Mahayuti Candidate List : महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागून राहिलेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या विधान परिषद निवडणुकीसाठी (Vidhan Parishad Election 2026) अखेर सत्ताधारी महायुतीमधील जागावाटपाचा तिढा यशस्वीपणे सुटला आहे. गेल्या काही दिवसांपासून तिन्ही घटक पक्षांमध्ये सुरू असलेली अंतर्गत रस्सीखेच, बैठकांचे सत्र आणि विविध जागांवरील दावे-प्रतिदावे यानंतर अखेर १७ जागांसाठीचा अंतिम फॉर्म्युला निश्चित करण्यात आला आहे. या नव्या तडजोडीनुसार, महायुतीमधील सर्वात मोठा पक्ष असलेला भारतीय जनता पक्ष सर्वाधिक जागांवर निवडणूक लढवणार असून, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षालाही सन्मानजनक जागा देण्यात आल्या आहेत. या जागावाटपामुळे महायुतीत अखेर एकमत झाले असून प्रचाराला वेग मिळण्याची चिन्हे आहेत.
जागावाटपाचे अंतिम सूत्र आणि उमेदवारांची सद्यस्थिती-
महायुतीच्या अंतिम सूत्रानुसार, एकूण १७ जागांपैकी भारतीय जनता पक्ष (भाजप) ११ जागांवर आपले नशीब आजमावणार आहे. मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना ४ जागांवर, तर उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष २ जागांवर निवडणूक लढवणार आहे. या जागावाटपाची औपचारिकता पूर्ण होताच, भारतीय जनता पक्षाने तातडीने पावले टाकत आपल्या ११ अधिकृत उमेदवारांची सविस्तर यादी जाहीर केली आहे. दुसरीकडे, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या कोट्यातील अनुक्रमे ४ आणि २ उमेदवारांच्या नावांची छाननी पूर्ण झाली असून, ही नावे जवळपास निश्चित करण्यात आली आहेत. या मित्रपक्षांच्या उमेदवारांची अधिकृत घोषणाही लवकरच स्वतंत्रपणे केली जाणार आहे.
निवडणुकीची पार्श्वभूमी आणि राजकीय महत्त्व-
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या माध्यमातून होणारी ही विधान परिषद निवडणूक आगामी काळातील राज्याच्या राजकीय दिशेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे. या १७ जागांवर विजय मिळवण्यासाठी महायुतीने अत्यंत सूक्ष्म नियोजन केले असून, आपल्या मित्रपक्षांमध्ये कुठेही बंडखोरी होणार नाही याची काळजी घेतली आहे.
भाजपच्या 11 उमेदवारांची यादी –
अरुण लखाणी- वर्धा चंद्रपूर गडचिरोली
अविनाश ब्राह्मणकर – भंडारा-गोंदिया
प्रवीण पोटे- अमरावती
राजेंद्र राऊत- सोलापूर-
धैर्यशील कदम- सांगली सातारा
प्राजक्त तनपुरे – अहिल्यानगर
सुहास शिरसाट – छत्रपती संभाजीनगर-जालना
अमर राजूरकर – नांदेड
बसवराज पाटील – धाराशिव बीड लातूर
नंदकिशोर महाजन – जळगाव
राजीव पोतदार – नागपूर
शिवसेनेच्या ४ उमेदवारांची यादी –
रवींद्र फाटक – ठाणे
नरेंद्र दराडे – नाशिक
सईद खान – परभणी-हिंगोली
दुष्यंन्त चतुर्वेदी – यवतमाळ
राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या २ उमेदवारांची यादी-
अनिकेत तटकरे – रायगड-रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग-
विक्रम काकडे – पुणे
महाराष्ट्रात विधान परिषदेच्या १७ जागांसाठी बिगुल वाजले; स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील प्रदीर्घ प्रतिक्षेनंतर अखेर निवडणुका जाहीर-
महाराष्ट्राच्या संसदीय राजकारणात अत्यंत महत्त्वाचे स्थान असलेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या विधान परिषद जागांसाठीचा निवडणूक कार्यक्रम अखेर समोर आला आहे. राज्यातील महानगरपालिका, जिल्हा परिषदा आणि इतर स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या सार्वत्रिक निवडणुका गेल्या काही काळापासून प्रलंबित असल्यामुळे, या मतदारसंघांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या पूर्वीच्या आमदारांचा कार्यकाळ संपुष्टात येऊनही या निवडणुका घेता आल्या नव्हत्या. परिणामी, गेल्या दोन ते अडीच वर्षांपासून हक्काच्या लोकप्रतिनिधींविना या आमदारकीच्या जागा रिक्त पडून होत्या. या प्रदीर्घ कालावधीनंतर आता केंद्रीय निवडणूक आयोगाने कायदेशीर तरतुदींचा आधार घेत या जागांसाठी रणशिंग फुंकले असून, यामुळे राज्यातील राजकीय हालचालींना अभूतपूर्व वेग आला आहे.
