Sanjay Gaikwad : आपल्या वादग्रस्त विधानांमुळे नेहमीच चर्चेत राहणारे शिंदे गटाचे आमदार संजय गायकवाड पुन्हा एकदा एका गंभीर प्रकरणामुळे वादाच्या भोवऱ्यात सापडले आहेत. दिवंगत विचारवंत कॉम्रेड गोविंद पानसरे यांनी सुमारे ३७ वर्षांपूर्वी लिहिलेल्या आणि प्रचंड लोकप्रिय ठरलेल्या ‘शिवाजी कोण होता’ या पुस्तकाच्या शीर्षकावर गायकवाड यांनी आक्षेप घेतला आहे. यावरून त्यांनी पुस्तकाचे प्रकाशक प्रशांत आंबी यांना फोनवरून अत्यंत अर्वाच्य भाषेत शिवीगाळ करत जीवे मारण्याची धमकी दिल्याचे समोर आले आहे. या संभाषणाची कथित ऑडिओ क्लीप सध्या समाजमाध्यमांवर प्रचंड वेगाने व्हायरल होत आहे.
३७ वर्षांनंतर शीर्षकावरून वाद-
गोविंद पानसरे यांनी छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा खरा इतिहास आणि त्यांचे लोककल्याणकारी रूप मांडण्यासाठी ‘शिवाजी कोण होता’ हे पुस्तक लिहिले होते. गेली अनेक दशके हे पुस्तक वैचारिक प्रबोधनाचे साधन मानले जाते. मात्र, या पुस्तकाच्या शीर्षकात महाराजांचा एकेरी उल्लेख करून अनादर करण्यात आल्याचा दावा आमदार संजय गायकवाड यांनी केला आहे. इतक्या वर्षांनंतर अचानक या पुस्तकाच्या नावावरून आमदारांना झालेला हा ‘साक्षात्कार’ राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात चर्चेचा विषय ठरला आहे.
प्रकाशकांना अर्वाच्य भाषेत धमकी-
व्हायरल झालेल्या ऑडिओ क्लीपमध्ये, संजय गायकवाड हे प्रकाशक प्रशांत आंबी यांच्याशी अत्यंत आक्रमक आणि शिवराळ भाषेत बोलताना ऐकू येत आहेत. “पुस्तकाचे नाव बदलले नाही तर गाठ माझ्याशी आहे,” असा दम भरत त्यांनी आंबी यांना जीवे मारण्याची धमकी दिल्याचे या संभाषणातून स्पष्ट होत आहे. प्रकाशकांनी आपली भूमिका मांडण्याचा प्रयत्न केला असता, आमदारांनी त्यांना बोलू न देता सातत्याने अपशब्दांचा वापर केल्याचे दिसून येते. या प्रकारामुळे वैचारिक क्षेत्रातून तीव्र निषेध व्यक्त केला जात आहे.
राजकीय आणि सामाजिक पडसाद-
छत्रपती शिवाजी महाराज हे संपूर्ण महाराष्ट्राचे आणि देशाचे आराध्य दैवत आहेत. त्यांच्या नावाचा वापर करून अशा प्रकारे एखाद्या प्रकाशकाला किंवा साहित्यिकाला धमकावणे, हे लोकशाहीला घातक असल्याची प्रतिक्रिया उमटत आहे. संजय गायकवाड यांच्या या वर्तणुकीमुळे शिंदे गटाची डोकेदुखी वाढण्याची शक्यता असून, विरोधकांनी या प्रकरणावरून सरकारला धारेवर धरले आहे.
“तुझी जीभ छाटेन आणि घरात घुसून मारेन”; आमदार संजय गायकवाड यांची प्रकाशकांना थेट धमकी; पानसरे यांच्या हत्येचाही संदर्भाने उल्लेख-
‘शिवाजी कोण होता’ या पुस्तकाच्या शीर्षकावरून सुरू झालेल्या वादात आता गायकवाड यांनी सर्व मर्यादा ओलांडल्या असून, त्यांनी प्रकाशक प्रशांत आंबी यांना दिलेल्या धमक्यांमुळे राज्याच्या राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे. “मला हे पुस्तक वाचण्याची गरज नाही, महाराजांचा अनादर करणाऱ्यांना मी सोडणार नाही,” अशा आविर्भावात त्यांनी अत्यंत हिंसक भाषेचा वापर केला आहे.
