Heart Health : अनेकदा आपल्याला असे वाटते की, जो व्यक्ती दररोज व्यायाम करतो, पौष्टिक आहार घेतो आणि ज्याला मधुमेह किंवा उच्च रक्तदाबाचा त्रास नाही, त्याला हृदयविकाराचा झटका कधीच येणार नाही. मात्र, अलीकडच्या काही घटनांनी हे समीकरण चुकीचे ठरवले आहे. वरून पूर्णपणे तंदुरुस्त दिसणाऱ्या व्यक्तींनाही अचानक हार्ट अटॅक येत असल्याचे समोर आले आहे. यामागील नेमकी कारणे काय आहेत, हे जाणून घेणे गरजेचे आहे.
फिटनेस असूनही धोका का?
हृदयाचे आरोग्य केवळ जिममध्ये जाण्यावर किंवा डाएटवर अवलंबून नसते. असे अनेक घटक आहेत जे आपल्या डोळ्यांना दिसत नाहीत.
- अनुवांशिकता (Genetics): हृदयविकाराच्या मागे कौटुंबिक इतिहास हे सर्वात मोठे कारण असू शकते. जर तुमच्या कुटुंबात जवळच्या नातेवाईकांना कमी वयात हृदयविकार झाला असेल, तर तुमची फिटनेस कितीही चांगली असली तरी धोका कायम असतो.
- वाढते वय: वयाची 40 वर्षे ओलांडल्यानंतर हृदयविकाराचा धोका नैसर्गिकरित्या वाढू लागतो. पुरुषांमध्ये हा धोका लवकर दिसून येतो, तर महिलांमध्ये मेनोपॉज नंतर ही शक्यता वाढते.
- छुपे आजार: सोरायसिस किंवा संधिवातासारखे आजार शरीराच्या अंतर्गत भागांत सूज निर्माण करतात. याचा परिणाम हृदयाच्या रक्तवाहिन्यांवर होऊन तिथे अडथळे निर्माण होऊ शकतात.
नजरअंदाज केले जाणारे घटक
तुम्ही कितीही व्यायाम केला तरी तुमच्या शरीरात कोलेस्ट्रॉलचे प्रमाण जास्त असू शकते. उच्च कोलेस्ट्रॉल किंवा हायपरटेंशनची अनेकदा कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत. म्हणूनच वयाची 20 वर्षे पूर्ण झाल्यावर दर 4 ते 6 वर्षांनी कोलेस्ट्रॉलची तपासणी करणे तज्ज्ञांकडून अनिवार्य मानले जाते.
याशिवाय, मानसिक तणाव (Stress) हे हृदयविकाराचे एक प्रमुख कारण आहे. दीर्घकाळ टिकणारा तणाव रक्तदाब आणि कोलेस्ट्रॉल दोन्ही वाढवतो, ज्यामुळे हृदयावर ताण येतो.
इशारा देणारी लक्षणे
जेव्हा एखाद्या फिट व्यक्तीला हृदयविकाराचा झटका येतो, तेव्हा लोक म्हणतात की हे ‘अचानक’ झाले. पण वास्तव हे आहे की, शरीर आधीपासूनच काही संकेत देत असते. छातीत थोडी अस्वस्थता जाणवणे, धाप लागणे किंवा विनाकारण थकवा येणे यांसारख्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करणे जीवावर बेतू शकते.
आपल्या दिनचर्येत व्यायामासोबतच नियमित आरोग्य तपासणी आणि ताणतणाव व्यवस्थापनाला स्थान देणे, हेच निरोगी हृदयाचे खरे गुपित आहे.
