Government Mobile Apps: आजचा भारत वेगाने डिजिटल होत आहे. इंटरनेट आणि स्मार्टफोनच्या मदतीने आता अनेक सरकारी सेवा थेट नागरिकांच्या मोबाईल स्क्रीनवर उपलब्ध झाल्या आहेत. मात्र, अजूनही बहुतांश लोग केवळ ऑनलाईन पेमेंट किंवा सोशल मीडिया पुरतेच मर्यादित आहेत.
केंद्र सरकारने नागरिकांचा वेळ आणि पैसा वाचवण्यासाठी अनेक अत्यंत उपयुक्त मोबाईल ॲप्स आणि पोर्टल्स तयार केले आहेत. घरबसल्या पासपोर्ट काढण्यापासून ते चोरीला गेलेला मोबाईल शोधण्यापर्यंतच्या १० महत्त्वाच्या सरकारी डिजिटल सेवांची माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
Government Mobile Apps: कागदपत्रे आणि प्रवासाशी संबंधित आवश्यक ॲप्स
आता तुम्हाला खिशात कागदपत्रे घेऊन फिरण्याची किंवा सरकारी कार्यालयात रांगा लावण्याची अजिबात गरज नाही:
- DigiLocker: हे नागरिकांसाठी एक सुरक्षित डिजिटल लॉकर आहे. यामध्ये पॅन कार्ड, ड्रायव्हिंग लायसन्स, गाड्यांची कागदपत्रे आणि बोर्डाच्या गुणपत्रिका डिजिटल स्वरूपात साठवून ठेवता येतात. हे सर्व दस्तऐवज कायद्यानुसार मूळ कागदपत्रांइतकेच वैध मानले जातात. (अधिकृत संकेतस्थळ: digilocker.gov.in)
- mParivahan: वाहनचालकांसाठी हे ॲप अत्यंत महत्त्वाचे आहे. यामध्ये तुम्ही तुमच्या ड्रायव्हिंग लायसन्स आणि गाडीची आरसी बुकची डिजिटल प्रत सुरक्षित ठेवू शकता. ट्रॅफिक पोलिसांनी विचारल्यास ही डिजिटल कॉपी दाखवता येते. (अधिकृत संकेतस्थळ: parivahan.gov.in)
- mPassport Seva: पासपोर्ट बनवण्याची प्रक्रिया आता अत्यंत सोपी झाली आहे. नवीन पासपोर्टसाठी अर्ज करणे, अपॉइंटमेंट बुक करणे आणि पासपोर्टच्या अर्जाची सद्यस्थिती ट्रॅक करणे, ही सर्व कामे या ॲपद्वारे करता येतात. (अधिकृत संकेतस्थळ: passportindia.gov.in)
- Digi Yatra: जर तुम्ही विमानाने वारंवार प्रवास करत असाल, तर हे ॲप तुमच्यासाठी वरदान आहे. चेहऱ्याची ओळख पटवणाऱ्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून विमानतळावर लांब रांगेत उभे न राहता झटपट एन्ट्री मिळवण्यासाठी हे ॲप मदत करते. (अधिकृत संकेतस्थळ: digiyatra.com)
सुरक्षा आणि गुन्ह्यांपासून बचावासाठी विशेष सेवा
इंटरनेटच्या जमान्यात सायबर गुन्हे आणि चोरीचे प्रमाण वाढले आहे, अशा वेळी हे ॲप्स तुमचे रक्षण करतील:
- Sanchar Saathi: जर तुमचा मोबाईल फोन चोरीला गेला किंवा हरवला, तर या प्लॅटफॉर्मवरून तो लगेच ब्लॉक करता येतो. तसेच तुमच्या नावावर इतर कोणी बनावट सिम कार्ड तर वापरत नाही ना, याची माहिती मिळवून ते सिम बंद करण्याची सुविधा येथे मिळते.
- Cyber Dost: केंद्रीय गृह मंत्रालयाचा हा एक विशेष उपक्रम आहे. डिजिटल फ्रॉड, ऑनलाईन फसवणूक आणि फिशिंग लिंक्सपासून कसे सुरक्षित राहावे, याबद्दलचे महत्त्वाचे अलर्ट आणि टिप्स या प्लॅटफॉर्मवर दिल्या जातात. (अधिकृत संकेतस्थळ: cyberdost.gov.in)
- 112 App: ही एक ऑल-इन-वन आपत्कालीन सेवा आहे. कोणत्याही कठीण प्रसंगात किंवा संकटात अडकल्यास या ॲपमधील पॅनिक बटन दाबून तातडीने सरकारी मदत मागवता येते. (अधिकृत संकेतस्थळ: 112.gov.in)
आरोग्य आणि आर्थिक गुंतवणुकीसाठी डिजिटल पर्याय
आरोग्याची काळजी घेण्यासोबतच पैशांची गुंतवणूक करणे आता सुरक्षित आणि सोपे झाले आहे:
AIS for Taxpayers: करदात्यांसाठी प्राप्तीकर विभागाचे हे ॲप अत्यंत उपयुक्त आहे. तुमच्या पॅन कार्डशी संबंधित संपूर्ण टॅक्स प्रोफाईल, वार्षिक माहिती पत्रक आणि कर भरल्याचा सर्व रेकॉर्ड एकाच ठिकाणी पाहता येतो. (अधिकृत संकेतस्थळ: incometaxindia.gov.in)
ABHA: ‘आयुष्मान भारत हेल्थ अकाउंट’ अंतर्गत तुमचे डिजिटल हेल्थ कार्ड तयार होते. यामध्ये तुमची जुनी वैद्यकीय माहिती, आजारपण आणि उपचारांचे सर्व रेकॉर्ड डिजिटल स्वरूपात जतन करून ठेवता येतात.
RBI Retail Direct: रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया का हा अधिकृत प्लॅटफॉर्म आहे. कोणत्याही ब्रोकर किंवा मध्यस्थाशिवाय थेट सरकारी बॉन्ड्समध्ये सुरक्षित गुंतवणूक करण्यासाठी हे ॲप नागरिकांना मदत करते. (अधिकृत संकेतस्थळ: rbiretaildirect.org.in)
हे देखील वाचा – LPG Price Hike: सर्वसामान्यांना महागाईचा मोठा झटका! घरगुती गॅस सिलिंडरच्या किमतीत पुन्हा वाढ; पाहा नवीन दर
