Manoj Jarange Patil : मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी गेल्या अनेक महिन्यांपासून राज्याचे राजकीय आणि सामाजिक वातावरण ढवळून काढणारे आंदोलक मनोज जरांगे पाटील यांनी पुन्हा एकदा सरकारविरोधात संघर्षाची भूमिका घेतली आहे. आगामी शैक्षणिक वर्षाचे प्रवेश आणि मराठा समाजाला हक्काचे आरक्षण मिळवून देण्यासाठी ३० मे पासून अंतरवाली सराटी येथे पुन्हा एकदा ‘आमरण उपोषण’ सुरू करण्याची घोषणा त्यांनी केली आहे. मराठा आरक्षणाच्या आंदोलनाची पुढील दिशा आणि रणनीती निश्चित करण्यासाठी अंतरवाली सराटी येथे एका महत्त्वपूर्ण बैठकीचे आयोजन करण्यात आले होते. या बैठकीला उपस्थित असलेल्या अफाट जनसमुदायाला संबोधित करताना जरांगे पाटील यांनी ही घोषणा केली.
“मराठा समाजाचा एवढा द्वेष का?” – सरकारवर कडाडून टीका
आंदोलकांशी संवाद साधताना मनोज जरांगे पाटील यांनी सरकारवर अत्यंत परखड शब्दांत टीकास्त्र सोडले. ते म्हणाले की, “गेल्या अडीच ते तीन वर्षांपासून मराठा समाज आपल्या न्याय्य हक्कांसाठी रस्त्यावर उतरून लढा देत आहे. मात्र, इतका प्रदीर्घ संघर्ष करूनही समाजाच्या पदरात नेमके काय पडले? हा प्रश्न आजही अनुत्तरित आहे. येत्या जून महिन्यापासून शैक्षणिक वर्षाची प्रवेश प्रक्रिया (ॲडमिशन्स) सुरू होत आहे. जर आता आरक्षण मिळाले नाही, तर समाजातील विद्यार्थ्यांचे मोठे नुकसान होईल. ५८ लाख कुणबी नोंदी सापडल्यानंतरही सरकार मराठा समाजाला सवलती देण्यास टाळाटाळ करत आहे. मराठा समाज मोठा होऊ नये, अशीच सरकारची छुपी भूमिका दिसत आहे.”
सत्ताधारी मराठा नेत्यांना जाब-
मनोज जरांगे यांनी केवळ सरकारवरच नव्हे, तर सत्ताधारी पक्षातील मराठा नेत्यांनाही आरसा दाखवण्याचा प्रयत्न केला. “सत्तेशिवाय कोणाचे अडत नाही, परंतु मराठ्यांशिवाय कोणाचे शहाणपणही चालत नाही,” अशा शब्दांत त्यांनी समाजाची ताकद अधोरेखित केली. भाजपमधील मराठा नेत्यांचा उल्लेख करत त्यांनी विचारले की, “तुमच्या पक्षातील मराठा नेत्यांच्या मुलांना आणि मुलींना आरक्षणाची गरज भासणार नाही का? मराठा समाजाचा एवढा द्वेष करण्याचे कारण काय?” असा टोकदार सवाल त्यांनी उपस्थित केला. समाजातील सर्व स्तरांतील लोकांनी या लढ्यात सहभागी व्हावे, असे आवाहनही त्यांनी यावेळी केले.
“फडणवीस साहेब, तुम्हाला मराठ्यांनीच मंत्री केलंय”; मनोज जरांगे पाटलांचा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांवर थेट निशाणा-
मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून राज्य सरकारला धारेवर धरणारे आंदोलक मनोज जरांगे पाटील यांनी आता राज्याचे मुख्यमंत्री आणि गृहमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर अत्यंत गंभीर आरोप करत थेट शब्दांत प्रहार केला आहे. “फडणवीस साहेब, आज तुम्ही ज्या पदावर आहात, तिथे तुम्हाला मराठ्यांनीच पोहोचवले आहे,” अशी आठवण करून देत, मराठा समाजाच्या आरक्षणात आणि प्रमाणपत्र वाटपात फडणवीस हेच मुख्य अडथळा असल्याचा दावा जरांगे पाटील यांनी केला आहे.