“गोविंद पानसरेंची अवस्था काय झाली, माहिती आहे ना?”
प्रकाशक प्रशांत आंबी यांच्याशी संवाद साधताना आमदार गायकवाड यांनी दिवंगत कॉम्रेड गोविंद पानसरे यांचा उल्लेख अत्यंत तुच्छतेने केला. “छत्रपती शिवाजी महाराजांचा एकेरी भाषेत उल्लेख करणारे पानसरे कोण होते? तुमच्यासारखे नालायक लोकच असा अनादर करतात,” असा आरोप त्यांनी केला. धक्कादायक बाब म्हणजे, या संभाषणादरम्यान गायकवाड यांनी गोविंद पानसरे यांच्या हत्येच्या घटनेचा अप्रत्यक्ष संदर्भ देत, “त्या पानसरेंचे काय झाले आणि त्यांची अवस्था काय झाली, हे तुला ठाऊक आहे ना?” असा सूचक आणि भीतीदायक सवाल आंबी यांना केला. एका लोकप्रतिनिधीने अशा प्रकारे हत्येच्या घटनेचा संदर्भ देऊन धमकी देणे, हे अत्यंत गंभीर मानले जात आहे.
हिंसक धमक्यांचे सत्र-
व्हायरल झालेल्या ऑडिओ क्लीपमधील गायकवाड यांचे विधान केवळ संतापापुरते मर्यादित राहिलेले नाही, तर त्यांनी थेट शारीरिक इजा करण्याची भाषा वापरली आहे. “मी तुला घरात घुसून मारेन, तुला चिरडून टाकेन आणि तुझी जीभ छाटेन,” अशा शब्दांत त्यांनी आंबी यांना धमकावले आहे. महाराजांच्या नावाचा आदर राखण्याच्या बहाण्याने एका नागरिकाला जीवे मारण्याची आणि अंगविक्षेप करण्याची धमकी दिल्याने कायद्याच्या राज्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
“उद्या माझी जीभ कापायला या!”; आमदारांच्या धमकीला प्रकाशकांचे चोख प्रत्युत्तर; वादावर संजय गायकवाड यांचे स्पष्टीकरण-
संजय गायकवाड यांनी दिलेल्या हिंसक धमक्यांना न डगमगता, प्रकाशक प्रशांत आंबी यांनी अत्यंत धैर्याने प्रत्युत्तर दिले आहे. “तुम्ही उद्या माझी जीभ कापायला या,” असे ठामपणे सांगत आंबी यांनी आमदारांच्या अरेरावीला चोख उत्तर दिल्याने या प्रकरणाला आता वैचारिक संघर्षाचे स्वरूप प्राप्त झाले आहे.
प्रकाशकांनी मांडली वस्तुस्थिती-
आमदार गायकवाड यांच्या शिवराळ संभाषणादरम्यान प्रशांत आंबी यांनी आपली बाजू अत्यंत संयमाने मांडण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी स्पष्ट केले की, “हे पुस्तक मी लिहिलेले नसून, ते ज्येष्ठ विचारवंत प्राध्यापक गोविंद पानसरे यांनी लिहिलेले आहे. १९८८ साली हे पुस्तक प्रथम प्रकाशित झाले असून, गेल्या ३७ वर्षांपासून ते वाचकप्रिय आहे. या पुस्तकाच्या माध्यमातून छत्रपती शिवाजी महाराजांचा अवमान करण्याचा कोणताही हेतू नाही. उलट महाराजांचे उदात्त कार्यच यात मांडले आहे. तुम्ही कोणताही पूर्वग्रह न ठेवता आधी हे पुस्तक वाचून पाहावे.” मात्र, संतापलेल्या गायकवाड यांनी प्रकाशकांचे म्हणणे ऐकून घेण्यास स्पष्ट नकार दिला आणि आपली धमकीवजा भाषा सुरूच ठेवली.