कायदेशीर निकष आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे संख्याबळ-
विधान परिषदेच्या या विशिष्ट निवडणुकीमागे एक अत्यंत महत्त्वाचा तांत्रिक व घटनात्मक नियम कार्य करतो. नियमानुसार, स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघातील एकूण अपेक्षित मतदारांपैकी किमान ७५ टक्के मतदार (म्हणजेच विद्यमान लोकप्रतिनिधी) उपलब्ध असतील, तरच निवडणूक आयोगाला विधान परिषदेची निवडणूक घेता येते. प्रशासनाने या कायदेशीर निकषांची पूर्तता करूनच आता या निवडणुका घेण्याचा मार्ग मोकळा केला आहे. महाराष्ट्राच्या विधान परिषदेची एकूण सदस्य संख्या ७८ इतकी आहे. या एकूण सदस्य संख्येपैकी २२ सदस्य हे थेट स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या (नगरसेवक, जिल्हा परिषद सदस्य इत्यादी) माध्यमातून लोकशाही मार्गाने निवडून दिले जातात. या रचनेमुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे महत्त्व राज्य पातळीवर अबाधित राहते.
या ११ प्रमुख जिल्ह्यांमध्ये रंगणार निवडणुकीचा सामना-
यंदा ज्या महत्त्वाच्या १७ जागांसाठी ही निवडणूक प्रक्रिया पार पडत आहे, त्यामध्ये महाराष्ट्रातील दिग्गज राजकीय नेत्यांचे बालेकिल्ले असलेल्या मतदारसंघांचा समावेश आहे. प्रामुख्याने सोलापूर, अहमदनगर, ठाणे, जळगाव, नांदेड, सांगली-सातारा, यवतमाळ, पुणे, भंडारा-गोंदिया, नाशिक आणि अमरावती या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या विधान परिषदेच्या जागांसाठी हे मतदान होणार आहे.
विधान परिषद निवडणूक २०२६: निवडणूक कार्यक्रमाची अधिकृत घोषणा; जाणून घ्या महत्त्वाच्या तारखा आणि १७ जागांचे जुने राजकीय समीकरण-
महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या विधान परिषदेच्या १७ जागांसाठीचा संपूर्ण निवडणूक कार्यक्रम केंद्रीय निवडणूक आयोगाने अधिकृतपणे प्रसिद्ध केला आहे. या निवडणुकीसाठीची कायदेशीर अधिसूचना २५ मे रोजी जारी करण्यात आली असून, उमेदवारांना आपापले उमेदवारी अर्ज दाखल करण्यासाठी आज, म्हणजेच १ जून ही अंतिम तारीख निश्चित करण्यात आली आहे. यानंतर दाखल झालेल्या सर्व अर्जांची छाननी २ जून रोजी प्रशासनाकडून केली जाईल. निवडणूक लढवू न इच्छिणाऱ्या उमेदवारांना आपले नाव मागे घेण्यासाठी ४ जूनपर्यंतची मुदत देण्यात आली आहे. यानंतर खऱ्या अर्थाने प्रत्यक्ष निवडणुकीचे चित्र स्पष्ट होईल. या सर्व जागांसाठी १८ जून रोजी सकाळी ८ ते दुपारी ४ या वेळेत मतदान प्रक्रिया पार पडणार असून, २२ जून रोजी मतमोजणी होऊन अंतिम निकाल घोषित केले जातील.
पूर्वीचे पक्षीय बलाबल आणि मतदारसंघांचा इतिहास-
या १७ जागांवर पूर्वी निवडून आलेल्या आमदारांचा कार्यकाळ संपुष्टात आला असून, त्या जागांवर पुन्हा ताबा मिळवण्यासाठी सर्वच राजकीय पक्षांनी कंबर कसली आहे. यापूर्वीच्या राजकीय समीकरणाचा विचार केला, तर भारतीय जनता पक्षाकडे सर्वाधिक जागांचे संख्याबळ होते. सोलापूर मतदारसंघातून प्रशांत परिचारक, जळगावमधून चंदूभाई पटेल, भंडारा-गोंदियातून परिणय फुके, वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली मतदारसंघातून रामदास आंबटकर, अमरावतीमधून प्रवीण पोटे, धाराशिव-लातूर-बीडमधून सुरेश धस आणि नागपूरच्या अत्यंत महत्त्वाच्या जागेवरून भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष चंद्रशेखर बावनकुळे हे भाजपचे प्रतिनिधित्व करत होते.
दुसरीकडे, अविभाजित शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचेही या जागांवर चांगले वर्चस्व होते. शिवसेनेकडून ठाणे मतदारसंघात रवींद्र फाटक, यवतमाळमधून दुष्यंत चतुर्वेदी, नाशिकमधून नरेंद्र दराडे, परभणी-हिंगोलीतून विप्लव बाजोरिया आणि छत्रपती संभाजीनगर-जालना मतदारसंघातून अंबादास दानवे आमदार म्हणून कार्यरत होते. तर अविभाजित राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाकडे अहिल्यानगर (अहमदनगर) येथून अरुणकाका जगताप, पुण्यातून अनिल भोसले आणि रायगड-रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग या किनारपट्टीच्या मतदारसंघातून अनिकेत तटकरे यांच्या रूपाने भक्कम नेतृत्व होते. याशिवाय, काँग्रेस पक्षाकडे सांगली-सातारा येथून ज्येष्ठ नेते मोहनराव कदम आणि नांदेड मतदारसंघातून अमर राजूरकर या दोन जागांचे प्रतिनिधित्व होते.
