Chile President Jose Antonio : दक्षिण अमेरिकेतील आर्थिक आणि राजकीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण देश असलेल्या चिलीमध्ये एका मोठ्या राजकीय परिवर्तनाची नोंद झाली आहे. प्रदीर्घ आणि चुरशीच्या निवडणूक प्रक्रियेनंतर, उजव्या विचारसरणीचे खंबीर नेते जोसे अँटोनियो कास्ट यांनी चिलीचे नवीन राष्ट्राध्यक्ष म्हणून रीतसर शपथ घेतली आहे. या शपथविधी सोहळ्यामुळे चिलीच्या राजकारणात एका नवीन कालखंडाची सुरुवात झाली असून, संपूर्ण जगाचे लक्ष या सत्तांतराकडे लागले आहे.
निवडणूक प्रक्रिया आणि जनमताचा कौल-
चिलीतील ही निवडणूक प्रक्रिया अत्यंत गुंतागुंतीची आणि अटीतटीची ठरली होती. दोन भिन्न विचारसरणींमधील हा संघर्ष शिगेला पोहोचला होता. एकीकडे प्रस्थापित व्यवस्था बदलू पाहणारे डावे विचार होते, तर दुसरीकडे आर्थिक स्थिरता आणि कायदा-सुव्यवस्थेवर भर देणारे जोसे अँटोनियो कास्ट यांचे नेतृत्व होते. मतदानाच्या विविध फेऱ्यांनंतर चिलीच्या जनतेने कास्ट यांच्या पदरात आपले माप टाकले. मुक्त बाजारपेठ, खाजगी मालमत्तेचे रक्षण आणि देशाच्या सीमांचे संरक्षण यांसारख्या मुद्द्यांवर त्यांनी आपली निवडणूक मोहीम राबवली होती, ज्याला मतदारांनी सकारात्मक प्रतिसाद दिला.
शपथविधी सोहळा आणि राजकीय महत्त्व-
राजधानी सँटियागो येथे आयोजित करण्यात आलेल्या भव्य शपथविधी सोहळ्यात जोसे अँटोनियो कास्ट यांनी राष्ट्राध्यक्षपदाची शपथ ग्रहण केली. या प्रसंगी विविध देशांचे राजनैतिक प्रतिनिधी आणि चिलीतील ज्येष्ठ नेते उपस्थित होते. शपथ घेतल्यानंतर राष्ट्राला संबोधित करताना कास्ट यांनी देशाची अर्थव्यवस्था रुळावर आणण्यासाठी आणि सामाजिक सलोखा जपण्यासाठी आपण कटिबद्ध असल्याचे प्रतिपादन केले. चिली हा दक्षिण अमेरिकेतील सर्वात स्थिर देशांपैकी एक मानला जातो, त्यामुळे येथील सत्तापरिवर्तनाचे पडसाद संपूर्ण खंडात उमटण्याची शक्यता आहे.
पुढील आव्हाने आणि धोरणात्मक दिशा-
नवनियुक्त राष्ट्राध्यक्ष जोसे अँटोनियो कास्ट यांच्यासमोर आगामी काळात अनेक आव्हाने उभी आहेत. चिलीतील वाढती महागाई, सामाजिक विषमता आणि घटनात्मक सुधारणांची मागणी यांवर त्यांना मार्ग काढावा लागणार आहे.
जोसे अँटोनियो कास्ट यांनी स्वीकारली राष्ट्राध्यक्षपदाची धुरा-
दक्षिण अमेरिकेतील प्रगत राष्ट्र असलेल्या चिलीमध्ये नुकत्याच पार पडलेल्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत जोसे अँटोनियो कास्ट यांनी निर्विवाद वर्चस्व गाजवत ऐतिहासिक यश संपादन केले आहे. ही निवडणूक केवळ व्यक्तींमधील लढत नव्हती, तर ती दोन भिन्न राजकीय विचारसरणींमधील निर्णायक संघर्ष होता. या विजयामुळे चिलीमध्ये पुन्हा एकदा उजव्या विचारसरणीचे सरकार सत्तेवर आले असून, सुरक्षितता आणि आर्थिक शिस्तीच्या नव्या पर्वाला सुरुवात झाली आहे.
