Wrong Plane For Vancouver Flight : देशातील नागरी विमान वाहतूक क्षेत्रातील नियामक संस्था असलेल्या ‘नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने’ (DGCA) एअर इंडिया या विमान कंपनीला कडक शब्दांत ताकीद दिली आहे. गेल्या आठवड्यात कॅनडातील व्हँकुव्हर (Vancouver) येथे जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय उड्डाणासाठी एअर इंडियाने नियोजित मानकांनुसार नसलेले चुकीचे विमान तैनात केल्याचे समोर आले आहे. या गंभीर तांत्रिक आणि नियमावलीच्या त्रुटीबद्दल चिंता व्यक्त करत, डीजीसीएने एअर इंडियाला तातडीने सुधारात्मक उपाययोजना करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
एअर इंडियाच्या हलगर्जीपणावर ‘डीजीसीए’ची मोठी कारवाई; विमान कंपनीच्या जबाबदार अधिकाऱ्यावर ओढवली संक्रांत-
कॅनडातील व्हँकुव्हर (Vancouver) उड्डाणासाठी चुकीच्या श्रेणीतील विमान तैनात केल्याच्या गंभीर प्रकरणाची दखल घेत, नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) आता आपला मोर्चा जबाबदार व्यक्तींकडे वळवला आहे. या प्रकरणात केवळ विमान कंपनीला तंबी देऊन न थांबता, थेट संबंधित वरिष्ठ अधिकाऱ्यावर कडक प्रशासकीय कारवाई करण्यात आली आहे. अशी माहिती समोर आली आहे.
जबाबदारी निश्चिती आणि कठोर पाऊल
विमान वाहतुकीच्या जगात प्रत्येक उड्डाणासाठी विमानाची निवड ही तांत्रिक सुरक्षा आणि आंतरराष्ट्रीय नियमावलीनुसार (SOP) होणे अनिवार्य असते. व्हँकुव्हर सारख्या लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी चुकीचे विमान निवडणे ही केवळ तांत्रिक त्रुटी नसून, तो कर्तव्यातील मोठा कसूर मानला गेला आहे. या प्रकरणाच्या प्राथमिक चौकशीत ज्या अधिकाऱ्याच्या मार्गदर्शनाखाली किंवा संमतीने हे विमान तैनात करण्यात आले, त्याच्यावर ठपका ठेवण्यात आला आहे.
एअर इंडियाचा तांत्रिक गोंधळ: व्हँकुव्हरला जाणारे विमान ७ तासांच्या प्रवासानंतर दिल्लीला परतले; ‘डीजीसीए’कडून कठोर कारवाई
एअर इंडियाच्या तांत्रिक विभागाच्या एका गंभीर चुकीमुळे प्रवाशांना नाहक मनस्ताप सहन करावा लागल्याची घटना समोर आली आहे. १९ मार्च रोजी दिल्लीहून कॅनडातील व्हँकुव्हरसाठी झेपावलेल्या एअर इंडियाच्या विमानाला हवेत तब्बल सात तास घालवल्यानंतर पुन्हा दिल्ली विमानतळावर परतावे लागले. या विमानाला संबंधित मार्गावर उड्डाण करण्याची तांत्रिक मान्यता नसल्याचे निदर्शनास आल्यानंतर हा निर्णय घेण्यात आला. या प्रकरणाची गंभीर दखल घेत नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) एअर इंडियाकडे सविस्तर अहवाल मागवला असून दोषी अधिकाऱ्यावर कारवाईचा बडगा उगारला आहे.
नियोजनातील त्रुटी: ‘बोईंग ७७७-२०० एलआर’ की ‘३०० ईआर’?
मिळालेल्या माहितीनुसार, व्हँकुव्हरसारख्या लांब पल्ल्याच्या आंतरराष्ट्रीय मार्गावर उड्डाण करण्यासाठी केवळ ‘बोईंग ७७७-३०० ईआर’ (Boeing 777-300 ER) या श्रेणीतील विमानालाच अधिकृत मान्यता देण्यात आली आहे. मात्र, १९ मार्च रोजी एअर इंडियाने या प्रवासासाठी चुकीच्या पद्धतीने ‘बोईंग ७७७-२०० एलआर’ (Boeing 777-200 LR) हे विमान तैनात केले. विमान हवेत झेपावल्यानंतर सुमारे सात तासांनी ही तांत्रिक चूक व्यवस्थापनाच्या लक्षात आली. सुरक्षेच्या आणि तांत्रिक मान्यतेच्या नियमांनुसार हे विमान पुढे नेणे धोकादायक ठरू शकले असते, त्यामुळे पायलटने तातडीने विमान दिल्लीच्या दिशेने वळवण्याचा निर्णय घेतला.
सात तासांचा निरर्थक प्रवास आणि प्रवाशांचे हाल-
हवेत सात तास घालवल्यानंतर आणि पुन्हा सात तास परतीचा प्रवास केल्यामुळे प्रवाशांना तब्बल १४ तास विमानामध्येच घालवावे लागले. ज्या विमानाने व्हँकुव्हरला पोहोचणे अपेक्षित होते, ते पुन्हा दिल्लीतच उतरल्याने प्रवाशांमध्ये तीव्र संताप व्यक्त करण्यात आला. आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांच्या नियोजनात इतकी मोठी चूक कशी झाली, असा प्रश्न आता उपस्थित केला जात आहे. विमान वाहतुकीच्या नियमांनुसार (SOP), प्रत्येक विमानाची विशिष्ट मार्गावरील उड्डाण क्षमता आणि त्याची कायदेशीर मान्यता तपासूनच त्याला हिरवा कंदील दिला जातो. मात्र, या प्रकरणात या सर्व प्रक्रियेकडे दुर्लक्ष झाल्याचे दिसून येत आहे.