“जीभ कापायला या”; प्रकाशकांचा निर्भय पवित्रा-
आमदार गायकवाड यांनी जेव्हा संभाषणादरम्यान “तुझी जीभ छाटेन” अशी टोकाची धमकी दिली, तेव्हा प्रशांत आंबी डगमगले नाहीत. उलट त्यांनी अत्यंत करारीपणे आमदारांना आव्हान दिले. “तुम्हाला जर असे वाटत असेल, तर तुम्ही उद्याच माझी जीभ कापायला या, मी तयार आहे,” असे उत्तर त्यांनी दिले.
वादांचे ‘धनी’ आमदार संजय गायकवाड: मारहाणीपासून ते विखारी विधानांपर्यंत; स्वतःच्या शाळेच्या नावातही महाराजांचा एकेरी उल्लेख-
‘शिवाजी कोण होता’ या पुस्तकाच्या शीर्षकावरून प्रकाशकांना जीवे मारण्याची धमकी देणारे शिंदे गटाचे आमदार संजय गायकवाड यांचा इतिहास पाहता, वाद ओढवून घेणे ही त्यांची जुनीच सवय असल्याचे दिसून येते. आपल्या आक्रमक आणि अनेकदा असभ्य भाषेमुळे चर्चेत राहणाऱ्या गायकवाड यांच्या राजकीय कारकिर्दीवर नजर टाकल्यास, त्यांच्या वर्तणुकीवर अनेकदा प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
भूतकाळातील हिंसक आणि वादग्रस्त कृत्ये-
आमदार गायकवाड यांच्या वादांची मालिका जुनी आहे. यापूर्वी, आमदार निवासातील उपाहारगृहात (कँटिन) निकृष्ट दर्जाचे जेवण मिळाल्याच्या कारणावरून त्यांनी तिथल्या कर्मचाऱ्याला चक्क मारहाण केली होती. एका लोकप्रतिनिधीने अशा प्रकारे कायदा हातात घेणे तेव्हाही टीकेचा विषय ठरले होते. तसेच, कोरोना महामारीच्या अत्यंत संवेदनशील काळात त्यांनी तत्कालीन विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर टीका करताना, “त्यांच्या तोंडात कोरोनाचा विषाणू कोंबून टाकला असता,” असे अत्यंत खालच्या स्तरावरील विधान केले होते. या विधानामुळे संपूर्ण राज्यात राजकीय संतापाची लाट उसळली होती.
शिक्षणाचा आणि स्वतःच्या शाळेचा विरोधाभास-
एकीकडे ‘शिवाजी कोण होता’ या पुस्तकातील एकेरी उल्लेखावर आक्षेप घेणाऱ्या गायकवाड यांच्या स्वतःच्या शैक्षणिक पार्श्वभूमीबाबत एक रंजक आणि विरोधाभासी माहिती समोर आली आहे. निवडणूक प्रतिज्ञापत्रानुसार, संजय गायकवाड यांचे शिक्षण केवळ इयत्ता नववीपर्यंत झाले असून ते पेशाने शेतकरी आहेत. विशेष म्हणजे, त्यांनी बुलढाणा येथील ज्या विद्यालयात आपले शिक्षण पूर्ण केले, त्या शाळेचे नाव ‘श्री शिवाजी स्कूल’ असे आहे. ज्या शाळेच्या नावात स्वतः छत्रपती शिवाजी महाराजांचा असाच ‘एकेरी’ उल्लेख आहे, तिथे शिक्षण घेतलेल्या आमदारांनी आज त्याच कारणावरून एखाद्याला जीवे मारण्याची धमकी देणे, हा मोठा दांभिकपणा असल्याचे बोलले जात आहे.
अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य विरुद्ध आमदारांची दंडेलशाही-
कॉम्रेड गोविंद पानसरे यांच्या ऐतिहासिक संशोधनावर आधारित पुस्तकावर टीका करताना गायकवाड यांनी वापरलेली भाषा त्यांच्या वैचारिक पातळीवर प्रश्नचिन्ह उभे करणारी आहे. एखाद्या विषयावर असहमती व्यक्त करण्याचे लोकशाहीत पूर्ण स्वातंत्र्य आहे, परंतु त्यासाठी हिंसेचा आणि जीवे मारण्याचा धाक दाखवणे हे संविधानाच्या चौकटीत बसणारे नाही.