निवडणुकीचे विश्लेषण आणि जनमताचा कौल-
चिलीच्या निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, ९९.३३ टक्के मतमोजणी पूर्ण झाली असता, जोसे अँटोनियो कास्ट यांनी ५८.१८ टक्के मते मिळवून आपल्या प्रतिस्पर्ध्याचा पराभव केला. देशात वाढती अस्थिरता आणि आर्थिक आव्हाने असताना, मतदारांनी कास्ट यांच्या ‘कठोर शिस्त’ आणि ‘मुक्त अर्थव्यवस्था’ या धोरणांवर विश्वास दर्शवला. त्यांच्या विजयाची घोषणा होताच जागतिक स्तरावरील अनेक बड्या राष्ट्रप्रमुखांनी त्यांचे अभिनंदन करून चिलीसोबतचे संबंध अधिक दृढ करण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे.
कौटुंबिक पार्श्वभूमी आणि जर्मनीशी नाते-
जोसे अँटोनियो कास्ट यांचा जन्म १८ जानेवारी १९६६ रोजी चिलीची राजधानी सँटियागो येथे झाला. त्यांच्या कौटुंबिक इतिहासाची मुळे जर्मनीशी जोडलेली आहेत. त्यांचे वडील, मायकेल कास्ट, हे दुसऱ्या महायुद्धानंतर जर्मन स्थलांतरित म्हणून चिलीमध्ये स्थायिक झाले होते. स्थलांतरित कुटुंबातून आलेले असूनही, कास्ट यांनी चिलीच्या सामाजिक आणि राजकीय चौकटीत स्वतःचे वेगळे स्थान निर्माण केले. त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याबद्दल बोलायचे झाले तर, त्यांचा विवाह मारिया पिया एडवर्ड्स यांच्याशी झाला असून त्यांना नऊ अपत्ये आहेत.
शिक्षण आणि राजकीय कारकीर्द-
व्यवसायाने कायदेतज्ज्ञ असलेल्या कास्ट यांनी कायद्याचे उच्च शिक्षण घेतले आहे. विद्यार्थी दशेपासूनच त्यांच्या अंगी नेतृत्वाचे गुण दिसून आले होते. तरुण वयातच राजकारणात सक्रिय झालेल्या कास्ट यांनी उजव्या विचारसरणीचा प्रसार करण्यासाठी सातत्याने कार्य केले. राजकीय जीवनात त्यांनी नेहमीच कायद्याचे राज्य, कौटुंबिक मूल्ये आणि आर्थिक स्थैर्य या मुद्द्यांचा पुरस्कार केला आहे.
नव्या सरकारची प्राथमिकता-
राष्ट्राध्यक्षपदाची शपथ घेतल्यानंतर कास्ट यांनी आपल्या प्रशासनाची दिशा स्पष्ट केली आहे. चिलीतील गुन्हेगारीवर नियंत्रण मिळवणे, सीमा सुरक्षा अधिक कडक करणे आणि गुंतवणूकदारांचा विश्वास संपादन करून अर्थव्यवस्थेला गती देणे, या बाबी त्यांच्या अजेंड्यावर अग्रक्रमाने असतील.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींकडून चिलीचे नवनियुक्त राष्ट्राध्यक्ष जोसे अँटोनियो कास्ट यांचे अभिनंदन; द्विपक्षीय संबंध दृढ करण्याचा संकल्प-
दक्षिण अमेरिकेतील प्रगत राष्ट्र असलेल्या चिलीच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रे जोसे अँटोनियो कास्ट रिस्ट यांनी अधिकृतपणे स्वीकारली आहेत. या ऐतिहासिक प्रसंगी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शुक्रवारी त्यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन केले. दोन्ही लोकशाही देशांमधील मैत्रीपूर्ण संबंधांना एका नवीन उंचीवर नेण्यासाठी आणि विविध क्षेत्रांतील धोरणात्मक भागीदारी अधिक मजबूत करण्यासाठी भारत उत्सुक असल्याचे पंतप्रधानांनी यावेळी अधोरेखित केले.
