IndiGo Flight Emergency Landing : विशाखापट्टणम येथून दिल्लीकडे झेपावलेल्या इंडिगो एअरलाइन्सच्या विमानात तांत्रिक बिघाड झाल्याची धक्कादायक घटना शनिवारी सकाळी घडली. विमानाचे इंजिन अचानक निकामी झाल्याने प्रवाशांमध्ये भीतीचे वातावरण पसरले होते. मात्र, वैमानिकाच्या प्रसंगावधानामुळे हे विमान दिल्लीच्या इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर सुरक्षितपणे उतरवण्यात यश आले असून, विमानातील सर्व १६० प्रवासी सुखरूप आहेत.
विमानतळावर ‘पूर्ण आपत्कालीन’ स्थिती जाहीर-
इंडिगोच्या ‘फ्लाइट ६ई ५७९’ (Indigo Flight 6E 579) या विमानाने विशाखापट्टणमवरून उड्डाण केल्यानंतर काही वेळातच इंजिनमध्ये बिघाड झाल्याचे निदर्शनास आले. वैमानिकाने तत्काळ दिल्ली एअर ट्रॅफिक कंट्रोलला (ATC) याची कल्पना दिली. विमानाची सुरक्षित लँडिंग सुनिश्चित करण्यासाठी विमानतळाच्या धावपट्टी क्रमांक २८ वर तातडीने ‘पूर्ण आपत्कालीन स्थिती’ (Full Emergency) लागू करण्यात आली.
यंत्रणांची युद्धपातळीवर तयारी-
अग्निशमन दलाच्या माहितीनुसार, सकाळी १०:५३ वाजता या घटनेचा ‘इमर्जन्सी कॉल’ प्राप्त झाला. संभाव्य धोका ओळखून धावपट्टीच्या परिसरात अग्निशमन दलाच्या गाड्या आणि रुग्णवाहिका तैनात करण्यात आल्या होत्या. कोणत्याही अप्रिय घटनेला तोंड देण्यासाठी बचाव पथके सतर्क होती.
प्रवाशांचा सुटकेचा नि:श्वास-
तणावाच्या या वातावरणात बोइंग ७३७ (Boeing 737) विमानाने सकाळी १०:५९ वाजता धावपट्टीवर सुरक्षित स्पर्श केला. विमान जमिनीवर सुखरूप उतरताच विमानातील १६० प्रवाशांनी आणि विमानतळ प्रशासनाने सुटकेचा नि:श्वास सोडला.
इंडिगो विमानाचे दिल्ली विमानतळावर तातडीने लँडिंग; इंजिनमधील बिघाडामुळे प्रवाशांची सुरक्षितता पणाला-
विशाखापट्टणम येथून दिल्लीच्या दिशेने झेपावलेल्या इंडिगो एअरलाइन्सच्या ‘फ्लाइट ६ई ५७९’ (6E 579) या विमानात तांत्रिक बिघाड झाल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. विमानाचे इंजिन निकामी झाल्याचे निदर्शनास आल्यानंतर, शनिवारी सकाळी दिल्लीच्या इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर या विमानाचे आपत्कालीन लँडिंग (Emergency Landing) करण्यात आले. या विमानात एकूण १६० प्रवासी आणि कर्मचारी वर्ग उपस्थित होता, जे सर्व सुखरूप आहेत.
तपास आणि पुढील कार्यवाही-
विमान सुरक्षितपणे उतरल्यानंतर सर्व प्रवाशांना सुखरूप बाहेर काढण्यात आले असून त्यांची पर्यायी व्यवस्था करण्यात आली आहे. तांत्रिक बिघाड झालेल्या विमानाला सध्या तपासासाठी बाजूला नेण्यात आले असून, इंजिनमध्ये नेमका बिघाड कशामुळे झाला, याची सखोल चौकशी तांत्रिक तज्ज्ञांकडून केली जात आहे.
विमानांच्या तांत्रिक बिघाडाबाबत संसदेत धक्कादायक माहिती; इंडिगो आणि एअर इंडियाच्या शेकडो विमानांमध्ये वारंवार दोष-
देशातील हवाई प्रवासाची सुरक्षितता सध्या ऐरणीवर आली आहे. विमान वाहतूक क्षेत्रात वारंवार उद्भवणाऱ्या तांत्रिक बिघाडांच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने संसदेत अत्यंत महत्त्वाची आणि चिंताजनक माहिती सादर केली आहे. देशातील सहा प्रमुख विमान कंपन्यांच्या ७५४ विमानांची तपासणी केली असता, त्यापैकी निम्म्या म्हणजेच ३७७ विमानांमध्ये ‘रिपीटेटिव्ह डिफेक्ट’ (एकच तांत्रिक बिघाड वारंवार होणे) आढळल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे.
एअर इंडिया आणि इंडिगोच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह-
नागरी विमान वाहतूक राज्यमंत्री मुरलीधर मोहोल यांनी लोकसभेत दिलेल्या माहितीनुसार, जानेवारी २०२५ पासून विमानांच्या सुरक्षेबाबत विशेष मोहीम राबवण्यात आली होती. या तपासणी अहवालात एअर इंडिया ग्रुप आणि इंडिगो यांसारख्या मोठ्या कंपन्यांचे आकडे समोर आले आहेत.
