Air India CEO Resigns : भारतीय विमान वाहतूक क्षेत्रातील अग्रगण्य कंपनी ‘एअर इंडिया’चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) आणि व्यवस्थापकीय संचालक कॅम्पबेल विल्सन यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार मंगळवारी ही खळबळजनक माहिती समोर आली आहे. गेल्या आठवड्यात पार पडलेल्या कंपनीच्या संचालक मंडळाच्या (Board of Directors) बैठकीत विल्सन यांचा राजीनामा स्वीकारण्यात आला असून, विमान कंपनीने आता नवीन नेतृत्वाच्या शोधाला सुरुवात केली आहे.
कार्यकाळापूर्वीच पदत्याग-
कॅम्पबेल विल्सन यांची २०२२ मध्ये एअर इंडियाच्या सर्वोच्च पदावर नियुक्ती करण्यात आली होती. टाटा समूहाने एअर इंडियाची धुरा हाती घेतल्यानंतर विल्सन यांच्याकडे कंपनीच्या कायापालटाची महत्त्वाची जबाबदारी सोपवली होती. त्यांचा मूळ करार पाच वर्षांसाठी म्हणजेच जुलै २०२७ पर्यंत वैध होता. मात्र, कराराची मुदत संपण्यापूर्वीच त्यांनी पदावरून पायउतार होण्याचा निर्णय घेतला आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, विल्सन येत्या सप्टेंबर महिन्यात अधिकृतपणे पदमुक्त होऊ शकतात.
अहमदाबाद विमान अपघात अहवालाची प्रतीक्षा-
मिळालेल्या माहितीनुसार, एअर इंडिया नवीन सीईओच्या नियुक्तीची प्रक्रिया अहमदाबाद येथील विमान अपघाताचा अंतिम तपास अहवाल प्राप्त झाल्यानंतरच पूर्ण करेल. एअरक्राफ्ट ॲक्सिडेंट इन्व्हेस्टिगेशन ब्युरो (AAIB) या संस्थेने १२ जुलै २०२५ रोजी झालेल्या या अपघाताचा प्राथमिक अहवाल यापूर्वीच प्रसिद्ध केला आहे. या प्रकरणाचा सविस्तर आणि अंतिम तपास अहवाल जून २०२६ मध्ये येण्याची शक्यता आहे. या अहवालातील निष्कर्ष आणि शिफारसी लक्षात घेऊनच कंपनी पुढील धोरणात्मक निर्णय घेईल.
एअर इंडियाच्या नव्या नेतृत्वासाठी हालचालींना वेग; कॅम्पबेल विल्सन यांच्या राजीनाम्यानंतर उच्चस्तरीय बैठकांचे सत्र सुरू-
एअर इंडियाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी कॅम्पबेल विल्सन यांनी आपल्या पदाचा त्याग केल्यानंतर आता कंपनीने नव्या वारसदाराचा शोध घेण्यास सुरुवात केली आहे. जरी एअर इंडिया प्रशासनाने विल्सन यांच्या राजीनाम्यावर अद्याप कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया दिली नसली, तरी अंतर्गत स्तरावर नवीन सीईओच्या निवडीसाठी संभाव्य उमेदवारांशी उच्चस्तरीय चर्चा सुरू असल्याचे खात्रीलायक सूत्रांनी सांगितले आहे. या निवडीसंदर्भात अंतिम निर्णय घेण्यासाठी पुढील आठवड्यात एक अत्यंत महत्त्वाची बैठक आयोजित करण्यात आली आहे.
जानेवारी महिन्यापासूनच शोधाला सुरुवात-
मिळालेल्या माहितीनुसार, कॅम्पबेल विल्सन यांनी त्यांचा कार्यकाळ संपल्यानंतर पदावर न राहण्याचे संकेत जानेवारी महिन्यातच दिले होते. तेव्हापासूनच टाटा समूहाने एअर इंडियाच्या सर्वोच्च पदासाठी योग्य व्यक्तीचा शोध घेण्याची प्रक्रिया गोपनीयरीत्या सुरू केली होती. विल्सन यांच्यासारखा प्रदीर्घ अनुभव असलेला उत्तराधिकारी शोधण्याचे मोठे आव्हान आता कंपनीसमोर आहे. नव्या नेतृत्वाखाली एअर इंडियाच्या जागतिक विस्ताराला नवी गती देण्याचा मानस व्यवस्थापनाचा आहे.
