Raj Thackeray : देशातील नामांकित सामाजिक कार्यकर्ते, शिक्षण सुधारक आणि पर्यावरणवादी सोनम वांगचुक यांच्या नवी दिल्लीतील जंतरमंतर येथील आमरण उपोषणाचा आज १९ वा दिवस आहे. गेल्या २८ जूनपासून सुरू असलेल्या या उपोषणामुळे सोनम वांगचुक यांची प्रकृती अत्यंत खालावली असून, त्यांचे वजन सुमारे ८.९ किलोंनी घटले आहे. ‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या बॅनरखाली सुरू असलेल्या या आंदोलनाचे मुख्य उद्दिष्ट नीट-युजी (NEET-UG) परीक्षांमधील कथित पेपरफुटी प्रकरणाचा निषेध करणे हे आहे. केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा द्यावा, देशातील शिक्षण व्यवस्थेत आमूलाग्र सुधारणा व्हाव्यात आणि पेपरफुटीचा मोठा फटका बसलेल्या लाखो विद्यार्थ्यांच्या कुटुंबांना योग्य तो न्याय मिळावा, या मागण्यांसाठी हे उपोषण सुरू आहे. वांगचुक यांच्या या आंदोलनाला आणि मागण्यांना आता महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी जाहीर पाठिंबा दिला असून, केंद्र सरकार आणि भारतीय जनता पक्षाच्या भूमिकेवर तीव्र शब्दांत तोफ डागली आहे.
राज ठाकरे यांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून एक सविस्तर पोस्ट प्रसिद्ध करत सत्ताधारी भाजप सरकारवर जोरदार प्रहार केला. सोनम वांगचुक यांच्या तब्येतीविषयी चिंता व्यक्त करताना ते म्हणाले की, वांगचुक यांच्या प्रकृतीची जी दृश्ये आणि वृत्त समोर येत आहे, ते निश्चितच काळजी वाढवणारे आहे. अत्यंत खेदाची बाब म्हणजे, लोकशाही मार्गाने उभ्या राहिलेल्या या आंदोलनाचा आणि आंदोलनकर्त्यांचा बळी घेण्याचेच जणू सरकारने ठरवले आहे. ज्या देशात धार्मिक तिजोरीवर डल्ला मारला जात असताना सरकार शांत प्रेक्षक बनून पाहू शकते, तिथे त्यांना सर्वसामान्यांच्या आंदोलनाची काय पर्वा असणार, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. निष्पक्ष काम करणे अपेक्षित असलेल्या देशातील स्वायत्त संस्थांना सरकारने स्वतःच्या ताब्यात घेतले असून, अफाट पैशांच्या बळावर निवडणुका व्यवस्थापित केल्या जात आहेत. बहुसंख्य प्रसारमाध्यमे देखील सत्ताधाऱ्यांच्या दबावाखाली काम करत असून, विरोधकांना आणि सत्ताधाऱ्यांमधील काही स्वकीयांना कसे बदनाम करता येईल, यातच व्यस्त आहेत, असा गंभीर आरोपही त्यांनी केला.
या आंदोलनाच्या निमित्ताने राज ठाकरे यांनी भाजपच्या जुन्या धोरणांची आठवण करून दिली. एक काळ असा होता की, भाजपला सोनम वांगचुक यांच्याबद्दल प्रचंड आस्था होती. कारण भाजपचे एक वैशिष्ट्य आहे की, जोपर्यंत एखादी व्यक्ती त्यांच्या सोयीची असते, तोपर्यंत ती त्यांना प्रिय वाटते. सन २०१८ मध्ये एका परिषदेत वांगचुक यांना आमंत्रित करून त्यांच्या अपारंपरिक ऊर्जेच्या संकल्पनांचे कौतुक करण्यात आले होते. पुढे लडाखला केंद्रशासित प्रदेश घोषित केल्यावर वांगचुक यांनीही सरकारचे कौतुक केले होते. मात्र, कालांतराने सरकारच्या हेतूंमधील खोटेपणा त्यांच्या लक्षात आला. लडाखला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा मिळावा, तेथे दोन लोकसभा मतदारसंघ असावेत आणि स्थानिक नागरिकांच्या जमिनींचे हक्क सुरक्षित राहावेत, यासाठी वांगचुक यांनी यापूर्वी अनेक आंदोलने व उपोषणे केली. परंतु, सरकारने केवळ आश्वासने दिली आणि प्रत्यक्षात काहीच केले नाही, कारण त्यांचे हेतू कधीच स्वच्छ नसतात, असे ठाकरे म्हणाले.