“आंदोलनाचा असा घेराव घाला की चहूकडे फक्त मराठेच दिसतील”
अंतरवाली सराटी येथे जमलेल्या अथांग जनसमुदायाला संबोधित करताना मनोज जरांगे पाटील यांनी आंदोलकांना आगामी संघर्षासाठी सज्ज राहण्याचे आवाहन केले. ते म्हणाले, “आपल्याकडे आंदोलनासाठी कोट्यवधी रुपये नाहीत आणि मोठे धनदांडगे लोकही आपल्या पाठीशी उभे राहत नाहीत. पण माझ्याकडे प्रामाणिकपणाची शक्ती आहे आणि तीच आपली खरी पुंजी आहे. मुंबईतील आंदोलनानंतर तिथल्या जनतेने विचारलेल्या प्रश्नांचा उल्लेख करत ते म्हणाले की, आता आपल्याला अशा पद्धतीने आंदोलन उभारावे लागेल की, देवेंद्र फडणवीस यांना चारी दिशांना केवळ मराठा समाजच दिसेल.”
प्रमाणपत्र वाटपातील खोळंब्यास फडणवीस जबाबदार?
मनोज जरांगे पाटील यांनी पुराव्यांचा दाखला देत फडणवीसांच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. ते म्हणाले की, “हैदराबाद गॅझेटचा (GR) विषय मार्गी लागलेला असतानाही प्रशासकीय पातळीवर प्रमाणपत्र वाटप का रोखले गेले? महसूल विभागाचे अधिकारी समाजाला प्रमाणपत्र देण्यास टाळाटाळ करत आहेत आणि या सर्व विलंबाला केवळ फडणवीस साहेबच जबाबदार आहेत.” फडणवीस यांनी यापूर्वी विधानसभेत केलेल्या एका भाषणाचा संदर्भ देत जरांगे यांनी मोठा आरोप केला. फडणवीसांनी म्हटल्याप्रमाणे जर ‘मंत्र्यांना किंमत नाही आणि मुख्यमंत्रीच सर्वेसर्वा आहेत’, तर याचाच अर्थ असा होतो की वरिष्ठ पातळीवरून आदेश देऊन ही प्रमाणपत्रे जाणीवपूर्वक रोखली गेली आहेत.
“सत्तेचा उगम मराठ्यांच्या पाठिंब्यातून”
उपमुख्यमंत्र्यांना उद्देशून जरांगे पाटील यांनी परखड शब्दात सुनावले की, मराठा समाजाने दिलेल्या पाठिंब्यामुळेच आज ते सत्तेच्या सर्वोच्च स्थानी बसू शकले आहेत. मात्र, सत्तेत आल्यानंतर ज्या समाजाच्या जोरावर मोठे झाले, त्याच समाजाच्या लेकीबाळींच्या आरक्षणाचा प्रश्न प्रलंबित ठेवणे हे दुर्दैवी आहे. “आम्हाला वारंवार रस्त्यावर उतरून लढावा लागणार आहे, कारण सरकारला मराठ्यांच्या सहनशीलतेचा अंत पाहायचा आहे. मात्र, आता हा लढा निर्णायक वळणावर असून आम्ही मागे हटणार नाही,” असा इशाराही त्यांनी यावेळी दिला.
“देवेंद्र फडणवीसजी, मराठवाड्यातील मराठ्यांची प्रमाणपत्रे रोखू नका”; मनोज जरांगे पाटलांचा मुख्यमंत्र्यांना निर्वाणीचा इशारा-
मराठा आरक्षण आंदोलनाचे प्रणेते मनोज जरांगे पाटील यांनी राज्य सरकारला, विशेषतः मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना उद्देशून पुन्हा एकदा आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. “फडणवीस साहेब, सत्तेचा वापर करून गोरगरिबांचा छळ करण्याऐवजी त्यांची मने जिंका. तुमच्या पुढील ५० पिढ्या आल्या तरी मी मराठा समाजाच्या केसालाही धक्का लावू देणार नाही,” अशा प्रखर शब्दांत त्यांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली. मराठवाड्यातील मराठा समाजाला कुणबी प्रमाणपत्र देण्याच्या प्रक्रियेत फडणवीस अडथळे निर्माण करत असल्याचा थेट आरोप करत, त्यांनी आंदोलनाच्या नियोजित तारखेपूर्वी सर्व प्रमाणपत्रे वाटप करण्याचे आवाहन केले आहे.
“जसे मुख्यमंत्री शिंदेंनी केले, तसेच तुम्हीही करून दाखवा”-
प्रमाणपत्र वाटपाच्या दिरंगाईवर भाष्य करताना मनोज जरांगे पाटील यांनी एकनाथ शिंदे यांच्या कामाचे उदाहरण दिले. ते म्हणाले, “ज्यावेळी कुणबी नोंदी सापडण्यास सुरुवात झाली, तेव्हा मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी विशेष अभियान राबवून तातडीने प्रमाणपत्र वाटप केले होते. फडणवीस साहेबांनीही त्याच धर्तीवर मराठवाड्यात विशेष मोहीम राबवून समाजाला त्यांचे हक्क प्रदान करावेत. ५८ लाख नोंदी सापडूनही जर प्रमाणपत्रे मिळत नसतील, तर तो या समाजावर घोर अन्याय आहे.
