Eknath Shinde : महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री आणि शिवसेना मुख्य नेते एकनाथ शिंदे हे पुन्हा एकदा राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीच्या दौऱ्यावर दाखल झाले आहेत. निमित्त आहे आगामी ‘एनडीए’ (NDA) आणि शिवसेनेच्या राष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वपूर्ण राजकीय बैठकांचे. गेल्या अवघ्या महिन्याभरातील एकनाथ शिंदे यांचा हा दुसरा दिल्ली दौरा असल्यामुळे, सगळ्यांच्याच नजरा या दौऱ्याकडे लागल्या आहेत. अत्यंत वेगाने घडणाऱ्या या घडामोडींमुळे दिल्लीतील राजकीय वातावरण कमालीचे तापले आहे.
या दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय वर्तुळात अत्यंत खळबळजनक आणि संवेदनशील चर्चांना उधाण आले आहे. अधिकच्या माहितीनुसार, दिल्लीत वास्तव्यास असताना उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेना (UBT) गटातील काही विद्यमान खासदार अत्यंत गुप्तपणे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांची भेट घेण्याची दाट शक्यता आहे. संसदेच्या आगामी सत्रापूर्वी आणि राज्यातील बदलत्या राजकीय समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर ही गुप्त भेट घडवून आणण्यासाठी पडद्यामागे मोठ्या हालचाली सुरू असल्याचे बोलले जात आहे. ठाकरे गटातील या खासदारांच्या संभाव्य बंडखोरीमुळे राजकीय वर्तुळात पुन्हा एकदा मोठे वादळ निर्माण होण्याची चिन्हे आहेत.
या संभाव्य गुप्त भेटींच्या आणि पक्षांतराच्या चर्चांमुळे महाराष्ट्राच्या राजकारणात भूतकाळात गाजलेले ‘ऑपरेशन टायगर’ पुन्हा एकदा सक्रिय झाल्याची जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे. जर ठाकरे गटाचे खासदार खरोखरच शिंदेंच्या शिवसेनेत सामील झाले, तर यामुळे महाविकास आघाडीला आणि प्रामुख्याने उद्धव ठाकरे यांना मोठा राजकीय फटका बसू शकतो. तूर्तास, या संपूर्ण ‘ऑपरेशन टायगर’च्या गुप्त रणनीतीमुळे दोन्ही बाजूंच्या नेत्यांमध्ये प्रचंड अस्वस्थता आणि उत्सुकता पसरली आहे.
दिल्ली दौऱ्यावर असलेल्या एकनाथ शिंदे यांनी आपल्या या महत्त्वपूर्ण दौऱ्याच्या मुख्य उद्देशाविषयी अत्यंत मोजक्या शब्दांत माहिती दिली आहे. त्यांनी अवघ्या एका ओळीत उत्तर देत सस्पेन्स कायम ठेवला. आपल्या पक्षाचा राष्ट्रीय पातळीवर अधिक प्रभावीपणे विस्तार कसा करता येईल, या धोरणात्मक विषयावरच राष्ट्रीय कार्यकारिणीच्या बैठकीत सविस्तर मंथन झाले, एवढीच त्रोटक माहिती त्यांनी दिली. आपल्या पक्षांतर्गत रणनीतीची आणि संभाव्य राजकीय हालचालींची गुप्तता राखण्यासाठी त्यांनी बैठकीतील इतर कोणत्याही अंतर्गत विषयांचा किंवा महत्त्वाच्या निर्णयांचा तपशील जाहीर करण्यास स्पष्टपणे नकार दिला.
