Vidhan Parishad Election 2026 : महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळात अत्यंत प्रतिष्ठेच्या मानल्या जाणाऱ्या विधान परिषदेच्या स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघाच्या १७ जागांसाठीची निवडणूक प्रक्रिया सध्या अंतिम टप्प्यात आली आहे. उमेदवारी अर्ज मागे घेण्याच्या अंतिम दिवशी राज्यभरात अत्यंत वेगवान आणि नाट्यमय राजकीय घडामोडी पाहायला मिळाल्या. सत्ताधारी महायुतीच्या उमेदवारांना रोखण्यासाठी विरोधी पक्षांच्या महाविकास आघाडीने (मविआ) ठिकठिकाणी तगडे आव्हान उभे करण्याचा प्रयत्न केला होता. मात्र, प्रत्यक्ष अर्ज माघारीच्या दिवशी महाविकास आघाडीच्या काही उमेदवारांनी अचानक माघार घेतल्याने विरोधकांच्या रणनीतीला मोठा धक्का बसला. पुरेशा संख्याबळाचा अभाव आणि मित्रपक्षांकडून अपेक्षित सहकार्य मिळत नसल्याचा गंभीर आरोप करत महाविकास आघाडीच्या उमेदवारांनी निवडणुकीच्या रिंगणातून अंग काढून घेतले. दुसरीकडे, सत्ताधारी महायुतीच्या वरिष्ठ नेत्यांना आपल्या पक्षातील बंडखोर उमेदवारांची समजूत काढून त्यांची बंडखोरी शमवण्यात पूर्णपणे यश आले.
या राजकीय रणधुमाळीत कोकण आणि नाशिक या मतदारसंघांमध्ये विशेष नाट्यमय प्रसंग उद्भवले. कोकण विधान परिषद मतदारसंघात महायुतीचे नेते नितेश राणे हे थेट उद्धव ठाकरेंच्या शिवसेनेचे उमेदवार बाळ माने यांना अर्ज मागे घेण्यासाठी प्रवृत्त करत, स्वतः त्यांच्यासोबत जिल्हाधिकारी कार्यालयात दाखल झाले; ज्यामुळे राजकीय वर्तुळात अनेकांच्या भुवया उंचावल्या. नाशिकमध्येही कमालीची गुप्तता आणि नाट्य पाहायला मिळाले. तिथे गोकुळ गीते यांच्या अर्ज माघारीच्या प्रक्रियेवरून दिवसभर विविध तर्कवितर्कांना उधाण आले होते, तर त्यांचे बंधू गणेश गीते यांनी सकाळच्या सत्रातच आपण या निवडणुकीतून माघार घेत असल्याचे जाहीर करून चित्र स्पष्ट केले होते. नेत्यांच्या या मनधरणी आणि राजकीय तडजोडींमुळे अनेक जागांवरची चुरस शेवटच्या क्षणी संपुष्टात आली.
अर्ज मागे घेण्याच्या मुदतीअखेर राज्यातील १७ जागांपैकी तब्बल ५ जागा बिनविरोध जाहीर करण्यात आल्या आहेत. या बिनविरोध जागांवर सत्ताधारी महायुतीने आपले निर्विवाद वर्चस्व सिद्ध केले आहे. यामध्ये मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने २ जागांवर, अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसने २ जागांवर, तर भारतीय जनता पक्षाने (भाजप) १ जागेवर बिनविरोध विजय संपादन केला आहे. महायुतीच्या या एकतर्फी विजयामुळे विरोधी गोटात कमालीची शांतता पसरली असून, उर्वरित १२ जागांसाठी आता आगामी काळात महायुती आणि महाविकास आघाडी यांच्यात थेट आणि अटीतटीचा सामना रंगणार असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
महाराष्ट्र विधान परिषद निवडणूक २०२६: अर्ज माघारीनंतर ५ जागा बिनविरोध, १२ मतदारसंघांत अटीतटीच्या लढती-
महाराष्ट्रातील विधान परिषदेच्या स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघाच्या १७ जागांसाठी सुरू असलेल्या निवडणूक प्रक्रियेत उमेदवारी अर्ज मागे घेण्याच्या अंतिम दिवशी अत्यंत वेगवान आणि नाट्यमय राजकीय घडामोडी घडल्या. अनेक जागांवर महायुती आणि महाविकास आघाडीच्या बंडखोरांनी माघार घेतल्यामुळे संपूर्ण राज्याचे राजकीय चित्र आता स्पष्ट झाले आहे. या प्रक्रियेअंती एकूण ५ जागांवर बिनविरोध निवड झाली असून, उर्वरित १२ मतदारसंघांमध्ये थेट आणि चुरशीच्या लढती पाहायला मिळणार आहेत.
