Mamata Banerjee : पश्चिम बंगालमधील राजकीय सत्तांतरामध्ये भारतीय जनता पक्षाचे सरकार स्थापन झाल्यापासून, माजी मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्यासमोरील अडचणींमध्ये सातत्याने वाढ होत आहे. पक्षात सुरू असलेल्या अंतर्गत पडझडीमुळे त्यांना एकापाठोपाठ एक मोठे राजकीय धक्के बसत असून, तृणमूल काँग्रेसमधील अनेक दिग्गज व ज्येष्ठ नेते एकामागून एक पक्षाला रामराम ठोकत आहेत. या राजकीय संकटाच्या मालिकेतच आज ममता बॅनर्जी यांना एकाच दिवसात दोन मोठे झटके बसले आहेत. ममता बॅनर्जी यांच्या अत्यंत विश्वासू आणि निकटवर्तीय मानल्या जाणाऱ्या पक्षाच्या ज्येष्ठ नेत्या तसेच राज्यसभा खासदार सुष्मिता देव यांनी आपल्या खासदारकीचा तडकाफडकी राजीनामा दिला आहे. त्यांच्या या अनपेक्षित निर्णयामुळे तृणमूल काँग्रेसच्या गोटात प्रचंड खळबळ उडाली आहे.
खासदारकीचा अधिकृत राजीनामा दिल्यानंतर सुष्मिता देव यांनी थेट आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा यांची भेट घेतल्यामुळे या संपूर्ण प्रकरणाला आता एक वेगळे राजकीय वळण मिळाले आहे. या दोन्ही नेत्यांच्या अत्यंत महत्त्वपूर्ण भेटीची आणि संवादाची छायाचित्रेही सोशल मीडियावर समोर आली असून, ती सध्या जोरदार व्हायरल होत आहेत. सुष्मिता देव या पूर्वोत्तर भारतातील, विशेषतः आसाम आणि त्रिपुरामध्ये तृणमूल काँग्रेसचा विस्तार करण्यासाठी पक्षाचा मुख्य चेहरा म्हणून कार्यरत होत्या. मात्र, थेट आसामच्या मुख्यमंत्र्यांशी झालेल्या या भेटीमुळे त्या लवकरच भारतीय जनता पक्षात प्रवेश करणार असल्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत. हा राजकीय बदल तृणमूल काँग्रेससाठी पूर्वोत्तर भारतातील सर्वात मोठा फटका मानला जात आहे.
तृणमूल काँग्रेसमधील अंतर्गत कलहातून सुष्मिता देव यांचे बंड; राजीनाम्याचे गूढ कायम, राष्ट्रीय पातळीवरील नेतृत्वाने पक्षाला सोडल्याने ममता बॅनर्जी बॅकफूटवर-
पश्चिम बंगालमधील राजकीय सत्तांतरानंतर तृणमूल काँग्रेसमधील (TMC) अंतर्गत मतभेद आणि संघटनात्मक कलह आता पूर्णपणे चव्हाट्यावर आले आहेत. पक्षात अंतर्गत पातळीवर सुरू असलेल्या या तीव्र सुंदोपसुंदीच्या आणि अनेक ज्येष्ठ नेत्यांनी एकापाठोपाठ एक पक्षाची साथ सोडण्याच्या पडझडीच्या काळातच, सुष्मिता देव यांनी घेतलेला हा निर्णय तृणमूल काँग्रेससाठी अत्यंत घातक ठरला आहे. राष्ट्रीय राजकारणात आणि प्रामुख्याने पूर्वोत्तर भारतातील राज्यांमध्ये पक्षाचा विस्तार करण्याची संपूर्ण धुरा सुष्मिता देव यांच्या खांद्यावर होती. अशा परिस्थितीत, एका अत्यंत खंबीर आणि मुख्य चेहऱ्याने ऐन राजकीय संकटाच्या काळात पक्षाला सोडचिठ्ठी दिल्यामुळे, हा ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील तृणमूल काँग्रेससाठी आजवरचा सर्वात मोठा आणि मानहानीकारक राजकीय धक्का मानला जात आहे.
