White Line Controversy : मुंबईतील घाटकोपर आणि दादर या दोन प्रमुख भागांमध्ये सार्वजनिक रस्त्यांवर आणि गृहनिर्माण संस्थांच्या आवारात पांढऱ्या रंगाच्या पट्ट्या आखण्यात आल्याने एका नव्या वादाला तोंड फुटले आहे. जैन धर्मगुरू (साधू) आणि साध्वींच्या पादभ्रमणासाठी तसेच आगमनासाठी या विशेष पट्ट्या रंगवण्यात आल्याचे समोर आले आहे. या संपूर्ण प्रकरणाची चित्रफीत (व्हिडिओ) सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणावर प्रसारित (व्हायरल) झाल्यानंतर नागरिकांमधून तीव्र संताप व्यक्त केला जात होता. सार्वजनिक आणि सामायिक जागांचा अशा प्रकारे धार्मिक कारणांसाठी वापर करण्याच्या या प्रवृत्तीला आता राजकीय आणि सामाजिक स्तरातून कडाडून विरोध होत आहे.
मनसेचा आक्रमक पवित्रा आणि संदीप देशपांडेंचा अल्टिमेटम-
या वादाचे पडसाद दादर पश्चिम भागामध्ये उमटताच महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे) अत्यंत आक्रमक भूमिका घेतली. दादरमधील डी. एस. बाबरेकर मार्गावर असलेल्या जैन मंदिराच्या बाजूच्या संपूर्ण लेनमध्ये, अगदी रस्त्याच्या सुरुवातीपासून ते गोकुळ धाम इमारतीपर्यंत अशाच प्रकारची पांढरी पट्टी ओढण्यात आली होती.
या प्रकारावर मनसेचे ज्येष्ठ नेते संदीप देशपांडे यांनी तीव्र आक्षेप घेतला. त्यांनी पालिका प्रशासनाला थेट इशारा देत म्हटले-
“सार्वजनिक रस्ते हे सर्वांसाठी समान आहेत. दादरमधील या पांढऱ्या पट्ट्या आज दुपारी ३ वाजेपर्यंत प्रशासनाने तातडीने हटवाव्यात. जर विहित मुदतीत पालिकेने ही कारवाई केली नाही, तर मनसे सैनिक स्वतः रस्त्यावर उतरून त्या पांढऱ्या पट्ट्यांवर काळा रंग फासतील.”
संदीप देशपांडे यांच्या या कडक इशाऱ्यानंतर बृहन्मुंबई महानगरपालिकेचे (BMC) अधिकारी आणि कर्मचारी तात्काळ खडबडून जागे झाले. कोणत्याही प्रकारचा कायदा व सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये, यासाठी पालिकेचे पथक रासायनिक द्रावण (थिनर) आणि आवश्यक साधनांसह घटनास्थळी दाखल झाले. त्यांनी बाबरेकर मार्गावरील रस्त्यावरून तो पांढरा रंग पुसून टाकण्याचे काम तातडीने हाती घेतले.
कॅलास अव्हेन्यू सोसायटीतील वादाचे मूळ आणि युट्यूबर प्रसाद वेदपाठकची भूमिका
या वादाची खरी सुरुवात गेल्या आठवड्यात घाटकोपर-विद्याविहार परिसरातील ‘कैलास अव्हेन्यू’ या गृहनिर्माण संस्थेमधून (सोसायटी) झाली. प्रसिद्ध मराठी युट्यूबर प्रसाद वेदपाठक याने या संदर्भातील अन्यायाला वाचा फोडत सोशल मीडियावर आवाज उठवला होता. प्रसाद राहत असलेल्या याच सोसायटीच्या आवारात काही जैन धर्मीय रहिवाशांनी सोसायटीतील इतर कोणत्याही सदस्यांची अथवा व्यवस्थापन समितीची पूर्वपरवानगी न घेता रात्रीतून पांढऱ्या रंगाचा मोठा पट्टा आखला होता.
आपल्याच हक्काच्या सामायिक जागेत झालेल्या या अतिक्रमणावर प्रसादने तीव्र नाराजी व्यक्त केली. जैन समाजात धर्मगुरूंच्या पाऊलांना माती किंवा अशुद्ध गोष्टी लागू नयेत म्हणून अशा पट्ट्या आखण्याची धार्मिक मान्यता असली, तरी अशा प्रथा वैयक्तिक किंवा धार्मिक स्थळांपुरत्याच मर्यादित असाव्यात; त्या सार्वजनिक किंवा इतरांच्या सामायिक जागेवर लादू नयेत, असा मुद्दा त्याने उपस्थित केला.
सामाजिक सलोखा आणि प्रशासकीय कारवाई
प्रसाद वेदपाठकच्या या भूमिकेला सोसायटीतील इतर बिगर-जैन सदस्यांनीही मोठा पाठिंबा दिला. सार्वजनिक ठिकाणी अशा प्रकारे विशिष्ट धर्मासाठी जागा आरक्षित करणे किंवा पट्ट्या आखणे हे सामाजिक आणि धार्मिक तेढ निर्माण करण्याचे कारण ठरू शकते, अशी भीती व्यक्त करण्यात आली. प्रसारमाध्यमांनी आणि सोशल मीडियावरील सुजाण नागरिकांनी हा मुद्दा लावून धरल्यानंतर अखेर या दबावामुळे संबंधित प्रशासनाला आणि सोसायटीतील लोकांना नमते घ्यावे लागले.