राज्यभरातील विविध मतदारसंघांमधील सविस्तर परिस्थिती खालीलप्रमाणे आहे-
१. रायगड-रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग (बिनविरोध विजय)
राजकीय घडामोडी: महायुतीच्या जागावाटपात हा मतदारसंघ राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाकडे (अजित पवार गट) गेला असून, येथून अनिकेत तटकरे निवडणुकीच्या रिंगणात होते. त्यांच्या विरोधात उद्धव ठाकरेंच्या शिवसेनेने बाळ माने यांना उमेदवारी दिली होती. मात्र, बाळ माने यांनी नाट्यमयरित्या भाजप नेते आणि मंत्री नितेश राणे यांच्यासोबत जिल्हाधिकारी कार्यालयात जाऊन आपला अर्ज मागे घेतला. याशिवाय ‘शेकाप’च्या अरविंद म्हात्रे यांनीही माघार घेतली.
परिणाम: पक्षविरोधी कारवाई केल्याचा ठपका ठेवत शिवसेना (उबाठा) नेते संजय राऊत यांनी बाळ माने यांची पक्षातून हकालपट्टी केल्याचे जाहीर केले. अखेर सर्व प्रतिस्पर्धी बाजूला झाल्याने महायुतीचे अनिकेत तटकरे येथून बिनविरोध विजयी झाले.
२. पुणे (बिनविरोध विजय)
राजकीय घडामोडी: पुणे मतदारसंघात महायुतीकडून राष्ट्रवादीचे विक्रम काकडे रिंगणात होते. अर्ज माघारीच्या अंतिम दिवशी राष्ट्रवादीचे सुनील टिंगरे आणि भाजपचे बंडखोर उमेदवार प्रदीप कंद यांनी आपली उमेदवारी मागे घेतली. तसेच, महाविकास आघाडीतील राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे अधिकृत उमेदवार श्रीकांत पाटील यांनीही माघार घेतली. सर्व प्रमुख विरोधकांनी माघार घेतल्यामुळे महायुतीचे विक्रम काकडे यांचा बिनविरोध विजय झाला.
३. ठाणे (बिनविरोध विजय)
राजकीय घडामोडी: ठाणे जिल्ह्यात मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेचे खंदे समर्थक रवींद्र फाटक हे महायुतीचे उमेदवार होते. त्यांच्याविरुद्ध महाविकास आघाडीकडून राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाने अभिजित पवार यांना मैदानात उतरवले होते. मात्र, ऐनवेळी अभिजित पवार यांनी आपला अर्ज मागे घेतला. मविआच्या माघारीमुळे महायुतीचे रवींद्र फाटक हे बिनविरोध विजयी घोषित झाले.
४. यवतमाळ (बिनविरोध विजय)
राजकीय घडामोडी: यवतमाळ मतदारसंघात काँग्रेसचे साहेबराव कांबळे यांनी सुरुवातीलाच माघार घेतली होती. त्यानंतर महाविकास आघाडीकडून अपक्ष उमेदवार सय्यद फारूक यांना पाठिंबा देण्याची रणनीती आखली जात होती; परंतु सय्यद फारूक यांनीही आपला अर्ज मागे घेतला.विरोधी उमेदवारांच्या माघारीमुळे महायुतीचे (शिवसेना शिंदे गट) दुष्यंत चतुर्वेदी हे बिनविरोध विजयी झाले.
५. वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली (बिनविरोध विजय)
राजकीय घडामोडी: या त्रिसदस्यीय मतदारसंघात काँग्रेसचे उमेदवार शैलेश कुमार अग्रवाल आणि अपक्ष उमेदवार सुधीर कोठारी या दोघांनीही अनपेक्षितपणे निवडणुकीतून माघार घेतली. विरोधकांनी मैदान सोडल्यामुळे भारतीय जनता पक्षाचे (भाजपा) उमेदवार अरुण लखानी हे बिनविरोध विजयी झाले.
या १२ मतदारसंघांमध्ये रंगणार प्रत्यक्ष रणसंग्राम-
नाशिक: हा मतदारसंघ एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेकडे असून येथून नरेंद्र दराडे उमेदवार आहेत. भाजपचे बंडखोर गणेश गीते यांनी पक्षाच्या आवाहनानुसार अर्ज मागे घेतला; परंतु गोकुळ गीते यांनी आपली उमेदवारी कायम ठेवली आहे. त्यामुळे येथे नरेंद्र दराडे विरुद्ध गोकुळ गीते अशी थेट लढत होईल.