पुस्तकातील मजकुरावरून आमदार गायकवाड यांचा ‘साक्षात्कार’; प्रकाशक प्रशांत आंबी कायदेशीर लढाईसाठी सज्ज, पोलिसांत धाव घेणार-
‘शिवाजी कोण होता’ या पुस्तकावरून सुरू झालेला वाद आता पोलीस ठाण्यापर्यंत पोहोचला आहे. आमदार संजय गायकवाड यांनी या पुस्तकातील मजकुरावर गंभीर आक्षेप घेतल्यानंतर, प्रकाशक प्रशांत आंबी यांनीही आता बचावात्मक पवित्रा सोडून कायदेशीर लढा देण्याचा निर्णय घेतला आहे. आमदारांच्या धमकीवजा आणि शिवराळ भाषेविरुद्ध आता फौजदारी तक्रार दाखल करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.
“इतिहासाशी छेडछाड आणि एकेरी उल्लेख”; आमदारांचे स्पष्टीकरण-
या वादावर स्पष्टीकरण देताना संजय गायकवाड यांनी सांगितले की, “गेल्या २१ तारखेला एका कार्यक्रमादरम्यान हे पुस्तक माझ्या पत्नीला भेट म्हणून देण्यात आले होते. तिने ते घरी आणल्यानंतर मी जेव्हा ते वाचले, तेव्हा मला अत्यंत धक्का बसला. या पुस्तकाच्या प्रत्येक पानावर आपल्या आराध्य दैवताचा, छत्रपती शिवाजी महाराजांचा उल्लेख अत्यंत हीन दर्जाचा आणि एकेरी करण्यात आला आहे.”
आमदारांनी पुढे आरोप केला की, या पुस्तकात केवळ नावाचाच अनादर नाही, तर महाराजांच्या गौरवशाली इतिहासाशी छेडछाड करण्यात आली आहे. “शिवाजी महाराज हे क्षत्रिय होते की नाही, ते ९६ कुळी होते की नाही, असे बिनबुडाचे आणि बेछूट प्रश्न या पुस्तकात उपस्थित करून समाजाची दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. अशा प्रकारचा मजकूर मी शिवभक्त म्हणून कदापि सहन करणार नाही,” असेही गायकवाड यांनी ठामपणे मांडले.
वकील असीम सरोदे यांच्या मार्गदर्शनाखाली तक्रारीची तयारी-
दुसरीकडे, आमदार गायकवाड यांच्या धमकीमुळे न डगमगता प्रकाशक प्रशांत आंबी यांनी कठोर पावले उचलली आहेत. त्यांनी या प्रकरणाची कायदेशीर बाजू भक्कम करण्यासाठी प्रसिद्ध विधीज्ञ असीम सरोदे यांच्याशी संपर्क साधला आहे. आमदारांच्या विरोधात तक्रारीचा प्राथमिक मसुदा (ड्राफ्ट) तयार करून तो कायदेशीर तपासणीसाठी सरोदे यांच्याकडे पाठवण्यात आला आहे. हा मसुदा निश्चित होताच कोल्हापूर येथील राजारामपुरी पोलीस ठाण्यामध्ये आमदार संजय गायकवाड यांच्याविरोधात अधिकृत गुन्हा दाखल करण्यात येणार असल्याची माहिती स्वतः प्रशांत आंबी यांनी दिली आहे.