विल्सन यांचा प्रदीर्घ अनुभव आणि कारकीर्द-
कॅम्पबेल विल्सन हे जागतिक विमान वाहतूक क्षेत्रातील एक दिग्गज व्यक्तिमत्व मानले जातात. त्यांना या क्षेत्रातील ३० वर्षांहून अधिक काळ कामाचा दांडगा अनुभव आहे. विशेष म्हणजे, त्यांनी ‘फुल-सर्व्हिस’ (सर्व सोयींनी युक्त) आणि ‘लो-कॉस्ट’ (किफायतशीर) अशा दोन्ही प्रकारच्या विमान कंपन्यांचे नेतृत्व यशस्वीपणे भूषवले आहे. त्यांच्या याच अष्टपैलू अनुभवाचा फायदा एअर इंडियाच्या कायापालटासाठी (Transformation) झाला होता.
पुढील आठवड्यातील बैठक निर्णायक-
पुढील आठवड्यात होणाऱ्या बैठकीत निवड समिती काही निवडक (Shortlisted) उमेदवारांच्या नावांवर शिक्कामोर्तब करण्याची शक्यता आहे. एअर इंडिया आणि विस्तारा या कंपन्यांच्या विलीनीकरणाची प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात असताना, कंपनीला एका अशा खंबीर नेतृत्वाची गरज आहे.
प्रशिक्षणार्थी ते एअर इंडियाचे सारथी: कॅम्पबेल विल्सन यांचा तीन दशकांचा दैदिप्यमान प्रवास-
एअर इंडियाचे मावळते मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) कॅम्पबेल विल्सन यांचा राजीनामा सध्या चर्चेत असला, तरी जागतिक विमान वाहतूक क्षेत्रातील त्यांचा प्रवास अत्यंत प्रेरणादायी आहे. एका व्यवस्थापन प्रशिक्षणार्थीपासून (Management Trainee) कारकिर्दीची सुरुवात करणारे विल्सन यांनी आपल्या ३० वर्षांच्या अनुभवाच्या जोरावर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर स्वतःची एक वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. टाटा समूहाने एअर इंडियाच्या पुनरुज्जीवनासाठी विल्सन यांच्या अनुभवावर विश्वास दाखवला होता, ज्याची मुळे त्यांच्या प्रदीर्घ आणि अष्टपैलू कारकिर्दीत दडली आहेत.
न्यूझीलंडमधील शैक्षणिक पाया आणि कारकिर्दीचा श्रीगणेशा-
कॅम्पबेल विल्सन यांनी न्यूझीलंडमधील प्रतिष्ठित कॅंटरबरी विद्यापीठातून बिझनेस ॲडमिनिस्ट्रेशनमध्ये ‘मास्टर ऑफ कॉमर्स’ पदवी संपादन केली आहे. विशेष म्हणजे, त्यांनी ही पदवी ‘फर्स्ट क्लास ऑनर्स’सह प्राप्त करत आपल्या शैक्षणिक गुणवत्तेचा ठसा उमटवला होता. त्यांच्या व्यावसायिक प्रवासाची खऱ्या अर्थाने सुरुवात १९९६ मध्ये झाली, जेव्हा त्यांनी ‘सिंगापूर एअरलाइन्स’ (SIA) मध्ये एक व्यवस्थापन प्रशिक्षणार्थी म्हणून प्रवेश केला. न्यूझीलंडमधून सुरू झालेला हा प्रवास पुढे कॅनडा, हाँगकाँग आणि जपान अशा विविध देशांतील आव्हानात्मक जबाबदाऱ्या पार पाडत विस्तारत गेला.
