High Blood Pressure Control: हाय ब्लड प्रेशर म्हणजेच उच्च रक्तदाब हा एक असा आजार आहे, जो कोणतीही लक्षणे न दाखवता अनेक वर्षे शरीरात वाढत राहतो. म्हणूनच वैद्यकीय भाषेत याला ‘सायलेंट किलर’ असे म्हटले जाते. जर वेळेवर यावर नियंत्रण मिळवले नाही, तर हृदय, मेंदू आणि किडनीचे गंभीर नुकसान होऊन हा आजार जीवघेणा ठरू शकतो.
आपल्या रोजच्या खाण्यापिण्यात आणि जीवनशैलीत छोटे-छोटे बदल करून आपण सर्वांनी एकत्र येत आपल्या आरोग्याचे रक्षण करावे, असा संदेश यातून मिळतो. घरच्या घरी बीपी नियंत्रणात ठेवण्यासाठी कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी, ते खालीलप्रमाणे आहे:
1. मीठ आणि पॅकेज्ड फूडपासून लांब राहा
शरीरात ब्लड प्रेशर वाढण्याचे सर्वात मुख्य कारण म्हणजे मिठाचे अतिसेवन. दिवसभरात 5 ग्रॅम (साधारण एक छोटा चमचा) पेक्षा कमी मीठ खाण्याचे उद्दिष्ट ठेवा.
- चिप्स, नमकीन, लोणचे, पापड, सॉस आणि इन्स्टंट नुडल्स यांसारख्या पॅकेटबंद पदार्थांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर मीठ लपलेले असते, त्यामुळे ते खाणे टाळा.
- या नमकीन स्नॅक्सऐवजी भाजलेले चणे, मोड आलेली कडधान्ये किंवा सुकामेवा खाण्यास सुरुवात करा.
- वरून मीठ घेण्याऐवजी चवीसाठी लिंबू, जिरे, ओवा, लसूण आणि कोथिंबीर यांचा वापर करा.
2. ताजी फळे, भाज्या आणि तृणधान्यांची निवड करा
शाकाहारी आहारातील घटक ब्लड प्रेशर कमी करण्यासाठी आणि हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी अत्यंत फायदेशीर मानले जातात.
- आपल्या रोजच्या आहारात किमान 2 ते 3 फळे आणि 3 ते 4 वाट्या भाज्यांचा समावेश नक्की करा.
- मैद्याचे पदार्थ, ब्रेड आणि पांढऱ्या तांदळाऐवजी फायबरयुक्त तृणधान्ये जसे की ब्राऊन राइस, ओट्स, नाचणी, ज्वारी, बाजरी आणि कोंड्यायुक्त गव्हाच्या चपातीला प्राधान्य द्या.
3. चांगल्या तेलाची निवड करा आणि तळलेले पदार्थ टाळा
स्वयंपाकासाठी मोहरी, शेंगदाणे, सूर्यफूल किंवा राइस ब्रान यांसारख्या वनस्पती तेलाचा मर्यादित वापर करा.
- एकदा तळलेले तेल पुन्हा पुन्हा गरम करून वापरणे पूर्णपणे बंद करा.
- समोसे, कचोरी, भजी आणि बेकरीतील जड गोड पदार्थ खाणे टाळा. त्याऐवजी उकडलेले, वाफवलेले किंवा बेक केलेले पदार्थ खाण्याचा आनंद घ्या.
- स्वयंपाक करताना बाटलीतून थेट तेल ओतण्याऐवजी नेहमी चमच्याने मोजूनच तेल वापरा.
4. पोटॅशियमयुक्त पदार्थांचे सेवन वाढवा
पोटॅशियम हे आपल्या शरीरातील सोडियमची (मिठाची) पातळी संतुलित ठेवते, ज्यामुळे ब्लड प्रेशर नियंत्रणात राहण्यास थेट मदत होते.
- यासाठी आपल्या रोजच्या आहारात केळी, चक्कू, संत्री, शहाळ्याचे पाणी, हिरव्या पालेभाज्या, बटाटे आणि नाचणीचा नियमित वापर करा.
5. साखर, कॅफिन आणि अल्कोहोलला म्हणा ‘नाही’
- जास्त साखर आणि अल्कोहोलमुळे केवळ वजनच वाढत नाही, तर ब्लड प्रेशरवरही त्याचा अत्यंत वाईट परिणाम होतो.
- शारीरिक हालचालींचा ब्लड प्रेशरशी थेट संबंध असतो. वजन आणि बीपी नियंत्रणात ठेवण्यासाठी रोज किमान 30 ते 45 मिनिटे वेगाने चालणे (ब्रिस्क वॉक), योग किंवा कोणताही हलका व्यायाम नक्की करा.
- सोडा, पॅक केलेले ज्यूस, मिठाई आणि बेकरीच्या पदार्थांपासून लांब राहा. यासोबतच मद्यपान पूर्णपणे टाळा.
हे देखील वाचा – Pune Dagdusheth Ganpati: पुणेकरांसाठी आनंदाची बातमी! श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपतीला मिळाला ‘अ’ वर्ग पर्यटन क्षेत्राचा दर्जा
