Salim Dola : आंतरराष्ट्रीय अंमली पदार्थ तस्करी आणि अंडरवर्ल्ड डॉन दाऊद इब्राहिमच्या काळ्या साम्राज्याला भारतीय सुरक्षा यंत्रणांनी मोठा तडा दिला आहे. ५,००० कोटी रुपयांच्या जागतिक ड्रग कार्टेलचा कथित मुख्य सूत्रधार आणि दाऊदचा अत्यंत विश्वासू सहकारी सलीम इस्माईल डोला याला तुर्कीमध्ये अटक केल्यानंतर आज यशस्वीरीत्या भारतात प्रत्यार्पित करण्यात आले. या कारवाईमुळे ‘डी-कंपनी’चे आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील अंमली पदार्थांचे जाळे उद्ध्वस्त करण्याच्या मोहिमेला मोठे यश मिळाले आहे.
राजनैतिक समन्वय आणि प्रत्यार्पणाची कारवाई-
सलीम डोला गेल्या अनेक काळापासून भारतीय यंत्रणांना गुंगारा देऊन परदेशातून आपले काळे कारस्थान चालवत होता. मात्र, तुर्कीची राजधानी इस्तंबूलमध्ये त्याला स्थानिक सुरक्षा रक्षकांनी बेड्या ठोकल्या. त्यानंतर भारत, तुर्की आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE) या देशांमधील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी अत्यंत गुप्तपणे राजनैतिक समन्वय साधला. या यशस्वी समन्वयानंतर, मंगळवारी (२८ एप्रिल २०२६) पहाटे डोलाला कडक सुरक्षेत मुंबईत आणण्यात आले. विमानतळावर उतरताच गुप्तचर यंत्रणा आणि अंमली पदार्थ विरोधी पथकाच्या (NCB) संयुक्त चमूने त्याला आपल्या ताब्यात घेतले.
सिंथेटिक ड्रग्सच्या जागतिक व्यापाराचा कणा-
सलीम डोला हा केवळ दाऊदचा सहकारी नसून, डी-कंपनीच्या ड्रग्स व्यापारातील एक महत्त्वपूर्ण दुवा मानला जातो. जगभरात पसरलेल्या ५,००० कोटी रुपयांच्या ड्रग रॅकेटचे नियंत्रण तो परदेशातून करत असल्याचा तपास यंत्रणांचा संशय आहे. विशेषतः सिंथेटिक ड्रग्सच्या निर्मितीमध्ये त्याचा मोठा हात असून, या माध्यमातून मिळणारा पैसा दहशतवादी कारवाया आणि अंडरवर्ल्डच्या कामांसाठी वापरला जात असल्याचे तपासात समोर आले आहे. नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरो (NCB) आणि केंद्रीय अन्वेषण विभाग (CBI) या दोन्ही संस्था डोलाच्या माध्यमातून डी-कंपनीचे हे जाळे मुळासकट उपटून काढण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
अज्ञात स्थळी कसून चौकशी सुरू-
सध्या सलीम डोला याला मुंबईतील एका अत्यंत गुप्त आणि सुरक्षित स्थळी ठेवण्यात आले आहे. तिथे एनसीबी आणि सीबीआयचे अधिकारी त्याची कसून चौकशी करत आहेत. डोलाने आतापर्यंत कोणाकोणाला अंमली पदार्थांचा पुरवठा केला, त्याचे भारतातील स्थानिक हस्तक कोण आहेत आणि डी-कंपनीचे नवीन आर्थिक स्त्रोत कोठे आहेत, यावर या चौकशीचा रोख आहे. विविध गुन्हेगारी प्रकरणांमध्ये डोला हा मुख्य आरोपी असून, त्याच्या अटकेमुळे अंडरवर्ल्डमधील अनेक धक्कादायक गुपिते बाहेर येण्याची शक्यता आहे.
