Donald Trump : पश्चिम आशियातील वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अत्यंत खळबळजनक दावा केला आहे. विकसित राष्ट्रांच्या ‘जी-७’ (G7) समूहाच्या नेत्यांशी संवाद साधताना ट्रम्प यांनी इराणची लष्करी आणि राजकीय स्थिती अत्यंत कमकुवत झाली असून, हा देश आता पूर्णपणे गुडघे टेकण्याच्या स्थितीत असल्याचे म्हटले आहे. अमेरिकन माध्यमांनी दिलेल्या वृत्तानुसार, राष्ट्राध्यक्षांनी या युद्धाचा निकाल आता स्पष्ट झाल्याचे संकेत दिले असले तरी, व्हाईट हाऊसने या विधानावर अद्याप कोणतीही अधिकृत मोहोर उमटवलेली नाही.
‘ऑपरेशन एपिक फ्युरी’ आणि ट्रम्प यांची आक्रमक भूमिका-
बुधवारी पार पडलेल्या ‘जी-७’ देशांच्या आभासी (व्हर्च्युअल) बैठकीत बोलताना डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरुद्ध सुरू असलेल्या ‘ऑपरेशन एपिक फ्युरी’ या लष्करी मोहिमेचा विशेष उल्लेख केला. जगासाठी धोकादायक ठरणारा ‘कर्करोगासारखा’ घटक आपण मुळापासून उपटून काढला आहे, अशा शब्दांत त्यांनी इराणमधील कट्टरतावादी शक्तींवरील कारवाईचे समर्थन केले. ट्रम्प यांच्या मते, इराणमध्ये सध्या सक्षम नेतृत्वाचा अभाव असून, अधिकृतपणे शरणागतीचे पत्र स्वीकारणारा किंवा तशी घोषणा करणारा एकही मोठा नेता तिथे शिल्लक राहिलेला नाही. इराणमधील सध्याच्या नेतृत्वाला त्यांनी ‘वेडे गुन्हेगार’ संबोधत, अशा शक्तींचा अंत करणे हा सभ्य जगासाठी सन्मानाचा विषय असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
गुप्तचर यंत्रणेचा अहवाल राष्ट्राध्यक्षांच्या दाव्याच्या विरोधात-
एकूण परिस्थिती पाहता ट्रम्प यांनी विजयाची खात्री व्यक्त केली असली, तरी अमेरिकेच्या स्वतःच्याच गुप्तचर यंत्रणांनी (Intelligence Agencies) मात्र यापेक्षा पूर्णपणे भिन्न अहवाल सादर केला आहे. या अहवालानुसार, इराणमधील सत्ताधारी नेतृत्व अजूनही तितकेच स्थिर असून तेथील सरकार कोसळण्याची किंवा सत्तांतर होण्याची कोणतीही चिन्हे सध्यातरी दिसत नाहीत. राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प ज्या युद्धाचा निकाल स्पष्ट झाल्याचे सांगत आहेत, त्याच युद्धाबाबत गुप्तचर विभागाने इशारा दिला आहे की, जोपर्यंत इराणमधील कट्टरतावादी नेतृत्व सत्तेत कायम आहे, तोपर्यंत हे युद्ध थांबवणे अत्यंत कठीण जाणार आहे.
खामनेंच्या निधनानंतरही इराणमधील एकजूट कायम-
अहवालात नमूद केलेली आणखी एक महत्त्वाची बाब म्हणजे, २८ फेब्रुवारी रोजी इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामने यांचे निधन झाल्यानंतरही त्या देशाच्या अंतर्गत धोरणांमध्ये किंवा लष्करी एकजुटीमध्ये कोणताही मोठा फरक पडलेला नाही. इराणमधील शासन व्यवस्था आजही टिकून असून, तेथील जनता आणि लष्कर एकत्र असल्याचे निरीक्षण गुप्तचर यंत्रणेने नोंदवले आहे. त्यामुळे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांचा दावा आणि प्रत्यक्ष जमिनीवरील वास्तव यांमध्ये मोठी तफावत असल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे.
अनिश्चिततेच्या सावटाखाली पश्चिम आशिया-
गेल्या दोन आठवड्यांपासून पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या या युद्धात दोन्ही बाजूंनी ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांचा वापर सातत्याने केला जात आहे. ट्रम्प आता हे युद्ध संपवण्याची भाषा करत असले, तरी गुप्तचर यंत्रणेने दिलेल्या माहितीमुळे अमेरिकेच्या परराष्ट्र धोरणासमोर मोठा पेच उभा ठाकला आहे. या विरोधाभासी अहवालांबाबत व्हाईट हाऊसने मौन पाळणे पसंत केले आहे, ज्यामुळे या युद्धाच्या भविष्याबाबत जागतिक स्तरावर अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
