Maharashtra Rain : मुंबईसह संपूर्ण महाराष्ट्र राज्यात मान्सूनचा पाऊस पुन्हा एकदा सक्रिय झाला असून अनेक जिल्ह्यांमध्ये मुसळधार पावसाच्या सरी कोसळत आहेत. अरबी समुद्र आणि कोकण किनारपट्टीच्या भागात निर्माण झालेल्या अनुकूल हवामान स्थितीमुळे पावसाचा जोर वाढला आहे. हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, २ जुलै रोजी संपलेल्या २४ तासांत मुंबईच्या कुलाबा वेधशाळेत तब्बल १५४.० मिमी पावसाची नोंद करण्यात आली आहे. मुंबईत जरी वरुणराजाची दमदार बॅटिंग सुरू असली, तरी मुंबईसह संपूर्ण राज्याला वर्षभर पाणी पुरवठा करणाऱ्या मुख्य धरण क्षेत्रांमध्ये अद्यापही अपेक्षित आणि समाधानकारक पाऊस न पडल्याने चिंतेचे ढग कायम आहेत.
राज्यातील धरण साठ्याची सद्यस्थिती आणि आकडेवारी
गेल्या पाच दिवसांपासून राज्यात सर्वत्र पाऊस कोसळत असूनही धरण साठ्यात अपेक्षित गतीने वाढ झालेली नाही. आकडेवारीनुसार, मागील पाच दिवसांत राज्यातील एकूण पाणीसाठ्यात अवघी १.३३ टक्क्यांची भर पडली आहे. २८ जून रोजी राज्यातील धरणांमध्ये २३.३८ टक्के पाणीसाठा उपलब्ध होता, जो आज केवळ २४.७१ टक्क्यांवर पोहोचला आहे. असे असले तरी, हवामान खात्याने वर्तवलेल्या नवीन अंदाजानुसार, बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेला कमी दाबाचा पट्टा आणि कोकण किनारपट्टीवरील ‘शिअर झोन’ (हवामानाचा तीव्र बदलाचा पट्टा) यांमुळे येत्या २ ते ३ दिवसांत राज्यातील धरण क्षेत्रांमध्ये मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. हा अंदाज खरा ठरल्यास धरणांमधील पाणी पातळीत लक्षणीय वाढ होऊन पाणी टंचाईचे संकट दूर होण्यास मदत होईल.
मुंबईला पाणी पुरवठा करणाऱ्या तलावांची संथ गती
मुंबई महानगराला पाणी पुरवठा करणाऱ्या प्रमुख सात तलावांमधील पाणी साठ्यात मागील २४ तासांत केवळ ०.८१ टक्क्यांची अत्यंत किरकोळ वाढ झाली असून, सध्या या तलावांमध्ये एकूण ८.९३ टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे. सांताक्रूझ वेधशाळेत २४ तासांत २०९.० मिमी मुसळधार पावसाची नोंद झाली आहे. चालू हंगामात १ जुलैपर्यंत मुंबईत एकूण ८६८.८ मिमी पाऊस झाला असून हे प्रमाण वार्षिक सरासरीच्या ३९.८ टक्के आहे, तर सांताक्रूझ विभागात हे प्रमाण ७४८.३ मिमी म्हणजेच ३०.८ टक्के इतके आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा पावसाचे प्रमाण काहीसे संथ आहे. हवामान खात्याने ५ जुलैपर्यंत पावसाचा हाच जोर कायम राहण्याचा इशारा दिला असून मुंबईकरांना आवश्यक काळजी घेण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
लोणावळ्यातील प्रसिद्ध भुशी धरण ‘ओव्हरफ्लो’
पुणे जिल्ह्यातील प्रसिद्ध पर्यटन स्थळ असलेल्या लोणावळा आणि खंडाळा घाटमाथ्यावर पावसाने रौद्र रूप धारण केले आहे. लोणावळ्यात मागील ४८ तासांत तब्बल २२९ मिमी इतक्या विक्रमी पावसाची नोंद झाली आहे. घाटमाथ्यावर कोसळणाऱ्या या मुसळधार पावसामुळे परिसरातील नैसर्गिक धबधबे पुन्हा एकदा पूर्ण वेगाने आणि दिमाखात वाहू लागले आहेत. पर्यटकांचे मुख्य आकर्षण असलेले ऐतिहासिक भुशी धरण पूर्ण क्षमतेने भरून ओव्हरफ्लो (ओसंडून वाहणे) झाले आहे. धरणाचे पाणी पायऱ्यांवरून वाहू लागल्याने वर्षाविहारासाठी येणाऱ्या पर्यटकांच्या आनंदाला उधाण आले आहे. सततच्या संततधारेमुळे संपूर्ण लोणावळा-खंडाळा परिसराचे निसर्ग सौंदर्य अधिकच खुलले आहे.
रायगड जिल्ह्यातील चार धरणे १०० टक्के पूर्ण भरली
कोकणातील रायगड जिल्ह्यात गेल्या दोन दिवसांपासून पावसाने धुमाकूळ घातला आहे. यामुळे जिल्ह्यातील नद्यांच्या पाणी पातळीत कमालीची वाढ झाली असून प्रमुख २८ धरणांमधील एकूण जलसाठा आता ४१.५४ टक्क्यांवर पोहोचला आहे. यामध्ये अत्यंत दिलासादायक बाब म्हणजे सुतार वाडी, पाभरे, संदेरी आणि खैरे ही चार प्रमुख धरणे १०० टक्के म्हणजेच पूर्ण क्षमतेने भरली आहेत, ज्यामुळे रायगडमधील नागरिकांची पाण्याची चिंता बऱ्याच अंशी मिटली आहे. याशिवाय वावा, कुडकी, कुथुर्डे आणि भिलवली या धरणांमध्येही ५० टक्क्यांहून अधिक जलसाठा जमा झाला आहे.
