US Iran Conflict : मध्यपूर्वेमध्ये (Middle East) पुन्हा एकदा युद्धाचे ढग गडद होत असतानाच जागतिक पातळीवरून अत्यंत दिलासादायक वृत्त समोर आले आहे. अमेरिका आणि इराण या दोन्ही बलाढ्य देशांनी एकमेकांवरील लष्करी हल्ले तात्काळ थांबवण्यास सहमती दर्शवली आहे. या महत्त्वपूर्ण करारामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर निर्माण झालेला युद्धाचा मोठा धोका तूर्तास टळला आहे. कतारची राजधानी दोहा येथे दोन्ही देशांच्या वरिष्ठ राजनैतिक अधिकाऱ्यांमध्ये उद्या ‘होर्मुझ सामुद्रधुनी’च्या (Strait of Hormuz) सुरक्षेबाबत आणि व्यापारी दळणवळणाबाबत अत्यंत महत्त्वाची द्विपक्षीय चर्चा पार पडणार आहे.
सर्व लष्करी कारवाया तात्पुरत्या स्थगित; जहाजांची वाहतूक सुरळीत राहणार
अमेरिकेच्या वरिष्ठ संरक्षण अधिकाऱ्यांनी या निर्णयाला दुजोरा देताना सांगितले की, सध्या दोन्ही देशांनी सर्व प्रकारच्या आक्रमक लष्करी हालचाली तात्पुरत्या स्वरूपात थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामध्ये ड्रोन हल्ले, हवाई मोहिमा आणि आखाती समुद्रातील नौदलाच्या आक्रमक हालचालींचा समावेश असून, त्यांना सध्या पूर्णपणे स्थगिती देण्यात आली आहे. दोन्ही देश प्रदीर्घ काळ सुरू असलेला तणाव शांततापूर्ण मार्गाने कमी करण्यावर सहमत झाले आहेत. याचाच एक भाग म्हणून जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत संवेदनशील मानल्या जाणाऱ्या होर्मुझ सामुद्रधुनीतून आंतरराष्ट्रीय व्यापारी जहाजांची वाहतूक सध्या कोणत्याही अडथळ्याविना अत्यंत सुरक्षित आणि सुरळीत सुरू राहील. उद्या दोहा येथे होणाऱ्या विशेष बैठकीत या कराराची दीर्घकालीन अंमलबजावणी करण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या सर्व तांत्रिक आणि धोरणात्मक बाबींवर सविस्तर चर्चा केली जाईल.
६० दिवसांच्या युद्धविरामानंतर झाला होता शस्त्रसंधीचा भंग
या दोन्ही देशांमधील तणाव निवळण्यासाठी यापूर्वी १८ जून रोजी ६० दिवसांच्या ऐतिहासिक युद्धविरामाची (Ceasefire) घोषणा करण्यात आली होती. या निश्चित केलेल्या कालावधीत दोन्ही देशांमध्ये राजनैतिक पातळीवर शांतता चर्चा पार पडणार होती. मात्र, दुर्दैवाने हा युद्धविराम लागू झाल्यानंतर अवघ्या एका आठवड्यातच अमेरिकेने इराणच्या काही तळांवर लष्करी हल्ला चढवला. अमेरिकेच्या या आक्रमक कारवाईला चोख प्रत्युत्तर म्हणून इराणनेदेखील आखाती देशांमध्ये (Gulf Countries) तैनात असलेल्या अमेरिकन लष्करी तळांना लक्ष्य करत क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन डागले.
एकमेकांवरील आरोपांनंतर पुन्हा शांततेचे प्रयत्न
या अचानक उद्भवलेल्या संघर्षामुळे दोन्ही देशांनी एकमेकांवर अधिकृतपणे शस्त्रसंधीचे आणि कराराचे उल्लंघन केल्याचा तीव्र आरोप केला होता. या थेट लष्करी चकमकींमुळे आधीच अत्यंत नाजूक स्थितीत असलेला शांतता करार पूर्णपणे मोडीत निघण्याची आणि मध्यपूर्वेमध्ये महायुद्धाची ठिणगी पडण्याची भीती जागतिक स्तरावर व्यक्त केली जात होती.