‘स्कूट’चे संस्थापक आणि ‘सिंगापूर एअरलाइन्स’मधील महत्त्वाची पदे-
विल्सन यांच्या कारकिर्दीतील सुवर्णक्षण २०११ मध्ये आला, जेव्हा त्यांची सिंगापूर एअरलाइन्सची उपकंपनी असलेल्या ‘स्कूट’ (Scoot) या लो-कॉस्ट एअरलाइनच्या संस्थापक सीईओ पदी नियुक्ती करण्यात आली. २०१६ पर्यंत त्यांनी या कंपनीचा पाया भक्कम केला. त्यानंतर त्यांनी सिंगापूर एअरलाइन्समध्ये विक्री आणि विपणन (Sales and Marketing) विभागाचे वरिष्ठ उपाध्यक्ष म्हणूनही धोरणात्मक जबाबदारी सांभाळली. एप्रिल २०२० मध्ये ते पुन्हा एकदा ‘स्कूट’च्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी पदावर विराजमान झाले. त्यांच्या या अष्टपैलू अनुभवामुळेच त्यांची निवड पुढे एअर इंडियाच्या कायापालटासाठी करण्यात आली होती.
एअर इंडियातील योगदान आणि पुढील वाटचाल
२०२२ मध्ये विल्सन यांनी एअर इंडियाची धुरा आपल्या हाती घेतली. सिंगापूर एअरलाइन्स आणि टाटा समूह यांच्यातील व्यावसायिक संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर विल्सन यांची नियुक्ती महत्त्वाची ठरली होती.
एअर इंडियासमोर आर्थिक संकट: २०२६ मध्ये २० हजार कोटींच्या संभाव्य तोट्याचे सावट; युद्धजन्य परिस्थिती आणि जुन्या अपघाताचा मोठा फटका-
भारतातील दुसरी सर्वात मोठी विमान वाहतूक कंपनी ‘एअर इंडिया’ सध्या अत्यंत कठीण आणि आव्हानात्मक परिस्थितीतून जात आहे. प्राप्त अहवालानुसार, आर्थिक वर्ष २०२६ मध्ये एअरलाइनला तब्बल २०,००० कोटी रुपयांच्या विक्रमी तोट्याचा सामना करावा लागण्याची दाट शक्यता आहे. जागतिक भू-राजकीय तणाव, वाढता परिचालन खर्च आणि तांत्रिक अडचणी यामुळे कंपनीच्या आर्थिक गणितावर विपरीत परिणाम झाला आहे.
पश्चिम आशियातील युद्धाचा परिणाम आणि वाढता खर्च-
या प्रचंड आर्थिक नुकसानीचे प्रमुख कारण पश्चिम आशियातील बिघडलेली सुरक्षा व्यवस्था आणि वाढता तणाव हे आहे. या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे संबंधित देशांनी आपल्या हवाई क्षेत्रावर (Airspace) निर्बंध लादले आहेत. परिणामी, एअर इंडियाला आपली आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे लांबच्या पर्यायी मार्गाने वळवावी लागत आहेत. मार्गातील या बदलामुळे विमानांच्या इंधन वापरात मोठी वाढ झाली असून, अनेकदा विमानांना इंधन भरण्यासाठी अतिरिक्त थांबा घ्यावा लागत आहे. याचा थेट फटका लांब पल्ल्याच्या आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांना बसला असून कंपनीचा परिचालन खर्च (Operating Cost) अनपेक्षितपणे वाढला आहे.
विमानांच्या वितरणातील विलंब आणि विस्तार योजनेला खीळ-
एअर इंडियाने आपल्या ताफ्याचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर नवीन विमानांची ऑर्डर दिली होती. मात्र, जागतिक स्तरावर नवीन विमानांच्या वितरणास विलंब होत असल्याने कंपनीची क्षमता वाढवण्याची योजना रेंगाळली आहे. उपलब्ध विमानांवर कामाचा ताण वाढल्याने विमानांच्या वेळापत्रकावर आणि एकूण कार्यक्षमतेवर दबाव निर्माण झाला आहे. विस्तारीकरण रखडल्यामुळे महसूल वाढवण्याच्या संधीही कंपनीच्या हातातून निसटत आहेत.
