Jantar Mantar Protest : देशाची राजधानी दिल्लीमध्ये आज सकाळपासून ‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या (CJP) नेतृत्वाखाली सुरू असलेल्या उग्र विद्यार्थी आंदोलनाने संपूर्ण देशाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. ‘नीट’ पेपरफुटीच्या निषेधार्थ हजारो आंदोलक विद्यार्थी आणि सामान्य नागरिक सर्व अडथळे पार करत थेट संसद भवनाच्या वेशीवर पोहोचले. या वेळी आंदोलकांना रोखण्यासाठी पोलिसांनी अमानुष लाठीमार केला, तसेच अश्रूधुराचा अमानवी प्रहार केला. दुसरीकडे, ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचूक यांनीही तब्बल २० दिवस उपोषण करून या लढ्याला धार दिली. या संपूर्ण आंदोलनात केवळ आणि केवळ देशातील ‘सामान्य माणूस’ आणि तरुण विद्यार्थी स्वतःचे भवितव्य वाचवण्यासाठी रस्त्यावर रक्ताचे पाणी करत आहेत. मात्र, या अत्यंत संवेदनशील परिस्थितीत देशातील सत्ताधारी आणि प्रमुख विरोधी पक्ष यांच्यातील ढोंगीपणा आणि निष्क्रियता पुन्हा एकदा उघडी पडली आहे.
“जनता आमचे घर आहे”; नेत्यांच्या ‘फेक नॅरेशन’चा बुरखा फाडला-
भारतातील कोणत्याही राज्याचा किंवा केंद्राचा इतिहास पाहिला, तर राजकीय नेत्यांच्या तोंडी सगळ्यात आधी एकच वाक्य ठरलेले असते— “आम्ही जनतेचे सेवक आहोत, जनता हेच आमचे कुटुंब आणि घर आहे, आम्ही जनतेसाठी आमच्या प्राणांची आहुती द्यायलाही तयार आहोत!” परंतु, आज दिल्लीच्या रस्त्यांवर जेव्हा सामान्य जनतेची आणि विद्यार्थ्यांची डोकी पोलिसांच्या लाठ्यांनी फोडली जात होती, तेव्हा या सर्व घोषणा केवळ जनतेला मूर्ख बनवण्यासाठी रचलेले एक ‘फेक नॅरेशन’ (खोटे कथानक) असल्याचे सिद्ध झाले. ही अत्यंत खेदजनक परिस्थिती केवळ सत्तेत बसलेल्या नेत्यांची पोलखोल करणारी नाही, तर स्वतःला जनतेचे तारणहार म्हणवणाऱ्या ‘विरोधी पक्षां’च्या नाकर्तेपणावर ओढलेले कडक ताशेरे आहेत.
सत्ताधारी सत्तेत का आहेत? विरोधकांच्या कुचकामी बुद्धीचे जिवंत उदाहरण-
आजच्या या दिल्लीतील अभूतपूर्व प्रसंगामुळे एक गोष्ट अत्यंत स्पष्ट झाली आहे की, जे नेते आज सत्तेत बसले आहेत, ते विरोधकांच्या नाकर्तेपणामुळेच तिथे टिकून आहेत. विरोधकांचे काम केवळ सत्ताधाऱ्यांवर चोवीस तास पोकळ टीका करणे एवढेच उरले आहे. आजही संसदेच्या आत आणि बाहेर विरोधकांनी नेहमीप्रमाणे टीकास्त्रांचा वर्षाव केला. परंतु, केवळ तोंडी वाफा दवडण्यापलीकडे जाऊन, प्रत्यक्ष जमिनीवर (Ground Level) उतरून ठोस कृती (Action) करण्याचे धाडस किंवा बुद्धी कदाचित विरोधी पक्षाच्या नेत्यांकडे नसावी, याचे हे जिवंत उदाहरण आहे. विरोधक केवळ भाषणबाजीत पटाईत आहेत, मात्र जेव्हा जनतेला त्यांच्या प्रत्यक्ष सोबतीची गरज असते, तेव्हा हे नेते गायब असतात.
जनतेवर लाठ्या-काठ्यांचा वर्षाव; लोकसभेचे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी मात्र ‘एसी’च्या हवेत मग्न!
या संपूर्ण प्रकरणात देशातील सर्वात मोठे आणि प्रमुख विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी, जे आता संसदेत अधिकृत विरोधी बाकांचे नेतृत्व करत आहेत, त्यांच्या भूमिकेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. आज दिवसभरात संसदेबाहेर अनेक अत्यंत दुर्दैवी घटना घडल्या; निष्पाप विद्यार्थ्यांवर लाठीमार झाला, अश्रूधुराचे फवारे मारले गेले, परंतु, या अत्यंत कठीण प्रसंगात देशाचे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी साहेब नेमके काय करत होते? तर, ते संसदेच्या बंदिस्त सभागृहात बसून अत्यंत आरामात ‘एसी’ची हवा खात होते.