अहिल्यानगर (अहमदनगर): येथे काँग्रेसच्या पाठिंब्यावर उभे राहिलेले करण ससाने यांनी माघार घेतली आहे. प्राजक्त तनपुरे यांच्या विरोधात अपक्ष म्हणून दत्तात्रय पानसरे यांचा अर्ज दाखल होता. शहाबाज सय्यद यांनी पानसरे यांचा अर्ज मागे घेतल्याचे सांगितले असले, तरी खुद्द दत्तात्रय पानसरे यांनी आपण अर्ज मागे घेतला नसल्याचा दावा केल्याने येथील तांत्रिक चित्र अजून गुंतागुंतीचे आहे.
सांगली-सातारा: मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या सूचनेनुसार आणि मंत्री शंभराज देसाई यांच्या उपस्थितीत शिवसेनेच्या तानाजीराव पाटील यांनी आपला बंडखोरीचा अर्ज मागे घेतला. त्यामुळे आता येथे धैर्यशील कदम आणि अभयसिंह जगताप यांच्यात थेट सामना होईल.
नागपूर: काँग्रेसचे डमी उमेदवार दिनेश ढोले, शेकापचे अपक्ष उमेदवार सुरेंद्र लोही आणि राजेंद्र जंगले यांनी आपले अर्ज मागे घेतले आहेत. त्यामुळे आता येथे महाविकास आघाडीचे अतुल लोंढे विरुद्ध महायुतीचे (भाजप) डॉ. राजीव पोतदार यांच्यात मुख्य लढत होणार आहे.
सोलापूर: आमदार उत्तम जानकर यांचे सुपुत्र जीवन जानकर यांनी निवडणुकीतून माघार घेतली आहे. नागेश अक्कलकोटे यांच्या भूमिकेबाबत अद्याप संभ्रम असला, तरी सध्या येथे भाजपचे राजेंद्र राऊत आणि राष्ट्रवादी (शरद पवार गट) चे वसंतराव देशमुख यांच्यात मुख्य लढत निश्चित मानली जात आहे.
नांदेड: महायुतीला नांदेडमध्ये मोठे बंड शमवण्यात यश आले आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार प्रतापराव पाटील चिखलीकर यांचे सुपुत्र प्रवीण पाटील चिखलीकर यांनी आपला अर्ज मागे घेतला आहे. त्यामुळे आता येथे काँग्रेसचे रामदास पाटील विरुद्ध महायुतीचे (भाजप) अमर राजूरकर यांच्यात थेट सामना रंगणार आहे.
भंडारा-गोंदिया: राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) चे भंडारा जिल्हा परिषदेचे शिक्षण सभापती नरेश ईश्वरकर यांची बंडखोरी कायम आहे. तर दुसरीकडे, काँग्रेसचे अधिकृत उमेदवार दिलीप बनसोड यांच्यासह काँग्रेसचे बंडखोर प्रफुल अग्रवाल यांनी आपले अर्ज मागे घेतले आहेत.
अमरावती: अमरावती मतदारसंघात अत्यंत चुरशीची त्रिरंगी लढत पाहायला मिळणार आहे. येथे भाजपचे प्रवीण पोटे पाटील, काँग्रेसचे हर्षजीत देशमुख आणि वंचित बहुजन आघाडीचे निलेश विश्वकर्मा हे तिन्ही प्रमुख उमेदवार आमने-सामने ठाकले आहेत.
परभणी-हिंगोली: या मतदारसंघात राष्ट्रवादीच्या उमेदवारांनी अर्ज मागे घेतले आहेत, तर काँग्रेसचे सुशील देशमुख यांचा अर्ज कायम राहिला आहे. त्यामुळे येथे शिवसेना (शिंदे गट) चे सईद खान, शिवसेना (उबाठा) चे डॉ. विवेक नावंदर आणि अपक्ष सुशील देशमुख यांच्यात लढत होईल.
धाराशिव-लातूर-बीड: या महत्त्वाच्या मतदारसंघात सर्व ७ अपक्ष उमेदवारांनी आपले अर्ज मागे घेत मैदान सोडले आहे. त्यामुळे आता येथे महायुतीकडून भाजपचे बसवराज पाटील विरुद्ध महाविकास आघाडीकडून काँग्रेसचे महेश देशमुख अशी सरळ आणि अटीतटीची लढत होणार आहे.
