Mumbai Pydhonie Case: मुंबईतील पायधुनी परिसरात 26 एप्रिल रोजी एकाच कुटुंबातील चौघांचा मृत्यू झाल्याने खळबळ उडाली होती. सुरुवातीला या मृत्यूसाठी ‘टरबूज’ कारणीभूत असल्याचे बोलले जात होते. मात्र, आता फॉरेन्सिक रिपोर्टमध्ये एक अत्यंत धक्कादायक माहिती समोर आली आहे.
या मृतांच्या अवयवांच्या तपासणीत (Viscera Report) ‘झिंक फॉस्फाईड’ या अत्यंत घातक रसायनाचे अंश सापडले आहेत, जे प्रामुख्याने उंदीर मारण्याच्या औषधात वापरले जाते.
नेमकी घटना काय?
अब्दुल्ला डोकाडिया, त्यांची पत्नी नसरीन आणि दोन मुली आयेशा व झैनेब असे मृतांची नावे आहेत. या कुटुंबाने 25 एप्रिल रोजी रात्री नातेवाईकांसोबत बिर्याणीचे जेवण केले होते. विशेष म्हणजे, ज्या नातेवाईकांनी केवळ बिर्याणी खाल्ली, त्यांना काहीही झाले नाही. मात्र, रात्री 1 च्या सुमारास ज्या चौघांनी टरबूज खाल्ले, त्यांचाच मृत्यू झाला. यामुळे संशयाची सुई टरबूजाकडे वळली होती, पण आता त्यात विषारी अंश असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
झिंक फॉस्फाईड: शरीरात जाताच काय होते?
झिंक फॉस्फाईड (Zn3P2) हे उंदीर मारण्यासाठी वापरले जाणारे रसायन असून ते मानवी शरीरासाठी अत्यंत जीवघेणे आहे:
- रासायनिक प्रक्रिया: जेव्हा हे रसायन पोटातील हायड्रोक्लोरिक ॲसिडच्या संपर्कात येते, तेव्हा त्यातून ‘फॉस्फिन’ नावाचा अत्यंत विषारी वायू बाहेर पडतो.
- टरबूजाची भूमिका: अन्नामुळे पोटातील ॲसिडची पातळी वाढते. टरबूज खाल्ल्यामुळे पोटातील ॲसिड अधिक सक्रिय झाले आणि फॉस्फिन वायू वेगाने तयार होऊन शरीरात पसरला.
- पेशींवर हल्ला: हा वायू रक्तावर नाही, तर थेट शरीरातील पेशींवर हल्ला करतो. पेशींची ऊर्जा निर्माण करण्याची क्षमता हा वायू नष्ट करतो, ज्यामुळे व्हेंटिलेटरवर ऑक्सिजन देऊनही रुग्ण वाचू शकत नाही.
उपचार आणि आव्हाने
झिंक फॉस्फाईडवर जगात कोणतेही ‘अँटीडोट’ (विष उतारक औषध) उपलब्ध नाही. डॉक्टरांच्या मते:
- पोट साफ करणे (Stomach Wash): अशा रुग्णांचे पोट स्वच्छ करण्यासाठी पाण्याचा वापर करणे धोक्याचे असते, कारण पाण्यामुळे विषारी वायू अधिक वेगाने बाहेर पडतो. यासाठी नारळ तेलाचा वापर केला जातो.
- ताकाचा/बेकिंग सोड्याचा वापर: पोटातील आम्लता कमी करण्यासाठी सोडियम बायकार्बोनेट दिले जाते.
- मृत्यू दर: या विषाच्या बाबतीत मृत्यूचे प्रमाण 37 ते 100 टक्क्यांपर्यंत असते.
सावध राहा!
बाजारात मिळणाऱ्या इतर उंदीर मारण्याच्या औषधांवर (Anticoagulants) व्हिटॅमिन K1 हे औषध गुणकारी ठरते. मात्र, झिंक फॉस्फाईड काही तासांतच माणसाचा जीव घेऊ शकते. श्वासाला लसणाचा किंवा कुजलेल्या माशाचा वास येणे ही या विषबाधेची मुख्य लक्षणे आहेत. पायधुनीमधील ही घटना घरातील विषारी रसायने किती घातक ठरू शकतात, याचे भीषण वास्तव मांडणारी आहे.
हे देखील वाचा – TCS Nashik Case: 25 दिवसांचा लपाछपीचा खेळ संपला! फरार निदा खान अखेर गजाआड; पोलिसांनी आवळल्या मुसक्या