लोकशाहीच्या नियमानुसार संसदेच्या कामकाजात लोकप्रतिनिधी म्हणून उपस्थित राहणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, हे मान्य केले तरी आज संसदेत जेव्हा जेव्हा गोंधळामुळे कामकाज अर्ध्या-एक तासासाठी तहकूब (Adjourn) होत होते, तेव्हा राहुल गांधी नक्की काय करत होते? संसदेचे कामकाज थांबलेले असतानाच्या त्या मोकळ्या वेळात राहुल गांधी यांनी संसदेच्या उंबरठ्याबाहेर येऊन, पोलिसांचा अमानुष मार खाणाऱ्या त्या आंदोलक विद्यार्थ्यांना आणि सामान्य जनतेला प्रत्यक्ष भेटून आपला पाठिंबा का दर्शवला नाही? सभागृह तहकूब असताना देखील जनतेच्या बाजूने रस्त्यावर उतरण्याचे धाडस त्यांनी का दाखवले नाही? यावरून हेच स्पष्ट होते की, विरोधकांसाठी सामान्य जनता आणि विद्यार्थ्यांचे हे गंभीर प्रश्न केवळ राजकारण करण्यासाठी आणि संसदेत गोंधळ घालण्यापुरतेच मर्यादित आहेत.
आंदोलनांच्या कोंडीत महाराष्ट्रातील विरोधकांची ‘ट्विटर’ भक्ती; ठाकरे बंधूंसह संजय राऊतांच्या केवळ पोकळ पत्रकार परिषदा, प्रत्यक्ष मैदानात युवा नेतृत्वही गायब-
महाराष्ट्रातील विरोधी पक्षनेत्यांची मात्र एक अत्यंत वेगळीच आणि उदासीन तऱ्हा पाहायला मिळत आहे. या अत्यंत संवेदनशील आंदोलनाच्या सुरुवातीच्या काळात महाराष्ट्रातील एकाही बड्या विरोधी नेत्याला दिल्लीत जाऊन त्यांची भेट घेण्याची किंवा त्यांना प्रत्यक्ष पाठिंबा देण्याची तसदी घ्यावीशी वाटली नाही. पुढे जेव्हा संपूर्ण देशात हे आंदोलन चिघळले आणि सोशल मीडियावर जनक्षोभ उसळला, तेव्हा कुठे जाग आलेल्या या नेत्यांनी केवळ ‘ट्विट’ (Tweet) करून आपला डिजिटल पाठिंबा जाहीर केला. या पार्श्वभूमीवर, आगामी काळात कोणत्या कर्तृत्वाच्या आणि विश्वासाच्या जोरावर जनतेने तुम्हाला निवडून द्यावे, असा अत्यंत संतप्त आणि मूलभूत प्रश्न आता प्रगल्भ महाराष्ट्रातील जनतेमधून उपस्थित केला जात आहे.
ठाकरे बंधूंना थेट सवाल; फक्त बोलून चालत नाही, ‘मॅनेजमेंट’ दाखवावे लागते!
महाराष्ट्राच्या राजकारणात स्वतःला अत्यंत महत्त्वाचे नेते मानणारे शिवसेना (UBT) पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे (Uddhav Thackeray) आणि महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे (Raj Thackeray) यांच्या केवळ भाषणाबाजीतून आणि राजकीय विधानांतून काहीही साध्य होत नसल्याचे आजच्या या राष्ट्रीय संकटाच्या वेळी पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे. राजकारणात किंवा समाजकारणात कोणत्याही मोठ्या समस्येवर केवळ नवनवीन शब्दांचे फुलोरे रचून किंवा जाहीर सभांमध्ये डरकाळ्या फोडून चालत नाही, तर प्रत्यक्ष संकटसमयी जमिनीवर उतरून परिस्थिती हाताळावी लागते (Handle) आणि आंदोलनाला योग्य दिशा द्यावी लागते, याचे भान कदाचित या दोन्ही नेत्यांना राहिलेले नाही.
रोज उठून पत्रकार परिषदा घेणारे संजय राऊत अन् ‘युवा’ नेते कुठे गायब?