पंतप्रधानांचा संदेश आणि सहकार्याचे आवाहन-
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून दिलेल्या शुभेच्छा संदेशात म्हटले आहे की, “चिलीच्या राष्ट्राध्यक्षपदाची जबाबदारी स्वीकारल्याबद्दल जोसे अँटोनियो कास्ट रिस्ट यांचे हार्दिक अभिनंदन. भारत आणि चिलीमधील जिव्हाळ्याचे आणि मैत्रीपूर्ण संबंध अधिक वृद्धिंगत करण्यासाठी मी त्यांच्यासोबत काम करण्यास उत्सुक आहे. विशेषतः व्यापार, प्रगत तंत्रज्ञान आणि ऊर्जा या क्षेत्रांमधील आमचे सहकार्य अधिक सखोल करण्यावर आमचा भर असेल. त्यांना यशस्वी कार्यकाळासाठी माझ्याकडून अनेक शुभेच्छा!” या संदेशातून भारताने चिलीसोबतच्या आर्थिक आणि तांत्रिक संबंधांना असलेले महत्त्व स्पष्ट केले आहे.
भव्य शपथविधी सोहळा आणि सत्तांतर-
राष्ट्राध्यक्ष जोसे अँटोनियो कास्ट यांचा शपथविधी सोहळा चिलीतील किनारपट्टीचे शहर असलेल्या वालपॅराइसो येथील ‘नॅशनल काँग्रेस’च्या इमारतीत अत्यंत दिमाखात पार पडला. ६० वर्षीय कास्ट यांनी वरिष्ठ अधिकारी, जागतिक नेते आणि राजनैतिक प्रतिनिधींच्या उपस्थितीत पदभार स्वीकारला. यावेळी निवर्तमान राष्ट्राध्यक्ष गॅब्रिएल बोरिक यांनी राष्ट्रपतींच्या अधिकाराचे पारंपारिक आणि ऐतिहासिक प्रतीक मानले जाणारे ‘पियोचा डी ओ’हिगिन्स’ नवनियुक्त राष्ट्राध्यक्षांकडे सुपूर्द केले. या औपचारिक सोहळ्यानंतर कास्ट यांनी ‘विना डेल मार’ येथे परदेशी शिष्टमंडळांसाठी विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन केले होते. या सोहळ्याला स्पेनचे राजे फेलिप सहावे आणि अर्जेंटिनाचे राष्ट्राध्यक्ष जेवियर मायली यांच्यासह अनेक जागतिक नेत्यांनी उपस्थिती दर्शवली.
जोसे अँटोनियो कास्ट यांचा राजकीय प्रवास-
व्यवसायाने निष्णात कायदेतज्ज्ञ असलेल्या जोसे अँटोनियो कास्ट यांचा राजकीय प्रवास अत्यंत प्रभावी राहिला आहे. त्यांनी २००२ ते २०१८ या प्रदीर्घ कालावधीत चिलीच्या काँग्रेसमध्ये (संसद) लोकप्रतिनिधी म्हणून काम पाहिले आहे. २०१९ मध्ये त्यांनी ‘रिपब्लिकन पक्षा’ची स्थापना करून देशात उजव्या विचारसरणीचा प्रसार केला. गेल्या डिसेंबरमध्ये झालेल्या अत्यंत चुरशीच्या निवडणुकीत त्यांनी जीनेट जारा यांचा पराभव करून राष्ट्राध्यक्षपदावर आपली मोहोर उमटवली. त्यांच्या नेतृत्वाखाली चिली आता आर्थिक शिस्त आणि सामाजिक सुरक्षिततेच्या दिशेने पाऊल टाकेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
भारत-चिली संबंधांची नवी दिशा-
दक्षिण अमेरिकेत चिली हा भारताचा एक महत्त्वाचा व्यापारी भागीदार आहे. प्रामुख्याने तांबे, लिथियम आणि कृषी उत्पादनांच्या व्यापारात दोन्ही देश एकमेकांना सहकार्य करतात. आता तंत्रज्ञान आणि सौर ऊर्जेच्या क्षेत्रातही नवीन करार होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
