Mumbai Monorail: मुंबईची मोनोरेल आता नव्या जोमाने आणि आधुनिक तंत्रज्ञानासह रुळावर धावण्यासाठी सज्ज झाली आहे. गेल्या वर्षी तांत्रिक बिघाड आणि वीज पुरवठ्यातील समस्यांमुळे मोनोरेलची सेवा तात्पुरती स्थगित करण्यात आली होती. मात्र, आता मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाने (MMRDA) मोनोरेलच्या नवीन गाड्यांसाठी स्वतंत्र सुरक्षा निरीक्षकाकडून सुरक्षा प्रमाणपत्र मिळवले आहे. यामुळे मोनोरेलच्या प्रवाशांना अधिक सुरक्षित आणि वेगवान प्रवास मिळणार आहे.
प्रगत ‘CBTC’ सिग्नल यंत्रणा
या नवीन बदलांमधील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे ‘कम्युनिकेशन्स बेस्ड ट्रेन कंट्रोल’ (CBTC) ही सिग्नल यंत्रणा. याआधी ट्रॅक-सर्किटवर आधारित जुने तंत्रज्ञान वापरले जात होते. मात्र, आता इजिप्तमधील मोनोरेलप्रमाणेच मुंबईतही प्रगत वायरलेस कम्युनिकेशनचा वापर होईल. यामुळे गाड्यांचे रिअल-टाइम लोकेशन समजू शकेल आणि दोन गाड्यांमध्ये सुरक्षित अंतर राखून त्या अधिक कार्यक्षमतेने चालवता येतील.
प्रवाशांसाठी नवीन सुविधा
केवळ सिग्नलच नाही, तर गाड्यांच्या आतील भागातही मोठे बदल करण्यात आले आहेत:
- दिव्यांग स्नेही आसनव्यवस्था: नवीन गाड्यांमध्ये दिव्यांगांसाठी विशेष आसनव्यवस्था करण्यात आली आहे.
- आधुनिक सुरक्षा: ऑटोमॅटिक फायर डिटेक्शन सिस्टम, सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि चार्जिंग सॉकेट्स यांसारख्या सुविधा देण्यात आल्या आहेत.
- सुधारित सस्पेंशन: प्रवासाचा अनुभव अधिक सुखकर करण्यासाठी प्रगत सस्पेंशन यंत्रणा आणि एलईडी लायटिंगचा वापर करण्यात आला आहे.
‘त्या’ घटनांनंतर मोठा बदल
ऑगस्ट आणि सप्टेंबर 2025 मध्ये मोनोरेलमध्ये झालेल्या तीन मोठ्या तांत्रिक बिघाडांनंतर सेवा बंद ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता. एकदा तर अग्निशमन दलाला बोलावून 582 प्रवाशांची सुटका करावी लागली होती. या घटनांची गंभीर दखल घेत एमएमआरडीएने संपूर्ण यंत्रणा अपग्रेड करण्याचे काम हाती घेतले.
सेवा पुन्हा कधी सुरू होणार?
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी या सुरक्षा प्रमाणपत्राचे स्वागत केले असून, ही मुंबईकरांच्या सुरक्षित प्रवासाची खात्री असल्याचे म्हटले आहे. एमएमआरडीए आयुक्त संजय मुखर्जी यांच्या मते, ‘मुंबई इन मिनिट्स’ या उपक्रमांतर्गत हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. आता केवळ राज्य सरकारच्या नगरविकास विभागाकडून अंतिम वैधानिक प्रमाणपत्राची प्रतीक्षा असून, त्यानंतर लवकरच मोनोरेलची सेवा अधिकृतपणे पुन्हा सुरू केली जाईल.