जळगाव: जळगावमध्ये राष्ट्रवादी (अजित पवार गट) चे बंडखोर उमेदवार आसिफ मोहम्मद, सुनील जंगले, प्रवीण पाटील, तसेच ठाकरे गटाचे निलेश चौधरी आणि अपक्ष कलीम मणियार यांनी माघार घेतली आहे. शिवसेना (शिंदे गट) च्या रेश्मा काळे यांनी मात्र माघार घेतलेली नाही. त्यामुळे आता भाजपचे नंदकिशोर महाजन विरुद्ध शिवसेना (उबाठा) चे शरद तायडे यांच्यात मुख्य लढत होईल.
छत्रपती संभाजीनगर-जालना: येथे ठाकरे गटाकडून उमेदवारी मिळालेल्या देवयानी डोणगावकर आणि समीर सत्तार यांनी आपले अर्ज मागे घेतले आहेत. त्यामुळे या मतदारसंघात आता भाजपचे सुहास शिरसाट आणि शिवसेना (उबाठा) चे गणेश लोखंडे यांच्यात थेट लढत पाहायला मिळणार आहे.
बिनविरोध विजयी उमेदवार
१. वर्धा-गडचिरोली-चंद्रपूर : अरुण लखाणी, भाजप
२. पुणे: विक्रम काकडे , राष्ट्रवादी काँग्रेस
३. ठाणे :रवींद्र फाटक , शिवसेना
४.रायगड-रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग : अनिकेत तटकरे, राष्ट्रवादी काँग्रेस
५. यवतमाळ : दुष्यंत चतुर्वेदी, शिवसेना
महाराष्ट्र विधान परिषद निवडणूक २०२६: १२ मतदारसंघांतील अंतिम चित्र स्पष्ट; जाणून घ्या कुठे कोणामध्ये रंगणार थेट सामना
१. सोलापूर मतदारसंघ
सोलापूरमध्ये चुरशीची सरळ लढत पाहायला मिळणार आहे. येथे महायुतीच्या वतीने भारतीय जनता पक्षाचे (भाजप) राजेंद्र राऊत हे मैदानात आहेत, तर त्यांच्या विरोधात महाविकास आघाडीकडून राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे वसंतराव देशमुख यांनी शिट्टी फुंकली आहे. दोन्ही बाजूंनी जोरदार मोर्चेबांधणी करण्यात आली आहे.
२. अहिल्यानगर (अहमदनगर) मतदारसंघ
अहिल्यानगर येथील लढत तांत्रिक आणि राजकीय कारणांमुळे लक्षवेधी ठरली आहे. या ठिकाणी महायुतीकडून भारतीय जनता पक्षाचे प्राजक्त तनपुरे हे मुख्य उमेदवार आहेत. त्यांच्या विरोधात महाविकास आघाडीचे थेट आव्हान नसले, तरी अपक्ष उमेदवार दत्तात्रय पानसरे यांनी आपले आव्हान कायम ठेवल्यामुळे येथे या दोघांमध्ये थेट सामना रंगणार आहे.
३. जळगाव मतदारसंघ
जळगावमध्ये राजकीय बंडखोरीमुळे तिरंगी आणि अत्यंत चुरशीचा सामना होणार आहे. येथे महायुतीचे अधिकृत उमेदवार म्हणून भाजपचे नंदकिशोर महाजन रिंगणात आहेत, तर महाविकास आघाडीकडून शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे शरद तायडे नशीब आजमावत आहेत. मात्र, मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेच्या बंडखोर उमेदवार रेश्मा काळे यांनी आपली उमेदवारी मागे न घेतल्यामुळे या मतदारसंघात ही तिरंगी लढत कोणाला फायद्याची ठरणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
४. सांगली-सातारा मतदारसंघ
या दुहेरी जिल्ह्यांच्या मतदारसंघातही त्रिकोणी संघर्ष पाहायला मिळणार आहे. महायुतीकडून भाजपचे धैर्यशील कदम हे अधिकृत उमेदवार आहेत, तर महाविकास आघाडीच्या वतीने राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे अभयसिंह जगताप त्यांना टक्कर देत आहेत. या दोघांच्या लढतीत अपक्ष उमेदवार किशोर धुमाळ यांनीही शड्डू ठोकल्यामुळे येथील मतविभाजन महत्त्वपूर्ण ठरेल.
५. नांदेड मतदारसंघ
मराठवाड्यातील अत्यंत प्रतिष्ठेच्या मानल्या जाणाऱ्या नांदेड मतदारसंघात पारंपरिक प्रतिस्पर्ध्यांमध्ये सरळ लढत होत आहे. येथे महायुतीचे नेतृत्व करत भाजपचे अमर राजूरकर निवडणूक लढवत आहेत, तर त्यांच्या समोर महाविकास आघाडीचे अधिकृत उमेदवार म्हणून काँग्रेसचे रामदास पाटील यांचे तगडे आव्हान असणार आहे.
