FIFA World Cup : सध्या सुरू असलेल्या विश्वचषकाच्या उपांत्यपूर्व फेरीचे सामने संपल्यानंतर, फिफाचे अध्यक्ष जियानी इन्फँटिनो यांनी स्पर्धेच्या विस्ताराबाबत एक मोठा खुलासा केला आहे. आगामी काळात म्हणजेच 2030 च्या विश्वचषकापूर्वी या स्पर्धेत तब्बल 64 संघांना खेळवण्याच्या फॉरमॅटचा विचार केला जाईल, असे संकेत त्यांनी दिले आहेत.
स्विस मीडिया आउटलेट असणाऱ्या ‘ब्लूविन’शी बोलताना इन्फँटिनो यांनी फिफाच्या विस्तार धोरणाचे जोरदार समर्थन केले. उत्तर अमेरिकेत सध्या सुरू असलेला 48 संघांचा प्रयोग 100 टक्के यशस्वी ठरला असल्याचा दावा त्यांनी केला आहे. हा दावा अशा वेळी आला आहे जेव्हा चालू स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत इंग्लंड, स्पेन, फ्रान्स आणि अर्जेंटिना या पारंपारिक बलाढ्य संघांनी जागा मिळवली आहे. जागतिक प्रतिनिधित्वासाठी संघांची संख्या वाढवली असली, तरी अंतिम 4 मध्ये नेहमीचेच युरोपियन आणि दक्षिण अमेरिकन संघ पोहोचल्याने काही प्रश्न उपस्थित होत आहेत. मात्र, इन्फँटिनो हे जागतिक फुटबॉलचा परीघ वाढवण्याच्या भूमिकेवर ठाम आहेत.
“विश्वचषक पूर्ण जगासाठी आहे”; लहान देशांना संधी देण्याचा आग्रह
फुटबॉल हा खेळ केवळ काही मोजक्या देशांपुरता मर्यादित राहू नये, अशी भूमिका मांडताना फिफा अध्यक्षांनी खालील मुद्दे अधोरेखित केले आहेत:
- संधी आणि स्वप्न: विश्वचषक हा पूर्ण जगासाठी आहे, केवळ युरोप आणि दक्षिण अमेरिकेसाठी नाही. जगातील प्रत्येक देशाला या महाकुंभात खेळण्याचे स्वप्न पाहण्याचा अधिकार असायला हवा.
- गुणवत्तेत सुधारणा: जगातील सर्वच देशांमधील फुटबॉल संघांची गुणवत्ता कमालीची वाढत आहे. जर आपण लहान देशांना विश्वचषकात खेळण्याची संधी दिली नाही, तर त्यांना स्वतःचा खेळ सुधारण्यासाठी कोणतीही प्रेरणा मिळणार नाही.
- समित्यांमध्ये चर्चा: या चालू विश्वचषकानंतर संबंधित समित्यांमध्ये 64 संघांच्या प्रस्तावावर अधिकृतपणे विचार आणि सविस्तर चर्चा केली जाईल.
सध्या सुरू असलेल्या 48 संघांच्या रचनेला सुरुवातीला खूप विरोधाला सामोरे जावे लागले होते. यामुळे खेळाची गुणवत्ता घसरेल, नियोजनात अडचणी येतील आणि आधीच व्यस्त असलेल्या खेळाडूंवर सामन्यांचा अतिरिक्त ताण पडेल, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला होता. मात्र, फिफाने आपला हा निर्णय योग्य असल्याचे म्हटले आहे.
64 संघांचा हा नवा फॉरमॅट कसा काम करेल?
जर 64 संघांच्या या प्रस्तावाला फिफाच्या बोर्डरूममध्ये मंजुरी मिळाली, तर 2030 मध्ये होणाऱ्या शतकोत्सवी विश्वचषकात हा एक ऐतिहासिक आणि क्रांतिकारी बदल ठरेल. हा आगामी विश्वचषक प्रामुख्याने स्पेन, पोर्तुगाल आणि मोरोक्कोमध्ये खेळवला जाणार असून, काही सुरुवातीचे सामने उरुग्वे, अर्जेंटिना आणि पॅराग्वेमध्ये आयोजित केले जातील.
या नव्या रचनेचे गणित खालीलप्रमाणे असू शकते:
- सध्याची व्यवस्था: चालू विश्वचषकात 4 संघांचे एकूण 12 गट (ग्रुप) करण्यात आले होते. यातून प्रत्येक गटातील अव्वल 2 संघ आणि तिसऱ्या क्रमांकावरील सर्वोत्तम 8 संघ बाद फेरीत (राऊंड ऑफ 32) पोहोचले होते.
- नवा फॉरमॅट: 64 संघांची रचना झाल्यास गट फेरीचे गणित अधिक सोपे होईल. यात 4 संघांचे एकूण 16 गट तयार केले जातील. प्रत्येक गटातील अव्वल 2 संघ थेट बाद फेरीत प्रवेश करतील, ज्यामुळे तिसऱ्या क्रमांकाच्या संघांची किचकट गणिते संपतील.
- सामन्यांची संख्या: या नव्या रचनेमुळे एकूण सामन्यांची संख्या थेट 128 वर पोहोचेल. साहजिकच यामुळे खेळाडूंच्या आरोग्याची काळजी वाहणाऱ्या संघटना आणि विविध देशांतील स्थानिक लीग यांच्याकडून फिफावर पुन्हा एकदा टीका होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
