Sharad Pawar : पंजाबमधील अमृतसर येथे भाजपचे संकटमोचक आणि मंत्री गिरीश महाजन यांनी ‘ऑपरेशन ब्लू स्टार’चा संदर्भ देत काँग्रेस पक्षावर शिखांवर हल्ले केल्याचा गंभीर आरोप केला होता. त्यांच्या या वादग्रस्त विधानाने आता महाराष्ट्रातील राजकीय वातावरण कमालीचे तापले आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी या वक्तव्याचा समाचार घेत गिरीश महाजन यांना अत्यंत कडक शब्दांत फटकारले आहे. शरद पवार म्हणाले की, “पंजाबमध्ये जाऊन अशी विधाने करणाऱ्या मंत्र्यांनी हे लक्षात ठेवावे की, याच देशासाठी माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी आणि राजीव गांधी यांनी आपल्या प्राणांचे सर्वोच्च बलिदान दिले आहे. पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या निधनानंतर इंदिरा गांधी यांनी अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत देशाची धुरा सांभाळली, भारताला सामर्थ्यशाली बनवले आणि पाकिस्तानला चोख धडा शिकवला. त्यांच्या पावलावर पाऊल ठेवत काम करणाऱ्या राजीव गांधी यांचीही दहशतवाद्यांकडून निर्घृण हत्या झाली. त्यामुळे नेहरू-गांधी कुटुंबाचा हा देशनिर्माणातील त्याग आणि इतिहास देश कधीही विसरू शकत नाही. परिणामी, त्यांची इतर कोणाशीही तुलना करणे निव्वळ अशक्य आहे.”
जागतिक स्तरावर भारताची प्रतिष्ठा आणि स्वाभिमान उंचावण्यात इंदिरा गांधी यांचे योगदान अतुलनीय असल्याचे सांगत शरद पवार यांनी त्यांच्या मॉस्को दौऱ्यातील एका ऐतिहासिक आणि रोमहर्षक प्रसंगाची आठवण करून दिली. पवार म्हणाले की, “राज्य मंत्रिमंडळातील एका मंत्र्याने इंदिरा गांधी यांच्यावर टीका केली, परंतु त्यांनी हे समजून घेतले पाहिजे की जागतिक पटलावर भारताची मान ताठ ठेवण्याचे काम इंदिराजींनी केले. त्यांनी देशाच्या स्वाभिमानाशी कधीही तडजोड केली नाही. एकदा त्या रशियाच्या दौऱ्यावर गेल्या असता, त्यांचे विमान मॉस्को विमानतळावर उतरले. मात्र, रशिया सरकारच्या वतीने त्यांच्या स्वागतासाठी त्यांच्या समकक्ष दर्जाचा कोणताही बडा नेता अथवा राष्ट्रप्रमुख उपस्थित नव्हता, तर केवळ काही कनिष्ठ अधिकारी आले होते. हा देशाच्या सार्वभौमत्वाचा आणि पंतप्रधानांच्या पदाचा अवमान आहे, हे इंदिराजींनी तात्काळ ओळखले. त्यांनी तेथे उपस्थित असलेले तात्कालीन भारतीय राजदूत आय. के. गुजराल यांना विचारले की, पुढील अधिकृत कार्यक्रम काय आहे? राजदूतांनी सांगितले की, आपल्याला रशियाच्या राष्ट्रप्रमुखांना भेटण्यासाठी जायचे आहे. त्यावर इंदिरा गांधी अत्यंत करारी आवाजात म्हणाल्या, ‘मला तिथे जायचे नाही, मला तुमच्या घरी यायचे आहे.’ त्यानंतर त्या थेट भारतीय राजदूतांच्या निवासस्थानी गेल्या.”
भारतीय राजदूतांच्या घरी पोहोचल्यानंतर इंदिरा गांधी यांनी तिथे असणाऱ्या लहान मुलांना जवळ बोलावले आणि त्या अत्यंत सहजतेने त्यांच्यासोबत खेळू लागल्या. दुसरीकडे, रशियाचे सर्वोच्च राष्ट्रप्रमुख (अध्यक्ष) हे कराराप्रमाणे बैठकीसाठी इंदिरा गांधी यांची वाट पाहत थांबले होते, परंतु इंदिराजींनी तिथे जाण्यास स्पष्ट नकार दिला. त्यांनी रशियन प्रशासनाला अत्यंत बाणेदार संदेश पाठवला की, “मी जेव्हा या देशात आले, तेव्हा तुमच्या राष्ट्रप्रमुखांनी विमानतळावर माझे स्वागत करणे राजनैतिक शिष्टाचाराला धरून अपेक्षित होते, परंतु ते आले नाहीत. मी इथे केवळ वैयक्तिक ‘इंदिरा गांधी’ म्हणून आलेली नाही, तर भारतातील ४० कोटी जनतेची लोकनियुक्त प्रतिनिधी म्हणून आलेली आहे. माझ्या जनतेचा अपमान मी सहन करणार नाही.” हा भारताच्या स्वाभिमानाचा हुंकार होता. हा प्रसंग सांगत शरद पवार यांनी टीकाकारांना आरसा दाखवला.
शेवटी, सध्याच्या राजकीय वर्तुळात पंडित जवाहरलाल नेहरू आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यात सुरू असलेल्या कार्यकाळाच्या तुलनेवर शरद पवारांनी तीव्र आक्षेप घेतला. महाराष्ट्राच्या मंत्र्यांनी केलेले हे हीन दर्जाचे वक्तव्य आम्हाला आणि सुजाण महाराष्ट्राला अजिबात मंजूर नाही, असे ते म्हणाले. “आज काही लोक नेहरू आणि मोदी यांच्यात स्पर्धा लावण्याचा बालिश प्रयत्न करत आहेत. पण मुळात नेहरूंची तुलना कोणाशी होऊ शकते का? भारताला ब्रिटिश राजवटीच्या गुलामगिरीतून आणि अमानुष अत्याचारातून मुक्त करण्यासाठी नेहरूंनी आपले संपूर्ण आयुष्य तुरुंगात आणि स्वातंत्र्यलढ्यात घालवले, हे देश कधीही विसरू शकत नाही. आधुनिक भारताचा पाया रचणारे पंडित नेहरू हे अद्वितीय नेतृत्व होते, त्यांच्याशी आजच्या कोणाचीही तुलना होऊच शकत नाही,” अशा स्पष्ट आणि सडेतोड शब्दांत शरद पवारांनी उत्तर दिले.
