Monsoon Update : जून महिन्याचा पूर्वार्ध संपून अर्धा महिना उलटून गेला तरी अद्याप महाराष्ट्रात मान्सूनचे रीतसर आणि दमदार आगमन न झाल्याने संपूर्ण राज्यातील जनतेच्या मनात धाकधूक वाढली आहे. मान्सून लांबल्यामुळे खरीप हंगामातील पेरण्या पूर्णपणे खोळंबल्या असून बळीराजा कमालीच्या विवंचनेत सापडला आहे. केवळ शेतकरीच नव्हे, तर शहरी भागातील नागरिकांवरही पाण्याचे मोठे संकट घोंगावू लागले आहे. मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या मुख्य धरणांमधील पाणीसाठा आता खालावून केवळ १० टक्क्यांवर आल्याने मुंबई महानगरपालिकेची चिंता वाढली आहे.
मुंबईत आकाशात काळ्या ढगांची गर्दी; ‘त्या’ गारव्याने मुंबईकर सुखावले
या सर्व चिंताजनक वातावरणात आज सकाळच्या सुमारास मुंबईकरांना निसर्गाचा एक वेगळाच अनुभव आला. सकाळी ९ ते १० च्या दरम्यान अचानक मुंबईतील अनेक भागांमध्ये काळेकुट्ट ढग जमा झाले. ऐन सकाळीच अचानक अंधारून आल्याने मुंबईत जणू संध्याकाळ झाल्याचा भास होत होता. ढगांच्या गडगडाटासोबतच शहरात सुखद गार वारा सुटू लागला, ज्यामुळे गेल्या कित्येक दिवसांपासून उकाड्याने हैराण झालेल्या मुंबईकरांना मोठा दिलासा मिळाला.
जरी पावसाने थेट हजेरी लावली नसली, तरी वातावरणात निर्माण झालेल्या या आल्हाददायक गारव्यामुळे नागरिकांनी सुटकेचा श्वास सोडला. अनेक चाकरमान्यांनी “आज घराबाहेर पडताना छत्री आणायला हवी होती,” अशी प्रतिक्रिया व्यक्त केली. “आज दुपारपर्यंत किंवा संध्याकाळपर्यंत तरी वरुणराजा बरसेल” अशी आशा आता मुंबईकरांना असून, “देवा, आज संध्याकाळपर्यंत तरी पाऊस पडू दे,” असे साकडे नागरिक घालताना दिसत आहेत.
पुणेकरांचीही निराशा; जूनच्या पहिल्या १५ दिवसांत ‘शून्य’ मिलिमीटर पाऊस
मुंबईप्रमाणेच पुणेकरही चातकासारखी मान्सूनची वाट पाहत आहेत. यंदा प्रतिकूल वातावरणामुळे मान्सूनचा प्रवास गेल्या आठवड्याभरापासून कोकण किनारपट्टीवरच रेंगाळला आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, पुण्यात यंदा मुख्य मान्सून तर दूरच, पण मान्सूनपूर्व (पूर्व मोसमी) पावसानेही पूर्णपणे निराशा केली आहे. मान्सूनच्या आगमनाची वर्दी देणारा हा पूर्व मोसमी पाऊस यंदा जूनच्या पहिल्या पंधरवड्यात एकदाही बरसलेला नाही.
हवामान विभागाची नोंद: भारतीय हवामानशास्त्र विभागाच्या (IMD) अधिकृत नोंदवहीनुसार, जूनच्या पहिल्या १५ दिवसांत पुणे शहरात ‘०’ (शून्य) मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली आहे. यापूर्वी अशीच कोरडी आणि चिंताजनक परिस्थिती तब्बल १२ वर्षांपूर्वी, म्हणजेच २०१४ मध्ये पुण्यात नोंदवली गेली होती.
कधी बरसणार मान्सून? हवामान खात्याचा नवा अंदाज
या सर्व पार्श्वभूमीवर भारतीय हवामान खात्याने (IMD) देशातील आणि राज्यातील पावसा संदर्भात एक नवी आणि दिलासादायक अपडेट जाहीर केली आहे. हवामान विभागाच्या ताज्या अंदाजानुसार, येत्या ४ ते ५ दिवसांत मान्सूनची स्थिती सुधारणार असून तो देशातील अनेक राज्यांमध्ये वेगाने पुढे सरकणार आहे. या काळात संबंधित राज्यांमध्ये वादळी वाऱ्यांसह अतिमुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
इतर राज्यांची स्थिती: प्रामुख्याने १५ जूननंतर पश्चिम बंगाल, तेलंगणा, ओडिशा, झारखंड आणि बिहार या राज्यांमध्ये मान्सून सक्रिय होण्यासाठी पोषक वातावरण तयार झाले आहे.
महाराष्ट्रासाठी दिलासा: आयएमडीच्या अंदाजानुसार, येत्या पाच दिवसांत महाराष्ट्र, कर्नाटकचा काही भाग, तसेच तेलंगणा व बिहारच्या काही क्षेत्रांत पावसासाठी अत्यंत अनुकूल परिस्थिती निर्माण होणार आहे. त्यामुळे रखडलेला मान्सून लवकरच पुन्हा गती घेईल आणि महाराष्ट्रात लवकरच सर्वदूर समाधानकारक पाऊस पडेल, असा विश्वास हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.