एअर इंडिया ग्रुप: या समूहाच्या २६७ विमानांपैकी तब्बल १९१ विमानांमध्ये (सुमारे ७२%) वारंवार तेच तांत्रिक दोष आढळले आहेत.
इंडिगो: देशातील सर्वात मोठ्या विमान वाहतूक कंपनीच्या ४०५ विमानांची तपासणी करण्यात आली, ज्यापैकी १४८ विमानांमध्ये ३ फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत वारंवार बिघाड होत असल्याच्या नोंदी सापडल्या आहेत. एकदा दुरुस्ती करूनही तोच बिघाड पुन्हा समोर येणे, हे तांत्रिक सुरक्षेच्या दृष्टीने गंभीर मानले जात आहे.
DGCA कडून कडक देखरेख आणि तपासण्यांचा सपाटा
विमान प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) गेल्या वर्षभरात तपासणीचा वेग प्रचंड वाढवला आहे. मंत्री मोहोल यांनी सभागृहाला सांगितले की, तांत्रिक दोषांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी खालीलप्रमाणे विविध स्तरांवर तपासण्या करण्यात आल्या:
१.सर्व्हिलन्स इन्स्पेक्शन: ३,८९० वेळा देखरेख तपासण्या पार पडल्या.
२. रॅम्प आणि स्पॉट चेक: ४९२ रॅम्प चेक आणि ८७४ स्पॉट चेक करण्यात आले.
३. रात्रीची देखरेख: विमानांच्या देखभालीमध्ये कोणतीही तडजोड होऊ नये यासाठी ५५० वेळा रात्रीच्या वेळी अचानक तपासण्या (नाईट सर्व्हिलन्स) करण्यात आल्या.
४. ऑडिट आणि परदेशी विमाने: ५६ ऑडिट पूर्ण करण्यात आले असून ८४ परदेशी विमानांचीही काटेकोर तपासणी करण्यात आली आहे.
विमानांच्या आपत्कालीन लँडिंगच्या घटनांमुळे हवाई सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर; गेल्या काही महिन्यांतील थरारक प्रसंगांचा आढावा-
देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय विमान प्रवास करताना तांत्रिक बिघाडांमुळे उद्भवणाऱ्या आपत्कालीन लँडिंगच्या घटनांमध्ये अलीकडच्या काळात मोठी वाढ झाली आहे. विमानातील बिघाड, इंजिन निकामी होणे किंवा केबिन प्रेशरमधील बदल यांसारख्या गंभीर समस्यांमुळे शेकडो प्रवाशांचा जीव धोक्यात आल्याच्या काही प्रमुख घटना गेल्या काही महिन्यांत समोर आल्या आहेत. या घटनांमुळे विमान कंपन्यांच्या देखभाल दुरुस्तीच्या (Maintenance) प्रक्रियेवर आता प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
जानेवारी २०२६: लखनऊमध्ये २७५ प्रवाशांचा जीव टांगणीला
उत्तर प्रदेशातील लखनऊ विमानतळावरून सौदी अरेबियातील जेद्दाहकडे झेपावलेल्या ‘सौदिया अरेबिया एअरलाइन्स’च्या (फ्लाइट क्र. SV-891) विमानात जानेवारी २०२६ मध्ये एक गंभीर तांत्रिक बिघाड झाला होता. हे विमान जेव्हा मुंबईच्या आकाशात पोहोचले, तेव्हा विमानातील ‘केबिन प्रेशर’ (हवेचा दाब) अचानक कमी झाले. हवेचा दाब नियंत्रित न राहिल्यामुळे विमानात उपस्थित असलेल्या २७५ प्रवाशांना श्वास घेण्यास प्रचंड त्रास जाणवू लागला. परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून वैमानिकाने तत्काळ विमानाची दिशा बदलली आणि लखनऊ विमानतळावर सुरक्षितपणे आपत्कालीन लँडिंग केले. या विमानात ४ वैमानिक आणि ६ कर्मचारी वर्ग तैनात होता, ज्यांच्या सतर्कतेमुळे मोठी दुर्घटना टळली.
डिसेंबर २०२५: हवेतच इंजिन बंद पडल्याने एअर इंडियाची धावपळ
दुसरी एक थरारक घटना डिसेंबर २०२५ मध्ये घडली, जेव्हा दिल्लीहून मुंबईला जाणाऱ्या एअर इंडियाच्या ‘AI887’ या विमानाचे उड्डाण केल्यानंतर अवघ्या ४० मिनिटांतच एक इंजिन निकामी झाले. बोइंग ७७७-३०० ईआर (Boeing 777-300ER) या विमानाने टेक-ऑफ घेतल्यावर काही वेळातच उजव्या इंजिनमधील ‘ऑइल प्रेशर’ शून्य झाले आणि इंजिन पूर्णपणे बंद पडले. दोन इंजिन असलेल्या विमानांना एका इंजिनच्या सहाय्याने सुरक्षित लँडिंग करण्याची सोय असते, याच तांत्रिक क्षमतेचा वापर करत वैमानिकाने अत्यंत कौशल्याने हे विमान दिल्ली विमानतळावर परत उतरवले. या घटनेमुळे प्रवाशांमध्ये प्रचंड घबराट पसरली होती.