अंमली पदार्थांच्या काळ्या साम्राज्यावर आघात: सलीम डोलाचे प्रत्यार्पण म्हणजे ‘डी-कंपनी’च्या जागतिक अर्थव्यवस्थेला बसलेला मोठा तडा-
आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी जगतातील कुख्यात डॉन दाऊद इब्राहिम याच्या ‘डी-कंपनी’ला भारतीय सुरक्षा यंत्रणांनी मोठा दणका दिला आहे. अमली पदार्थांच्या तस्करीतील जागतिक साखळीचा प्रमुख सूत्रधार समजल्या जाणाऱ्या सलीम इस्माईल डोला याला तुर्कीची राजधानी इस्तंबूल येथून अटक केल्यानंतर अवघ्या २४ तासांत भारतात प्रत्यार्पित करण्यात आले. या वेगवान हालचालींमुळे अंडरवर्ल्डमधील अमली पदार्थांच्या व्यापाराला खिंडार पडले असून, भारतीय तपास यंत्रणांनी परदेशात लपलेल्या गुन्हेगारांविरुद्ध आक्रमक पवित्रा घेतल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
प्रत्यार्पणामागची तातडी आणि महत्त्व-
सलीम डोला याला इस्तंबूलमध्ये ताब्यात घेतल्यावर, भारतीय गृह मंत्रालय आणि परराष्ट्र मंत्रालयाने अत्यंत तत्परतेने कायदेशीर सोपस्कार पूर्ण केले. अटक झाल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी त्याला भारतीय भूमीवर आणण्यात आले. हे प्रत्यार्पण केवळ एका गुन्हेगाराला ताब्यात घेणे नसून, ‘डी-कंपनी’च्या आंतरराष्ट्रीय अंमली पदार्थ सिंडिकेटवर केलेला मोठा प्रहार मानला जात आहे. परदेशात बसून भारतात अंमली पदार्थांचे जाळे विणणाऱ्या आणि तरुण पिढीला नशेच्या गर्तेत ढकलणाऱ्या टोळ्यांचे धाबे या कारवाईमुळे दणाणले आहेत.
५,००० कोटी रुपयांचे संशयास्पद जाळे-
सलीम डोला हा केवळ दाऊदचा सहकारी नसून, त्याच्या अमली पदार्थांच्या व्यापारातील मुख्य व्यवस्थापक (Manager) असल्याचे प्राथमिक तपासात निष्पन्न झाले आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, डोला आणि त्याच्या कथित टोळीने वार्षिक ५,००० कोटी रुपयांपेक्षा अधिक किमतीच्या अमली पदार्थांची उलाढाल करणारी एक समांतर अर्थव्यवस्था उभी केली होती. विशेष म्हणजे, या आंतरराष्ट्रीय सिंडिकेटने गेल्या अनेक वर्षांत नेमकी किती संपत्ती जमवली, याचा ठोस आकडा अद्याप समोर आलेला नाही. मात्र, या काळ्या कमाईचा आकडा हजारो कोटींच्या घरात असण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.
परदेशातील ‘ऑपरेशन हेडक्वार्टर’ उद्ध्वस्त-
दाऊद इब्राहिमचे अनेक हस्तक दुबई, पाकिस्तान आणि युरोपातील विविध देशांतून आपली गुन्हेगारी कृत्ये चालवत आहेत. सलीम डोला हा परदेशातून ‘डी-कंपनी’च्या अंमली पदार्थविषयक व्यवहारांचे संपूर्ण संचलन (Operations) पाहत असल्याचा ठपका त्याच्यावर ठेवण्यात आला आहे. अंमली पदार्थांचा पुरवठा, विक्रीतून मिळणाऱ्या पैशांचा विनियोग आणि दहशतवादी कारवायांसाठी लागणारा अर्थपुरवठा यांमधील तो एक अत्यंत महत्त्वाचा दुवा होता. त्याच्या अटकेमुळे आणि प्रत्यार्पणामुळे ‘डी-कंपनी’च्या या अघोषित मुख्यालयालाच आता टाळे लागण्याची चिन्हे आहेत.