नियामक संस्थेचा हस्तक्षेप आणि कारवाई-
या प्रकरणाचा प्राथमिक तपास केल्यानंतर डीजीसीएने एअर इंडियाला सुधारात्मक उपाययोजना करण्याचे कडक निर्देश दिले आहेत. अशा प्रकारच्या चुकांमुळे केवळ प्रवाशांचेच हाल होत नाहीत, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारतीय नागरी विमान वाहतुकीच्या प्रतिमेला तडा जातो, असे ताशेरे नियमकांनी ओढले आहेत.
एअर इंडियाच्या ‘A350’ विमानाला तांत्रिक बिघाडाचा फटका; ७ तासांच्या प्रवासानंतर लंडनचे उड्डाण पुन्हा दिल्लीत उतरले-
एअर इंडियाच्या तांत्रिक विभागापुढील अडचणींचे सत्र संपण्याचे नाव घेत नाहीये. गुरुवारी दुपारी दिल्लीहून लंडनच्या हिथ्रो (London Heathrow) विमानतळाकडे झेपावलेल्या एअर इंडियाच्या अत्याधुनिक ‘A350’ विमानाला तांत्रिक बिघाडामुळे अर्ध्यातूनच माघारी फिरावे लागले. हवेत सुमारे सात तासांचा प्रवास केल्यानंतर या विमानात तांत्रिक दोष आढळल्याने सुरक्षिततेचा उपाय म्हणून वैमानिकाने पुन्हा दिल्लीच्या दिशेने विमान वळवण्याचा निर्णय घेतला. या घटनेमुळे प्रवाशांना मोठा मनस्ताप सहन करावा लागला असून, विमानांच्या तांत्रिक देखभालीवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
नेमकी तांत्रिक अडचण आणि खबरदारीचा उपाय-
एअर इंडियाच्या प्रवक्त्याने दिलेल्या माहितीनुसार, ‘AI 111’ या क्रमांकाचे उड्डाण दिल्लीहून लंडनसाठी नियोजित वेळेनुसार रवाना झाले होते. मात्र, प्रवासादरम्यान विमानात संशयास्पद तांत्रिक बिघाड असल्याचे यंत्रणेच्या निदर्शनास आले. आंतरराष्ट्रीय विमान वाहतुकीच्या कडक सुरक्षा नियमांनुसार, प्रवाशांच्या जिवाशी कोणताही धोका पत्करणे अयोग्य असल्याने वैमानिकाने तातडीने ‘प्रिकॉशनरी एअर-रिटर्न’ (खबरदारीचा उपाय म्हणून परतणे) करण्याचा निर्णय घेतला. विमान सुखरूपपणे दिल्लीच्या विमानतळावर उतरवण्यात आले असून सर्व प्रवासी सुरक्षित असल्याचे कंपनीकडून सांगण्यात आले आहे.
त्याच विमानाला दुसऱ्यांदा तांत्रिक अडथळा
धक्कादायक बाब म्हणजे, या घटनेत सहभागी असलेले ‘VT-JRF’ नोंदणी क्रमांक असलेले हेच ‘A350-900’ विमान गेल्या काही दिवसांपासून वारंवार तांत्रिक समस्यांना सामोरे जात आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, १५ मार्च रोजी याच विमानाला न्यूयॉर्कहून दिल्लीला येत असताना तांत्रिक बिघाडाचा सामना करावा लागला होता. त्यावेळी खबरदारी म्हणून हे विमान आयर्लंडमधील ‘शॅनन’ (Shannon) या शहराच्या विमानतळावर वळवण्यात आले होते. अवघ्या काही दिवसांच्या अंतराने त्याच विमानात पुन्हा तांत्रिक बिघाड झाल्याने एअर इंडियाच्या तांत्रिक तपासणी प्रक्रियेवर आता गंभीर ताशेरे ओढले जात आहेत.
प्रवाशांचे हाल आणि व्यवस्थापनापुढील आव्हान-
लंडनला जाण्यासाठी निघालेल्या प्रवाशांना सात तास हवेत राहिल्यानंतर पुन्हा त्याच ठिकाणी परतावे लागल्याने त्यांच्या प्रवासाचे सर्व नियोजन कोलमडले आहे. एअर इंडियाने बाधित प्रवाशांसाठी पर्यायी विमानाची व्यवस्था करण्याचे आश्वासन दिले असून, त्यांच्या राहण्याची आणि भोजनाची सोय केल्याचा दावा केला आहे. तथापि, एअर इंडियाने अलीकडेच आपल्या ताफ्यात सामील केलेल्या अत्याधुनिक ‘A350’ विमानांमध्ये अशा प्रकारे वारंवार बिघाड होणे, हे कंपनीच्या प्रतिमेसाठी चिंताजनक मानले जात आहे.
‘डीजीसीए’कडून चौकशीची शक्यता-
एकाच विमानाला वारंवार तांत्रिक समस्या का येत आहेत, याची सखोल चौकशी नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाकडून (DGCA) केली जाण्याची शक्यता आहे.