वादांचे ‘महामेरू’ आमदार संजय गायकवाड: मारहाणीपासून ते अश्लील शिवीगाळीपर्यंत; वाचाळवीर आमदाराचा वादग्रस्त राजकीय प्रवास
‘शिवाजी कोण होता’ या पुस्तकाच्या प्रकाशकांना जीवे मारण्याची धमकी देणारे आमदार संजय गायकवाड यांचा इतिहास पाहिला, तर ते केवळ एका वादापुरते मर्यादित नाहीत. आपल्या राजकीय कारकिर्दीत त्यांनी वेळोवेळी कायदा, नैतिकता आणि लोकशाही मूल्यांना हरताळ फासणारी विधाने केली आहेत. त्यांच्या आक्रमक आणि अनेकदा असभ्य भाषेमुळे महाराष्ट्राच्या राजकीय संस्कृतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
१. नेत्यांवरील विखारी आणि हिंसक टीका-
आमदार गायकवाड यांची जीभ नेत्यांवर टीका करताना अनेकदा घसरली आहे. १९ एप्रिल २०२१ रोजी, कोरोनाच्या जागतिक संकटात त्यांनी तत्कालीन विरोधी पक्षनेते देवेंद्र फडणवीस यांच्याबद्दल संतापजनक विधान केले होते. “जर मला कोरोनाचा विषाणू सापडला, तर तो मी फडणवीसांच्या तोंडात कोंबेन,” असे अघोरी विधान त्यांनी केले होते. इतकेच नव्हे, तर सप्टेंबर २०२४ मध्ये त्यांनी चक्क लोकसभेचे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांची जीभ कापणाऱ्यास ११ लाख रुपयांचे बक्षीस जाहीर केले होते, ज्याप्रकरणी त्यांच्यावर गुन्हाही दाखल झाला होता.
२. छत्रपती घराण्याबद्दलचे अश्लाघ्य उद्गार-
स्वतःला शिवभक्त म्हणवून घेणाऱ्या गायकवाड यांनी ७ जुलै २०२५ रोजी भाषेच्या मुद्द्यावर बोलताना चक्क छत्रपती संभाजी महाराज यांच्याबद्दल “ते काही मूर्ख होते का?” अशा शब्दांत वाचाळवीरपणा केला. याव्यतिरिक्त त्यांनी छत्रपती शिवाजी महाराज आणि राजमाता जिजाऊ यांच्याबद्दलही अपशब्द वापरल्याचा आरोप झाला, ज्यामुळे शिवप्रेमींमध्ये प्रचंड संताप व्यक्त करण्यात आला होता.
३. मतदारांचा आणि पोलिसांचा घोर अपमान-
जानेवारी २०२५ मध्ये विधानसभा निवडणुकीत कमी मते मिळाल्याच्या रागातून गायकवाड यांनी जाहीर सभेत मतदारांना अत्यंत अर्वाच्य भाषेत शिव्या दिल्या. “मतदारांना फक्त दारू आणि मटण हवे असते, ते दोन हजारात विकले जातात; त्यांच्यापेक्षा वेश्या बऱ्या,” असे संतापजनक विधान त्यांनी केले होते. तसेच, एप्रिल २०२५ मध्ये त्यांनी महाराष्ट्र पोलीस दलाला जगातील सर्वात ‘अकार्यक्षम’ आणि ‘हरामी’ म्हणत, पोलीस केवळ हप्तेखोरीसाठी गुटखा आणि दारूबंदी करतात, असा गंभीर आरोप केला होता.
४. हिंसाचार, शिकारीचा दावा आणि शेती बळकावण्याचे प्रकरण-
गायकवाड यांची गुन्हेगारी पार्श्वभूमी आणि हिंसक प्रवृत्ती वेळोवेळी समोर आली आहे-
मारहाण: मार्च २०२४ मध्ये शिवजयंतीच्या मिरवणुकीत त्यांनी एका तरुणाला काठीने बेदम मारहाण केली होती.
वाघाची शिकार: फेब्रुवारी २०२४ मध्ये त्यांनी १९८७ साली वाघाची शिकार केल्याचा आणि त्याचा दात गळ्यात मिरवत असल्याचा अजब दावा केला, ज्यामुळे वनविभागाने त्यांच्यावर कारवाईचे संकेत दिले होते.
अॅट्रॉसिटी आणि भूखंड बळकावणे: जुलै २०२१ आणि फेब्रुवारी २०२४ मध्ये त्यांच्यावर अॅट्रॉसिटी कायद्याचा गैरवापर करणे आणि एका शेतकऱ्याची शेती बेकायदेशीरपणे बळकावल्याचा आरोप झाला. या प्रकरणात न्यायालयाने त्यांच्यावर कारवाईचे आदेश दिले होते. एका शेतकऱ्याला अश्लील भाषेत शिवीगाळ केल्याचाही त्यांच्यावर ठपका आहे.
हे देखील वाचा –