सातारा, कोल्हापूर संस्थानच्या शासन निर्णयाची (GR) मागणी-
केवळ मराठवाडाच नव्हे, तर संपूर्ण महाराष्ट्रातील मराठा समाजाच्या प्रश्नांकडे जरांगे पाटील यांनी सरकारचे लक्ष वेधले. “अखंड महाराष्ट्र आमचा आहे आणि साताऱ्यासह कोल्हापूर व औंध संस्थानांतील मराठ्यांच्या आरक्षणाबाबतचा ‘जीआर’ सरकारने अद्याप का काढला नाही?” असा रोकडा सवाल त्यांनी विचारला. ओबीसी समाजासाठी एखादा निर्णय घ्यायचा असल्यास सरकार केवळ एका दिवसात शासन निर्णय निर्गमित करते, मग मराठा समाजाच्या बाबतीत ही टाळाटाळ का, असा प्रश्न विचारत त्यांनी प्रशासनाच्या दुटप्पी भूमिकेवर ताशेरे ओढले.
“माझ्याविरोधात कट रचण्यासाठी मंत्र्यांनी वाटले कोट्यवधी रुपये”; मनोज जरांगे पाटलांचा खळबळजनक आरोप आणि तीव्र आंदोलनाचा इशारा-
मराठा आरक्षण आंदोलनाचे केंद्रबिंदू असलेले मनोज जरांगे पाटील यांनी पुन्हा एकदा सत्ताधारी पक्षातील नेत्यांवर खळबळजनक आरोप करून राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडवून दिली आहे. मराठा आंदोलनामध्ये फूट पाडण्यासाठी आणि आपली प्रतिमा मलीन करण्यासाठी एका मंत्र्याने चक्क कोट्यवधी रुपयांची ‘सुपारी’ दिल्याचा दावा जरांगे पाटील यांनी केला आहे. जर सरकारने निश्चित केलेल्या मुदतीच्या आत मराठा समाजाला कुणबी प्रमाणपत्रे दिली नाहीत, तर महाराष्ट्रात आतापर्यंतचे सर्वात ‘भयानक’ आंदोलन उभे राहील, असा निर्वाणीचा इशाराही त्यांनी यावेळी दिला.
विरोधकांसाठी २-२ कोटींची रसद: षडयंत्राचा पर्दाफाश-
अंतरवाली सराटी येथे उपस्थितांशी संवाद साधताना मनोज जरांगे पाटील यांनी अत्यंत गंभीर स्वरूपाची माहिती उघड केली. ते म्हणाले, “माझ्या विरोधात बोलण्यासाठी आणि हे आंदोलन कमकुवत करण्यासाठी एका मंत्र्याने २-२ कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. मराठा समाजाशी संबंधित असलेल्या १६ वेगवेगळ्या संघटनांना हे पैसे देण्यात आले आहेत. यातील काही संघटनांची माझ्याविरोधात भूमिका घेण्यासाठी पत्रकार परिषदही (प्रेस) ठरली होती.”
हा प्रकार उघड कसा झाला, याचे स्पष्टीकरण देताना त्यांनी सांगितले की, “ज्या व्यक्तींना हे पैसे दिले गेले होते, त्यांपैकी एक व्यक्ती प्रामाणिक निघाली आणि त्याने स्वतःहून येऊन मला या गुप्त कारस्थानाची माहिती दिली. त्या संघटनांचे पुढे काय झाले, हे मला माहित नाही; परंतु समाजाने अशा कोणत्याही जाणीवपूर्वक पसरवल्या जाणाऱ्या खोट्या गोष्टींवर आणि अपप्रचारावर विश्वास ठेवू नये.”
“प्रमाणपत्रे द्या, अन्यथा संघर्षाला सामोरे जा”-
सरकारला दिलेल्या इशाऱ्याची धार अधिक तीव्र करताना जरांगे पाटील यांनी स्पष्ट केले की, आरक्षणाच्या मागणीसाठी पुकारलेल्या आंदोलनाच्या नियोजित तारखेपूर्वी सर्व मराठ्यांना कुणबी प्रमाणपत्रे मिळणे अनिवार्य आहे. ५८ लाख नोंदींचा आधार असतानाही जर प्रशासन तांत्रिक कारणे पुढे करून टाळाटाळ करत असेल, तर मराठा समाज अधिक काळ शांत बसणार नाही. “आंदोलनाची तारीख उजाडण्यापूर्वी जर प्रमाणपत्रे हातात पडली नाहीत, तर होणारे आंदोलन इतके तीव्र आणि भयानक असेल की सरकारला ते हाताळणे कठीण होईल,” असे ते म्हणाले.