सुष्मिता देव यांनी अचानकपणे आपल्या खासदारकीचा आणि पक्षाचा त्याग का केला, यामागची नेमकी कारणे अद्याप अधिकृतपणे अस्पष्ट आहेत. राजीनामा दिल्यानंतर त्यांनी कोणत्याही प्रसारमाध्यमांशी थेट संवाद साधलेला नाही, अथवा जाहीर पत्रकार परिषद घेऊन आपल्या या तडकाफडकी निर्णयामागची अंतर्गत कारणे विशद केलेली नाहीत. असे असले तरी, पश्चिम बंगालमध्ये भाजपचे सरकार आल्यापासून तृणमूलच्या केंद्रीय धोरणांवर आणि नेतृत्वाच्या कार्यपद्धतीवर अनेक ज्येष्ठ नेते उघड-अपुसट नाराजी व्यक्त करत होते. सुष्मिता देव यांच्यासारख्या राष्ट्रीय स्तरावरील अभ्यासपूर्ण नेत्याचा राजीनामा हा याच अंतर्गत धुसफुशीचा परिपाक असल्याचे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे. थेट आसामच्या मुख्यमंत्र्यांशी झालेल्या त्यांच्या भेटीमुळे, त्यांनी तृणमूलच्या भवितव्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत नवीन राजकीय पर्यायाची निवड केल्याचे स्पष्ट दिसून येत आहे.
विगत अनेक वर्षांपासून सुष्मिता देव या तृणमूल काँग्रेस पक्षाच्या राष्ट्रीय पातळीवरील आघाडीच्या आणि अत्यंत प्रभावशाली नेत्यांपैकी एक म्हणून ओळखल्या जात होत्या. संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहात म्हणजेच राज्यसभेत पक्षाची बाजू अत्यंत प्रभावीपणे मांडण्यासोबतच, राष्ट्रीय स्तरावर पक्षाच्या ध्येय-धोरणांचा प्रचार आणि प्रसार करण्यात त्यांनी नेहमीच अत्यंत सक्रिय व महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.
विधीमंडळानंतर आता संसदीय पक्षातही मोठी फूट, २० खासदारांचे लोकसभा अध्यक्षांना स्वतंत्र गटासाठी पत्र-
पश्चिम बंगालमधील राजकीय सत्तांतरानंतर माजी मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्या तृणमूल काँग्रेस (TMC) पक्षाला बसणाऱ्या राजकीय धक्क्यांची मालिका थांबण्याचे नाव घेत नाही आहे. पक्षाच्या विधीमंडळ गोटात म्हणजेच राज्यातील आमदारांमध्ये आधीच उभी फूट पडलेली असताना, आता हा अंतर्गत बंडाचा वणवा थेट देशाच्या संसदेपर्यंत पोहोचला आहे. तृणमूल काँग्रेसच्या संसदीय पक्षात अत्यंत मोठी आणि ऐतिहासिक फूट पडल्याचे अधिकृतपणे समोर आले आहे. पक्षाच्या प्रमुख नेत्या आणि खासदार सायनी घोष यांच्या नेतृत्वाखाली तृणमूल काँग्रेसच्या तब्बल २० लोकसभा खासदारांनी बंड पुकारले आहे. या सर्व बंडखोर खासदारांनी संयुक्तपणे लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांची भेट घेऊन त्यांना एक विशेष अधिकृत पत्र सुपूर्द केले आहे. या पत्राद्वारे त्यांनी संसदेमध्ये तृणमूल काँग्रेसच्या मुख्य गटापासून वेगळे होऊन, आपल्यासाठी एक स्वतंत्र बसण्याची व कामकाजाची वेगळी व्यवस्था करण्यात यावी, अशी मागणी केली आहे.
लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांना पाठवण्यात आलेल्या या अत्यंत संवेदनशील पत्रावर स्वतः खासदार सायनी घोष यांच्यासह २० लोकप्रतिनिधींच्या स्वाक्षऱ्या आहेत. सुष्मिता देव यांच्या राजीनाम्या पाठोपाठच दिल्लीच्या राजकीय वर्तुळातून समोर आलेल्या या बंडामुळे ममता बॅनर्जी आणि पक्षाचे सरचिटणीस अभिषेक बॅनर्जी यांच्या पायाखालची वाळू सरकली आहे. संसदेतील हा उठाव थेट ममता बॅनर्जी आणि अभिषेक बॅनर्जी यांच्या हुकूमशाही कार्यपद्धती व धोरणांविरोधात असल्याचे मानले जात आहे. पक्षाच्या राष्ट्रीय राजकारणावर आणि संसदेतील वजनावर नियंत्रण ठेवणाऱ्या बॅनर्जी कुटुंबासाठी हा आजवरचा सर्वात मोठा आणि अत्यंत नामुष्कीजनक राजकीय पराभव मानला जात आहे, कारण या फुटीमुळे तृणमूल काँग्रेसचे संसदेतील संख्याबळ आणि राजकीय वजन कमालीचे घटले आहे.
‘काबा-मदिना’ गाण्यांवरून वादात राहिलेल्या जादवपूरच्या खासदारांचे राजकीय स्थित्यंतर-
पश्चिम बंगालच्या राजकीय पटलावर तृणमूल काँग्रेसमध्ये (TMC) ऐतिहासिक बंड पुकारणाऱ्या खासदार सायनी घोष या केवळ एक राजकारणी नसून, त्या बंगालमधील अत्यंत लोकप्रिय आणि प्रसिद्ध अभिनेत्री तसेच एक कुशल गायिका म्हणूनही ओळखल्या जातात. सांस्कृतिक क्षेत्राकडून राजकारणात यशस्वी पदार्पण करणाऱ्या सायनी घोष या सध्या पश्चिम बंगालमधील अत्यंत प्रतिष्ठेच्या आणि राजकीयदृष्ट्या संवेदनशील अशा जादवपूर लोकसभा मतदारसंघाचे लोकसभेत प्रतिनिधित्व करत आहेत. पश्चिम बंगालच्या अत्यंत चुरशीच्या ठरलेल्या विधानसभा निवडणुकीच्या जाहीर प्रचारादरम्यान, सायनी घोष यांनी गायलेली ‘मेरे दिल में है काबा’ आणि ‘आँखों में मदिना’ ही गाणी संपूर्ण देशात कमालीची चर्चेत आली होती. या गाण्यांमुळे तत्कालीन राजकीय वातावरणात तीव्र वादाला तोंड फुटले होते.
त्या वेळी विरोधी पक्षात असलेल्या भारतीय जनता पक्षाच्या वरिष्ठ नेत्यांनी सायनी घोष यांच्या या वादग्रस्त गाण्यांचा आणि धार्मिक संदर्भांचा तीव्र निषेध नोंदवला होता. या मुद्द्यावरून भाजपने तत्कालीन मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्यावर चौफेर हल्ला चढवला होता आणि तृणमूल काँग्रेस सरकार केवळ एका विशिष्ट समुदायाच्या मतांसाठी ‘मुस्लिम तुष्टीकरण’ (Appeasement politics) करत असल्याचा गंभीर आरोप सातत्याने केला होता. निवडणुकीच्या काळात या सांस्कृतिक व धार्मिक वादाला अत्यंत धारदार राजकीय स्वरूप प्राप्त झाले होते, ज्यामध्ये सायनी घोष या ममता बॅनर्जी यांच्या अल्पसंख्याक धोरणाचा मुख्य चेहरा म्हणून समोर आल्या होत्या.
परंतु, बदलत्या राजकीय समीकरणांमुळे आता पश्चिम बंगालमध्ये एक अभूतपूर्व आणि अत्यंत धक्कादायक उलथापालथ पाहायला मिळत आहे. ज्या भाजपवर सायनी घोष आणि तृणमूल काँग्रेसने पूर्वी अत्यंत प्रखर भाषेत टीका केली होती, आता त्याच भाजपला तृणमूल काँग्रेसच्या सर्व बंडखोर खासदारांनी अधिकृतपणे आपला जाहीर पाठिंबा घोषित केला आहे.