आपल्या राष्ट्रीय कार्यकारिणीच्या बैठकीतील गुप्त राजकीय वाटाघाटींवर अधिक भाष्य करण्याचे चाणाक्षपणे टाळत, एकनाथ शिंदे यांनी आपला मोर्चा थेट विरोधकांकडे वळवला. त्यांनी बैठकीच्या अंतर्गत तपशिलांऐवजी, त्याच दिवशी दिल्लीत पार पडलेल्या विरोधी पक्षांच्या ‘इंडिया’ (INDIA) आघाडीच्या महाबैठकीवर आणि त्यातील निर्णयांवर अत्यंत कडक आणि खोचक शब्दांत टीका केली. विरोधकांच्या या एकजुटीचा फुगा कसा पोकळ आहे, हे दाखवून देण्यासाठी त्यांनी राष्ट्रीय माध्यमांसमोर विरोधी आघाडीच्या धोरणांमधील विसंगतींवर जोरदार प्रहार केला. उपमुख्यमंत्र्यांनी ‘इंडिया आघाडीच्या आज दिल्लीत झालेल्या बैठकीवर टीका केली आहे.
एकनाथ शिंदे यांचा हा सध्याचा दिल्ली दौरा एकूण दोन दिवसांचा असणार आहे. या दोन दिवसांच्या कालावधीत ते अनेक महत्त्वाच्या राजकीय बैठकांमध्ये सहभागी होणार आहेत. विशेष आणि उल्लेखनीय बाब म्हणजे, अवघ्या काही दिवसांपूर्वी, म्हणजेच मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात देखील एकनाथ शिंदे यांनी अशाच प्रकारचा एक अत्यंत गुप्त आणि अचानक दिल्ली दौरा केला होता. त्या दौऱ्यावेळी त्यांनी आपल्यासोबत कोणत्याही मंत्र्याला किंवा अधिकाऱ्याला न घेता, कमालीची गुप्तता पाळत थेट केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांची त्यांच्या निवासस्थानी भेट घेतली होती. मे महिन्यातील त्या अतिसंवेदनशील भेटीत नेमकी काय चर्चा झाली आणि कोणते राजकीय समीकरण शिजले, याचे गूढ अद्यापही पूर्णपणे गुलदस्त्यातच आहे.
त्या मागील भेटीचे रहस्य कायम असतानाच, आता जून महिन्याच्या सुरुवातीला एकनाथ शिंदे पुन्हा एकदा दिल्लीत दाखल झाल्यामुळे महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळात विविध चर्चांना उधाण आले आहे. अवघ्या पंधरा ते वीस दिवसांच्या अंतराने मुख्यमंत्र्यांनी लागोपाठ दोनवेळा दिल्ली वाऱ्या केल्यामुळे, राज्यात पुन्हा एकदा एखादा मोठा राजकीय भूकंप होणार का? याकडे साऱ्यांचे लक्ष लागले आहे. विरोधकांच्या गोटातून काही मोठे नेते किंवा खासदार शिंदे यांच्या शिवसेनेत प्रवेश करणार की राज्यातील सत्तासमीकरणात काही अनपेक्षित बदल होणार, याबाबत तर्कवितर्क लावले जात आहेत.
एकनाथ शिंदे यांच्या या दोन दिवसीय दौऱ्यामुळे मुंबईपासून दिल्लीपर्यंतच्या राजकीय हालचाली कमालीच्या वेगवान झाल्या आहेत. या दौऱ्यादरम्यान ते भाजपच्या केंद्रीय हायकमांडशी राज्याच्या आगामी विधानसभा निवडणुकांच्या पूर्वतयारीबाबत आणि जागावाटपाच्या सूत्रावर चर्चा करण्याची शक्यता आहे. तसेच, पक्षाच्या राष्ट्रीय कार्यकारिणीच्या बैठकीच्या माध्यमातून ते राष्ट्रीय पातळीवर पक्षाची ताकद वाढवण्यासाठी काही मोठे निर्णय घेऊ शकतात. त्यामुळे शिंदे यांचा हा दोन दिवसांचा मुक्काम महाराष्ट्राच्या आगामी राजकारणाची दिशा ठरवण्यात अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि निर्णायक ठरणार आहे.