सध्या सुरू असलेल्या ‘नीट’ परीक्षेच्या गोंधळावर भाष्य करताना राज ठाकरे म्हणाले की, परीक्षेतील गैरव्यवहाराला जबाबदार असणाऱ्या मंत्र्याची हकालपट्टी करा आणि परीक्षांमध्ये पारदर्शकता आणा, ही वांगचुक यांची मागणी अत्यंत रास्त आहे. भाजपच्या राजवटीत मध्य प्रदेशातील व्यापम घोटाळ्यापासून ते थेट आत्ताच्या शिक्षक भरती आणि नीट परीक्षांपर्यंत केवळ पेपरफुटीचेच सत्र सुरू आहे. सर्व सरकारी यंत्रणा हाताशी धरून आलेल्या अमर्याद सत्तेमुळे आणि निवडणुकांमधील ओढून-ताणून आणलेल्या यशामुळे सत्ताधाऱ्यांमध्ये एक वेगळाच अहंकार निर्माण झाला आहे, ज्यायोगे त्यांना कोणाचेही प्रश्न विचारणे मान्य नाही. भाजपच्या घटक पक्षांना स्वतःचे कोणतेही स्वतंत्र अस्तित्व उरलेले नसून, ते पूर्णपणे दिल्लीच्या इशाऱ्यावर चालत आहेत, असा खोचक टोलाही त्यांनी लगावला.
या संपूर्ण संवेदनशील प्रकरणात मनसेप्रमुखांनी थेट देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना हस्तक्षेप करण्याची विनंती केली आहे. हा विषय केवळ राजकीय नसून तो पूर्णपणे सामाजिक आणि लाखो विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी निगडित आहे. ‘नीट’ परीक्षेतील अभूतपूर्व गोंधळामुळे देशातील लाखो विद्यार्थी आणि त्यांच्या पालकांना प्रचंड मानसिक त्रासाला सामोरे जावे लागले आहे. या समस्येचा फटका भाजपचे समर्थक, त्यांचे पदाधिकारी आणि कार्यकर्ते यांच्या मुलांनाही बसला असणार. त्यामुळे या देशव्यापी आंदोलनाकडे केवळ राजकीय चष्म्यातून पाहणे, हे केंद्रातील सत्ताधाऱ्यांच्या संकुचित मानसिकतेचे लक्षण आहे, असे ठाकरे यांनी ठामपणे मांडले.
सोनम वांगचुक हे केवळ एक आंदोलनकर्ते नसून लडाखमधील एक अत्यंत नामांकित भारतीय मेकॅनिकल इंजिनिअर, नवोन्मेषक आणि जगप्रसिद्ध पर्यावरणवादी आहेत. लडाखमधील ‘स्टुडंट्स एज्युकेशनल अँड कल्चरल मूव्हमेंट ऑफ लडाख’ (SECMOL) या चळवळीचे ते संस्थापक संचालक आहेत. विशेष म्हणजे, सन २००९ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘थ्री इडियट्स’ या अत्यंत लोकप्रिय चित्रपटातील आमिर खान यांनी साकारलेले ‘फुंसुक वांगडू’ हे मुख्य पात्र सोनम वांगचुक यांच्याच खऱ्या आयुष्यातील कामगिरीवर आधारित होते. जागतिक हवामान बदलामुळे लडाखमध्ये निर्माण होणारी पाण्याची टंचाई दूर करण्यासाठी त्यांनी हिवाळ्यात नैसर्गिक पाणी साठवून ठेवणारे ‘आइस स्तूप’ (कृत्रिम बर्फाचे स्तूप) हे अभिनव तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. त्यांच्या या अद्वितीय आणि लोककल्याणकारी