दुसरीकडे, दररोज सकाळी ९ वाजता नित्यनियमाने वृत्तवाहिन्यांच्या कॅमेऱ्यांसमोर उभे राहून केंद्र आणि राज्य सरकारवर अत्यंत तिखट शब्दांत तोफ डागणारे शिवसेना खासदार संजय राऊत (Sanjay Raut) हे देखील या आंदोलनाकडे फिरकले नाहीत. अर्थात विरोधकांच्या वाढत्या वयानुसार किंवा आरोग्याविषयी काही वैयक्तिक तक्रारी असतील, असे गृहीत धरले तरी त्यांच्या पक्षातील जे नेते स्वतःला ‘युवा पिढी’चे (Youth Leaders) प्रतिनिधी म्हणून पुढे पुढे करतात, ते तरी या आंदोलनात कुठे दिसले का? दिल्लीत विद्यार्थ्यांवर पोलिसांचा अमानुष लाठीमार होत असताना, स्वतःला तरुणांचे तारणहार म्हणवणारे हे तथाकथित युवा नेते दिल्लीच्या जंतरमंतर मैदानावर का पोहोचू शकले नाहीत? हा या सर्वपक्षीय निष्क्रियतेतील सर्वात मोठा विरोधाभास आहे.
सत्ताधाऱ्यांना कोंडीत पकडण्याची आयती संधी गमावली; विरोधक बाकावरच का?
एरवी, विरोधी पक्षातील सर्वच छोटे-मोठे नेते सत्ताधाऱ्यांना कोंडीत पकडण्यासाठी, त्यांचे घोटाळे बाहेर काढण्यासाठी आणि सरकारला उघडे पाडण्यासाठी प्रचंड आसुसलेले असतात. सत्तेची खुर्ची खेचण्यासाठी काहीही करण्याची तयारी असणाऱ्या या विरोधकांसाठी दिल्लीतील हे अभूतपूर्व विद्यार्थी आंदोलन म्हणजे सत्ताधाऱ्यांना पूर्णपणे नमवण्याची आणि बॅकफूटवर आणण्याची एक अत्यंत मोठी, सुवर्ण आणि आयती चालून आलेली संधी होती. असे असतानाही, या सुवर्णसंधीचा राजकीय आणि सामाजिक फायदा करून घेण्याचे साधे चातुर्यही या विरोधकांनी दाखवले नाही.
महाराष्ट्राच्या आणि देशाच्या राजकारणात स्वतःला ‘शब्दाचे पक्के’ आणि ‘जनतेचे कैवारी’ म्हणवून घेणाऱ्या ज्येष्ठ नेत्यांची संवेदनशीलता नेमकी कुठे गायब झाली होती, हा आता सर्वात मोठा संशोधनाचा विषय बनला आहे. महाराष्ट्रातील विरोधकांवर टीका होत असतानाच, आता राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष शरद पवार (Sharad Pawar) आणि त्यांच्या कन्या तथा खासदार सुप्रिया सुळे (Supriya Sule) यांच्या भूमिकेवरही गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
गेल्या पाच दशकांहून अधिक काळ देशाच्या राजकारणात सक्रिय असलेले आणि नेहमीच राष्ट्रीय राजकारणाची धुरा सांभाळणारे शरद पवार हे आंदोलक विद्यार्थ्यांचे सांत्वन करण्यासाठी किंवा पोलिसांच्या दडपशाहीविरोधात काहीच का बोलले नाहीत? त्यांच्या एका शब्दावर दिल्लीतील राजकीय चक्रे फिरू शकतात, असे दावे करणाऱ्या त्यांच्या समर्थकांना आज पवारांची ही प्रत्यक्ष मैदानातील अनुपस्थिती नक्कीच अंतर्मुख करायला लावणारी आहे. केवळ राज्यातील कार्यकर्त्यांना आंदोलनाचे आदेश देऊन स्वतः दिल्लीत सुरक्षित अंतरावर राहणे, हे ज्येष्ठ नेत्याला साजेसे नाही, अशी भावना आता व्यक्त होत आहे.
या संपूर्ण उदासीनतेवरून हेच सिद्ध होते की, महाराष्ट्रातील आणि देशातील हे सध्याचे विरोधक केवळ एसी खोल्यांमध्ये बसून पोकळ विधाने करण्यात आणि कागदी वाघासारखे बोलण्यातच पटाईत आहेत. प्रत्यक्ष मैदानात उतरून जनतेचा आवाज बनण्याची धमक त्यांच्यात नाही. कदाचित, याच विचारशून्यतेमुळे आणि केवळ बोलघेवड्या प्रवृत्तीमुळेच जनता त्यांना वारंवार नाकारत आहे आणि ते आज सत्तेपासून दूर राहून विरोधी बाकांवर बसण्यास पात्र ठरले आहेत, असा घणाघाती सूर आता उमटू लागला आहे.
