Income Tax Return: आर्थिक वर्ष 2025-26 (असेसमेंट इयर 2026-27) साठी इनकम टॅक्स रिटर्न भरण्याची प्रक्रिया वेगाने सुरू झाली आहे. मात्र, यंदा कर भरताना घाईगडबड करणे महागात पडू शकते. प्राप्तिकर विभागाने यावेळच्या आयटीआर फॉर्ममध्ये काही अत्यंत महत्त्वाचे आणि मोठे बदल केले आहेत.
कर प्रणालीमध्ये पारदर्शकता आणणे, करचोरी रोखणे आणि चुकीची माहिती देणाऱ्यांना चाप लावणे हा या बदलांमागील मुख्य उद्देश आहे. त्यामुळे यंदाचा रिटर्न सबमिट करण्यापूर्वी हे नवीन नियम नीट समजून घेणे गरजेचे आहे.
आयटीआर फॉर्ममध्ये झालेले ५ मुख्य बदल खालीलप्रमाणे आहेत:
- १. उत्पन्नाची सविस्तर माहिती देणे बंधनकारक: यंदाच्या फॉर्ममध्ये करदात्यांना आधीपेक्षा जास्त तपशीलवार माहिती भरावी लागणार आहे. उत्पन्नाचे सर्व स्त्रोत, गुंतवणूक, कॅपिटल गेन आणि इतर सर्व आर्थिक व्यवहारांची स्पष्ट आणि अचूक माहिती देणे आता सक्तीचे आहे. यामुळे कर विभागाला तुमच्या माहितीची पडताळणी करणे सोपे होणार आहे.
- २. दुसऱ्या पत्त्यासाठी (Secondary Address) नवीन कॉलम: आयटीआर फॉर्ममध्ये यंदा एक नवीन फिचर जोडण्यात आले आहे. आता करदाते आपला दुसरा किंवा पर्यायी पत्ता देखील फॉर्ममध्ये नोंदवू शकतात. नोकरी किंवा व्यवसायाच्या निमित्ताने वेगवेगळ्या शहरांमध्ये राहणाऱ्या लोकांसाठी ही सुविधा अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.
- ३. कॅपिटल गेन रिपोर्टिंगची प्रक्रिया सोपी: शेअर बाजार किंवा इतर गुंतवणुकीतून मिळणाऱ्या कॅपिटल गेनची माहिती देण्याची पद्धत आता सोपी करण्यात आली आहे. पूर्वी वेगवेगळ्या कालावधीनुसार (एका निश्चित तारखेपूर्वी आणि नंतर) हा तपशील द्यावा लागायचा, परंतु आता ही प्रक्रिया सुटसुटीत केल्यामुळे गुंतवणूकदारांचा त्रास कमी होणार आहे.
- ४. परदेशी मालमत्ता आणि उत्पन्नावर कडक नजर: जर तुमच्या नावावर परदेशात कोणतीही मालमत्ता असेल, तिथे गुंतवणूक केली असेल किंवा तिथून उत्पन्न मिळत असेल, तर त्याचा संपूर्ण लेखाजोखा आता सविस्तरपणे मांडावा लागेल. करचोरीला पूर्णपणे आळा घालण्यासाठी सरकारने हा कडक नियम लागू केला आहे.
- ५. प्रतिनिधी करदात्यांच्या नियमांचे सुलभीकरण: काही विशिष्ट प्रकरणांमध्ये ‘प्रतिनिधी करदाता’ म्हणून माहिती भरताना होणारा गोंधळ टाळण्यासाठी सरकारने हे नियम अधिक सुटसुटीत आणि व्यवस्थित केले आहेत. यामुळे अर्ज भरताना कोणत्याही प्रकारचा संभ्रम निर्माण होणार नाही.
योग्य फॉर्म निवडणे आवश्यक; ‘ही’ आहे शेवटची तारीख
करदात्यांनी आपल्या उत्पन्नाच्या स्वरूपानुसार ITR-1 ते ITR-7 पैकी योग्य फॉर्म निवडणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. चुकीचा फॉर्म निवडल्यास तुमचा रिटर्न नाकारला जाऊ शकतो किंवा थेट कराची नोटीस येऊ शकते. ज्या करदात्यांचे ऑडिट करणे आवश्यक नाही, त्यांच्यासाठी आयटीआर फाईल करण्याची शेवटची तारीख 31 जुलै 2026 निश्चित करण्यात आली आहे. मुदतीनंतर रिटर्न भरल्यास मोठा दंड आणि व्याज भरावे लागेल.
हे देखील वाचा – BEST Strike Update: मुंबईकरांची कोंडी! कोर्टाच्या बंदीनंतरही बेस्टचे 23 हजार कर्मचारी संपावर; काय आहेत मागण्या?