भारतीय गुप्तचर यंत्रणांची मोठी झेप; सलीम डोलाचे प्रत्यार्पण म्हणजे ‘डी-कंपनी’च्या विनाशाची सुरुवात?
अंडरवर्ल्ड डॉन दाऊद इब्राहिमच्या अंमली पदार्थांच्या जागतिक साम्राज्याला खिंडार पाडण्यात भारतीय सुरक्षा यंत्रणांना अभूतपूर्व यश मिळाले आहे. कुख्यात तस्कर सलीम डोला याचे तुर्कीतून झालेले प्रत्यार्पण हे केवळ एका गुन्हेगाराची अटक नसून, गेल्या वर्षभरापासून सुरू असलेल्या एका अत्यंत नियोजनबद्ध आणि सातत्यपूर्ण मोहिमेचा हा कळस मानला जात आहे. या कारवाईमुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताचा दबदबा निर्माण झाला असून, ‘डी-कंपनी’च्या अवैध व्यापाराभोवतीचा फास आता पूर्णपणे आवळला गेला आहे.
तमिळनाडू ते दुबई: मोहिमेची पार्श्वभूमी-
सलीम डोलापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग भारतीय यंत्रणांनी अत्यंत संयमाने तयार केला होता. या मोहिमेची खऱ्या अर्थाने सुरुवात जून २०२५ मध्ये झाली. त्यावेळी संयुक्त अरब अमिराती (UAE) मधून सलीमचा मुलगा, ताहिर डोला याला यशस्वीरीत्या भारतात प्रत्यार्पित करण्यात आले होते. ताहिरच्या अटकेमुळे या ड्रग नेटवर्कमधील अनेक गुप्त माहिती तपास यंत्रणांच्या हाती लागली. मुलाच्या प्रत्यार्पणानंतर या सिंडिकेटमधील इतर प्रमुख मोहरे टप्प्याटप्प्याने भारतीय कायद्याच्या कचाट्यात येऊ लागले.
सोहेल शेखची अटक आणि साखळीचा उलगडा-
ताहिर डोलाच्या प्रत्यार्पणानंतर काही महिन्यांनी भारतीय अधिकाऱ्यांनी आणखी एक मोठा विजय मिळवला. डोलाच्या नेटवर्कमधील अत्यंत महत्त्वाचा मानला जाणारा साथीदार, सलीम मोहम्मद सोहेल शेख, याला दुबईतून भारतात आणण्यात आले. सोहेल शेखला मुंबईच्या अंमली पदार्थ विरोधी पथकाने (ANC) अटक केल्यानंतर, डी-कंपनी परदेशातून भारतात अंमली पदार्थांचे उत्पादन आणि वितरण कसे करते, याची धक्कादायक माहिती समोर आली. सोहेलच्या चौकशीतूनच सलीम डोलाच्या तुर्कीमधील ठावठिकाण्याबद्दल महत्त्वाचे दुवे मिळाले होते.
आंतरराष्ट्रीय सिंडिकेटवर ‘सर्जिकल स्ट्राईक’-
सलीम डोलावर केवळ अंमली पदार्थांची तस्करीच नव्हे, तर मोठ्या प्रमाणावर कृत्रिम अंमली पदार्थांचे (Synthetic Drugs) उत्पादन आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर त्यांचे वितरण करण्याचे गंभीर आरोप आहेत. भारतीय भूमीवर दहशतवादी कारवायांना खतपाणी घालण्यासाठी या ड्रग्सच्या पैशांचा वापर केला जात असल्याचा संशय आहे. एकामागून एक प्रमुख हस्तकांना परदेशातून खेचून आणल्यामुळे, या गुन्हेगारी संघटनेचे कंबरडे आता मोडले आहे. तुर्की, दुबई आणि यूएई सारख्या देशांनी याकामी भारताला केलेले सहकार्य हे जागतिक राजकारणातील भारताच्या वाढत्या प्रभावाचे प्रतीक मानले जात आहे.
