या उत्तरार्धापासून रशियन हवाई दलाच्या ताफ्यात समाविष्ट आहे. केवळ लष्करी रसद पुरवण्यासाठीच नव्हे, तर अनेक खाजगी विमान कंपन्यांनी मालवाहतुकीसाठीही या विमानाचा वापर केला आहे. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत उड्डाण करण्याची क्षमता असलेल्या या विमानाने अनेक दशके आपली सेवा दिली असली, तरी गेल्या दहा वर्षांतील अनेक जीवघेण्या अपघातांमुळे या विमानाची सुरक्षा आता चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे.
विमानाचा रक्तरंजित अपघाती इतिहास-
‘An-26’ या मॉडेलशी संबंधित जगभरातील काही प्रमुख अपघातांची मालिका विदारक आहे:
२०२२ (युक्रेन): युक्रेनच्या झापोरिझिया प्रांतात एका तांत्रिक उड्डाणादरम्यान हे विमान कोसळून एका व्यक्तीचा मृत्यू झाला होता.
२०२० (युक्रेन): युक्रेनच्या ईशान्य भागात प्रशिक्षणादरम्यान झालेल्या एका भीषण अपघातात विमानातील २७ पैकी २६ जणांना आपले प्राण गमवावे लागले होते. केवळ एक व्यक्ती यातून बचावली होती.
२०२० (दक्षिण सुदान): दक्षिण सुदानमध्ये झालेल्या अपघातात पाच रशियन नागरिकांसह एकूण आठ जणांचा मृत्यू झाला होता.
२०१७ (आयवरी कोस्ट): पश्चिम आफ्रिकेतील आयवरी कोस्ट येथे लँडिंग दरम्यान झालेल्या दुर्घटनेत १० पैकी ४ जणांचा मृत्यू झाला होता.
सततच्या अपघातांमुळे या जुन्या होत चाललेल्या तांत्रिक प्रणालीच्या विमानांची देखभाल आणि आधुनिक काळानुसार त्यांची उपयुक्तता यावर आता जागतिक स्तरावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
