Farmer Loss : गेल्या काही दिवसांपासून महाराष्ट्रातील विविध भागांत सुरू असलेल्या अवकाळी पावसाने, सोसाट्याच्या वादळी वाऱ्याने आणि भीषण गारपिटीने अक्षरशः हाहाकार माजवला आहे. ऐन कापणीच्या आणि तोडणीच्या हंगामात निसर्गाच्या या लहरीपणामुळे शेती पिकांचे अपरिमित नुकसान झाले असून, बळीराजा पुन्हा एकदा मोठ्या आर्थिक संकटात सापडला आहे. प्रामुख्याने द्राक्ष, केळी आणि आंबा यांसारख्या फळबागांसह रब्बी हंगामातील पिकांचे मोठे नुकसान झाल्याने ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला मोठा तडा बसला आहे.
द्राक्ष पट्ट्याला मोठा फटका आणि बाजारपेठेतील घसरण
राज्यातील सांगली, सोलापूर, फलटण, सांगोला, अहिल्यानगर, इंदापूर, बारामती आणि पारगाव या द्राक्ष उत्पादक पट्ट्याला अवकाळीचा सर्वाधिक तडाखा बसला आहे. तोडणीच्या उंबरठ्यावर असलेल्या द्राक्षबागांवर गारपीट झाल्यामुळे द्राक्षांचे मणी तडकले असून मालाचा दर्जा खालावला आहे. निर्यातक्षम द्राक्षांचे नुकसान झाल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील संधी हुकली असून, स्थानिक बाजारपेठेतही द्राक्षांच्या दरात सुमारे ३० टक्क्यांनी मोठी घसरण झाली आहे. कष्टाने पिकवलेला माल कवडीमोल भावाने विकण्याची वेळ शेतकऱ्यांवर आली आहे.
व्यापक कृषी नुकसान आणि ५१ हजार हेक्टर क्षेत्र बाधित
केवळ फळबागाच नव्हे, तर गहू, मका, ज्वारी, बाजरी आणि कांदा बियाणे यांसारख्या पिकांचेही अतोनात नुकसान झाले आहे. प्राथमिक अंदाजानुसार, राज्यातील सुमारे ५१ हजार हेक्टर क्षेत्रावरील पिके या नैसर्गिक आपत्तीमुळे बाधित झाली आहेत. मराठवाडा आणि विदर्भातील धाराशिव, बीड, लातूर या जिल्ह्यांमध्ये ‘ऑरेंज अलर्ट’ जारी करण्यात आला होता. जळगावमधील चिंचोली परिसरात वादळी वाऱ्यामुळे केळीच्या बागा जमीनदोस्त झाल्या असून, काही शेतकऱ्यांचे ८ ते ९ लाख रुपयांचे अपेक्षित उत्पन्न एका रात्रीत मातीमोल झाले आहे. छत्रपती संभाजीनगर आणि पुणे जिल्ह्यातही कांदा व हरभरा पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे.
शासन स्तरावर हालचाली आणि पंचनाम्यांचे आदेश
या भीषण परिस्थितीची दखल घेत राज्याचे कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी तातडीने नुकसानग्रस्त भागांचा दौरा करून परिस्थितीची पाहणी केली. “राज्यातील २९ जिल्ह्यांमध्ये अवकाळी पावसाने थैमान घातले असून शेतकऱ्यांचे नुकसान अत्यंत गंभीर आहे,” असे त्यांनी यावेळी नमूद केले. प्रशासनाला तातडीने नुकसानीचे वस्तुनिष्ठ पंचनामे करण्याचे आदेश देण्यात आले असून, बाधित शेतकऱ्यांना लवकरात लवकर आर्थिक मदत दिली जाईल, असे आश्वासन कृषीमंत्र्यांनी दिले आहे. शासन या कठीण काळात शेतकऱ्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