६. भंडारा-गोंदिया मतदारसंघ
या मतदारसंघात महाविकास आघाडीने अंतर्गत रणनीती बदलली आहे. येथे भारतीय जनता पक्षाचे (भाजप) अविनाश ब्राह्मणकर हे महायुतीचे उमेदवार आहेत. त्यांच्या विरोधात काँग्रेसने आपला अधिकृत उमेदवार मागे घेतला असला, तरी काँग्रेस पक्षाचा पूर्ण पाठिंबा असलेले नरेश ईश्वरकर हे निवडणुकीच्या रिंगणात ठाम उभे आहेत. त्यामुळे ही लढत कमालीची रंगतदार होणार आहे.
७. नाशिक मतदारसंघ
नाशिकच्या जागेवर महायुतीअंतर्गत बंडखोरीचे चित्र पाहायला मिळत आहे. हा मतदारसंघ महायुतीत मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेकडे असून येथून नरेंद्र दराडे हे अधिकृत उमेदवार आहेत. मात्र, भाजपच्या गोटातील गोकुळ गीते यांनी पक्षादेश झुगारून अपक्ष म्हणून आपली उमेदवारी कायम ठेवली आहे. परिणामी, येथे दराडे विरुद्ध गीते असा सामना रंगणार आहे.
८. अमरावती मतदारसंघ
पश्चिम विदर्भातील अमरावती मतदारसंघात मतदारांना तिरंगी पर्याय उपलब्ध झाला आहे. येथे महायुतीकडून भाजपचे प्रवीण पोटे पाटील आणि महाविकास आघाडीकडून काँग्रेसचे हर्षदीप देशमुख यांच्यात मुख्य लढत अपेक्षित होती; परंतु वंचित बहुजन आघाडीचे निलेश विश्वकर्मा यांनीही आव्हान उभे केल्यामुळे या मतदारसंघात चौरंगी किंवा तिरंगी लढतीचे रंगतदार चित्र निर्माण झाले आहे.
९. धाराशिव-लातूर-बीड मतदारसंघ
तीन जिल्ह्यांचा समावेश असलेल्या या मोठ्या मतदारसंघात सर्व अपक्ष उमेदवारांनी माघार घेतल्यामुळे आता दोन प्रमुख राष्ट्रीय पक्षांमध्ये थेट द्वंद्व पाहायला मिळेल. महायुतीच्या वतीने भाजपचे बसवराज पाटील आणि महाविकास आघाडीच्या वतीने काँग्रेसचे महेश देशमुख हे आमने-सामने ठाकले आहेत.
१०. परभणी-हिंगोली मतदारसंघ
या मतदारसंघातही राजकीय पक्षांची प्रतिष्ठा पणाला लागली असून येथे त्रिकोणी मुकाबला होईल. महायुतीकडून शिवसेना (शिंदे गट) चे सईद खान, महाविकास आघाडीकडून शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे डॉ. विवेक नावंदर यांच्यात प्रमुख लढत आहे, तर काँग्रेसचे बंडखोर अपक्ष उमेदवार सुशील देशमुख यांनीही मैदानात शड्डू ठोकला आहे.
११. छत्रपती संभाजीनगर-जालना मतदारसंघ
या ऐतिहासिक मतदारसंघात शिवसेनेच्या दोन्ही गटांमधील अंतर्गत संघर्ष संपून आता भाजप विरुद्ध ठाकरे गट असा सामना रंगणार आहे. महायुतीकडून भाजपचे सुहास शिरसाट हे मैदानात आहेत, तर त्यांच्या समोर महाविकास आघाडीचे अधिकृत उमेदवार म्हणून शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे गणेश लोखंडे हे थेट आव्हान उभे करत आहेत.
१२. नागपूर मतदारसंघ (पोटनिवडणूक)
नागपूर विधान परिषदेच्या या अत्यंत महत्त्वाच्या पोटनिवडणुकीत राज्याचे लक्ष लागले आहे. येथे महायुतीकडून भारतीय जनता पक्षाचे डॉ. राजीव पोतदार हे उमेदवार आहेत, तर महाविकास आघाडीकडून काँग्रेसचे मुख्य प्रवक्ते अतुल लोंढे यांनी आव्हान उभे केले आहे. राष्ट्रीय पक्षांच्या दोन तगड्या नेत्यांमधील ही थेट लढत अत्यंत प्रतिष्ठेची मानली जात आहे.