अहमदाबाद अपघाताचे काळे सावट आणि प्रतिमेला तडा-
आर्थिक संकटासोबतच एअर इंडिया अजूनही गेल्या वर्षी झालेल्या भीषण विमान अपघाताच्या धक्क्यातून सावरलेली नाही. अहमदाबादहून लंडनला जाणाऱ्या ‘एआय १७१’ (AI 171) या विमानाला उड्डाणानंतर काही वेळातच अपघात झाला होता, ज्यामध्ये २६० प्रवाशांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला होता. या हृदयद्रावक घटनेमुळे एअर इंडियाच्या सुरक्षा मानकांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले असून, त्याचा मोठा परिणाम कंपनीच्या सार्वजनिक प्रतिमेवर आणि प्रवाशांच्या विश्वासावर झाला आहे. या अपघाताचे कायदेशीर आणि ऑपरेशनल परिणाम अजूनही कंपनीच्या कामकाजात अडथळे निर्माण करत आहेत.
पुनर्रचनेद्वारे सावरण्याचा प्रयत्न-
या सर्व भीषण आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर, एअर इंडिया व्यवस्थापनाने हार न मानता कंपनीच्या पुनर्रचनेवर (Restructuring) भर दिला आहे. खर्चात कपात करणे, सेवांचा दर्जा सुधारणे आणि सुरक्षा यंत्रणा अधिक सक्षम करण्यासाठी नवीन धोरणे आखली जात आहेत.
एअर इंडियापाठोपाठ इंडिगोच्या नेतृत्वातही मोठे बदल-
भारतीय नागरी विमान वाहतूक क्षेत्र सध्या मोठ्या स्थित्यंतरातून जात आहे. एअर इंडियाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी कॅम्पबेल विल्सन यांच्या राजीनाम्याची चर्चा ताजी असतानाच, देशातील सर्वात मोठी विमान कंपनी असलेल्या ‘इंडिगो’मध्येही महिनाभरापूर्वी अशाच प्रकारची मोठी उलथापालथ झाली होती. इंडिगोचे तत्कालीन सीईओ पीटर एल्बर्स यांनी १० मार्च रोजी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला असून, कंपनीने तातडीने त्यांच्या जागी विल्यम वॉल्श यांची नियुक्ती केली आहे.
पीटर एल्बर्स यांचा पदत्याग आणि त्यामागील कारणे-
इंडिगोने १० मार्च रोजी पीटर एल्बर्स यांच्या पदत्यागाची घोषणा करून सर्वांनाच आश्चर्याचा धक्का दिला होता. या राजीनाम्यामागे गेल्या वर्षी डिसेंबर महिन्यात ओढवलेले ऐतिहासिक ऑपरेशनल संकट कारणीभूत असल्याचे मानले जात आहे. डिसेंबरमध्ये तांत्रिक आणि व्यवस्थापकीय कारणांमुळे इंडिगोला आपल्या इतिहासातील सर्वात वाईट परिस्थितीचा सामना करावा लागला होता. शेकडो उड्डाणे रद्द झाल्यामुळे आणि हजारो प्रवाशांना विलंबाचा फटका बसल्यामुळे कंपनीचे मोठे नुकसान झाले होते.
२००० कोटींचा तोटा आणि वाढता दबाव-
डिसेंबरमधील या गोंधळामुळे इंडिगोला सुमारे २,००० कोटी रुपयांचा आर्थिक फटका बसला होता. उड्डाणे रद्द झाल्याने प्रवाशांचा रोष आणि नियामक मंडळाचा (DGCA) कडक पवित्रा यामुळे पीटर एल्बर्स यांच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात होते. या संकटानंतर कंपनीच्या प्रतिमेला बसलेला तडा आणि आर्थिक हानीमुळे एल्बर्स यांच्यावर राजीनामा देण्यासाठी सातत्याने दबाव वाढत होता. अखेर, या दबावापुढे झुकत त्यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा देण्याचा निर्णय घेतला.
विल्यम वॉल्श यांच्याकडे नव्या पर्वाची सूत्रे-
एल्बर्स यांच्या राजीनाम्यानंतर इंडिगोने वेळ न घालवता नवीन नेतृत्वाचा शोध पूर्ण केला. ३० मार्च रोजी विल्यम वॉल्श यांची अधिकृतपणे नवीन मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. वॉल्श यांच्याकडे जागतिक विमान वाहतूक क्षेत्राचा दांडगा अनुभव असून, इंडिगोला पुन्हा एकदा शिस्तबद्ध आणि नफ्यात आणण्याचे मोठे आव्हान त्यांच्यासमोर असणार आहे.
