Devendra Fadnavis : राज्य विधिमंडळाच्या अधिवेशनाच्या अखेरच्या दिवशी गृहखात्याचा कारभार सांभाळणारे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी राज्यातील महिला, मुली आणि मुलांच्या बेपत्ता होण्याच्या संवेदनशील विषयावर विधानसभेत अत्यंत महत्त्वाची आणि सविस्तर आकडेवारी मांडली. बेपत्ता होणाऱ्या व्यक्तींच्या संदर्भात समाजात निर्माण झालेल्या भीतीचे आणि गैरसमजांचे निरसन करताना त्यांनी वस्तुस्थिती स्पष्ट केली. “राज्यात मुली बेपत्ता होण्यामागे संघटित अपहरण किंवा गुन्हेगारीपेक्षा ‘प्रेमप्रकरणे’ हे सर्वात मोठे आणि मुख्य कारण आहे; तर मुलांच्या बाबतीत ‘कौटुंबिक वाद’ हे घर सोडून जाण्यामागचे सर्वात प्रमुख कारण असल्याचे समोर आले आहे,” असे स्पष्ट मत त्यांनी सभागृहात मांडले.
२०२१ ते २०२६ मधील आकडेवारी: ९३ टक्के महिला सुरक्षित परतल्या
देवेंद्र फडणवीस यांनी सभागृहाला आश्वस्त करताना गेल्या पाच वर्षांतील अधिकृत सांख्यिकी सादर केली. त्यानुसार, वर्ष २०२१ ते २०२६ या पाच वर्षांच्या कालावधीत राज्यात एकूण २ लाख ३४ हजार ८११ महिला बेपत्ता झाल्याची नोंद पोलीस दप्तरी झाली होती. यापैकी २ लाख १७ हजार ७५८ महिलांचा, म्हणजेच सुमारे ९३ टक्के महिलांचा छडा लावण्यात पोलिसांना यश आले असून त्यांना सुरक्षितपणे त्यांच्या घरी पोहोचवण्यात आले आहे. बेपत्ता व्यक्तींचा शोध घेण्याचा पोलिसांचा दर अत्यंत समाधानकारक असल्याचे त्यांनी यावेळी नमूद केले.
मुलींच्या बेपत्ता होण्यामागची मुख्य कारणे-
गेल्या पाच वर्षांत घर सोडून गेलेल्या किंवा बेपत्ता झालेल्या मुलींच्या प्रकरणांचा गृहविभागाने सखोल आढावा घेतला असून, त्यातून खालील धक्कादायक आणि वास्तववादी कारणे समोर आली आहेत:
१. प्रेमप्रकरणे (४६.३२%): सर्वाधिक मुली या केवळ प्रेमप्रकरणांतून स्वतःच्या मर्जीने घर सोडून गेल्याचे तपासामध्ये उघड झाले आहे.
२. कौटुंबिक वाद (२०%): घरगुती भांडणे, नातेवाइकांमधील मतभेद किंवा कौटुंबिक तणावामुळे २० टक्के मुलींनी घर सोडण्याचा निर्णय घेतला.
३. मानसिक तणाव (२.८१%): अभ्यास, परीक्षा किंवा इतर मानसिक नैराश्यामुळे पावणेतीन टक्के मुली बेपत्ता झाल्या.
४. अपहरण (५.२५%): ज्या अपहरणाच्या घटनांबद्दल समाजात भीतीचे वातावरण आहे, त्याचे प्रमाण एकूण प्रकरणांमध्ये केवळ सव्वापाच टक्के इतकेच मर्यादित आहे.
मुलांच्या बाबतीत कौटुंबिक वाद ठरले कारणीभूत-
मुलींच्या तुलनेत मुलांच्या बेपत्ता होण्यामागची कारणे आणि त्यांचे स्वरूप काहीसे वेगळे असल्याचे फडणवीस यांनी सांगितले. घर सोडून जाणाऱ्या मुलांच्या एकूण आकडेवारीचा अभ्यास केला असता, सर्वाधिक म्हणजेच ३२ टक्के मुले ही ‘कौटुंबिक वादांमुळे’ घर सोडून निघून गेल्याचे स्पष्ट झाले आहे. याव्यतिरिक्त ९.१२ टक्के मुले प्रेमप्रकरणातून, तर केवळ ४.४७ टक्के मुलांच्या बाबतीत अपहरणाची नोंद झाली आहे.
सामाजिक आणि कौटुंबिक समस्यांकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज-
सभागृहाचे लक्ष वेधताना देवेंद्र फडणवीस म्हणाले की, ही आकडेवारी वरवर पाहता काहीशी दिशाभूल करणारी वाटू शकते; मात्र खोलवर विचार केल्यास असे दिसून येते की, बेपत्ता झालेल्या व्यक्तींपैकी बहुतांश लोक सुरक्षितपणे स्वतःहून घरी परतत आहेत किंवा पोलीस त्यांना शोधून काढत आहेत.
