Swiss Bank Indian Money : स्वित्झर्लंडच्या मध्यवर्ती बँकेने म्हणजेच ‘स्विस नॅशनल बँक’ (SNB) ने आपला ताजा वार्षिक अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. या अहवालानुसार, 2025 या वर्षात स्विस बँकांमध्ये जमा असलेल्या भारतीयांच्या एकूण पैशांमध्ये 8 टक्क्यांपेक्षा जास्त घट झाली आहे. सध्या हा एकूण निधी 3.25 अब्ज स्विस फ्रँक म्हणजेच भारतीय चलनानुसार सुमारे 36,793 कोटी रुपयांवर आला आहे.
याआधी 2024 या वर्षात स्विस बँकांमधील भारतीयांचा पैसा तिपटीने वाढून 3.5 अब्ज स्विस फ्रँकवर पोहोचला होता, जो 2021 नंतरचा सर्वात उच्चांक होता. मात्र, 2025 मध्ये स्थानिक शाखा आणि इतर वित्तीय संस्थांमधील निधी कमी झाल्यामुळे या एकूण आकड्यात घसरण पाहायला मिळाली आहे.
बँकेतील ठेवी आणि इतर वित्तीय साधनांचे वर्गीकरण
स्विस नॅशनल बँकेने दिलेल्या माहितीनुसार, भारतीयांच्या 36,793 कोटी रुपयांच्या एकूण निधीमध्ये वेगवेगळ्या स्वरूपातील गुंतवणुकीचा आणि ठेवींचा समावेश आहे:
- ग्राहकांच्या थेट ठेवी: वैयक्तिक आणि संस्थात्मक ग्राहकांच्या बँक खात्यांमधील थेट ठेवींमध्ये तब्बल 50 टक्क्यांपेक्षा जास्त वाढ झाली असून हा आकडा 524 दशलक्ष स्विस फ्रँक (सुमारे 6,000 कोटी रुपये) झाला आहे. एकूण निधीमध्ये याचा वाटा 16 टक्के आहे.
- वित्तीय संस्थांमार्फत आलेला पैसा: इतर बँका आणि वित्तीय संस्थांमार्फत वळवण्यात आलेला निधी सर्वाधिक म्हणजेच 2.6 अब्ज स्विस फ्रँक आहे, जरी यामध्ये गेल्या वर्षाच्या तुलनेत 15 टक्क्यांची घट झाली आहे.
- ट्रस्ट आणि रोखे: विविध ट्रस्टच्या माध्यमातून 18.6 दशलक्ष स्विस फ्रँक आणि रोखे, सिक्युरिटीज किंवा इतर आर्थिक साधनांच्या माध्यमातून 105.7 दशलक्ष स्विस फ्रँक स्विस बँकांमध्ये जमा आहेत.
हा सर्व पैसा काळा पैसा नाही; करचुकवेगिरीवर दोन्ही देशांची कडक नजर
स्विस प्रशासनाने नेहमीप्रमाणे स्पष्ट केले आहे की, स्विस बँकांमध्ये असलेल्या सर्वच पैशांना थेट काळा पैसा मानणे चुकीचे आहे. या आकडेवारीमध्ये अनिवासी भारतीय, कायदेशीर व्यावसायिक कंपन्या आणि भारतातील स्विस बँकांच्या शाखांचा अधिकृत निधी समाविष्ट आहे. तसेच यामध्ये तिसऱ्या देशांमधून वळवण्यात आलेल्या पैशांचा समावेश नाही.
करचुकवेगिरी आणि आर्थिक फसवणुकीला आळा घालण्यासाठी भारत आणि स्वित्झर्लंड यांच्यात 2018 पासून माहितीची स्वयंचलित देवाणघेवाण सुरू आहे. या अंतर्गत 2019 पासून दरवर्षी स्विस बँकांमधील भारतीय खातेदारांची गुप्त माहिती थेट भारतीय कर अधिकाऱ्यांना दिली जाते.
जागतिक क्रमवारीत भारताचे स्थान आणि शेजारील देशांची स्थिती
स्विस बँकेतील परदेशी ग्राहकांच्या एकूण पैशांमध्येही जागतिक स्तरावर 8 टक्क्यांची घट झाली असून तो 1.05 ट्रिलियन स्विस फ्रँकवर आला आहे. जागतिक पातळीवरील काही प्रमुख ठळक मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:
शेजारील देश: पाकिस्तानचा निधी घसरून 257 दशलक्ष स्विस फ्रँक झाला आहे, तर दुसरीकडे बांगलादेशच्या निधीमध्ये तब्बल 43 टक्क्यांची मोठी वाढ झाली असून तो 842 दशलक्ष स्विस फ्रँकवर पोहोचला आहे.
ब्रिटन अव्वल स्थानी: स्विस बँकांमध्ये सर्वाधिक पैसा ब्रिटनच्या नागरिकांचा (192 अब्ज स्विस फ्रँक) असून, त्यानंतर अमेरिका (75 अब्ज स्विस फ्रँक) दुसऱ्या आणि फ्रान्स (63 अब्ज स्विस फ्रँक) तिसऱ्या स्थानावर आहे.
भारताच्या क्रमवारीत सुधारणा: स्विस बँकेत पैसा ठेवणाऱ्या देशांच्या यादीत भारताचे स्थान गेल्या वर्षीच्या 48 व्या क्रमांकावरून सुधारून 46 व्या क्रमांकावर आले आहे.
हे देखील वाचा – Operation Tiger Update: 6 बंडखोर खासदारांना ‘वाय प्लस’ सुरक्षा; संजय राऊतांच्या ‘ऑपरेशन तुडवा’च्या इशाऱ्यानंतर गृहमंत्रालयाचा अॅक्शन प्लॅन
