Abhijeet Dipke : इंटरनेट आणि समाजमाध्यमांवर प्रचंड वेगाने व्हायरल झालेल्या ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’ (CJP) या उपरोधात्मक आणि राजकीय उपहासात्मक मोहिमेचे संस्थापक अभिजीत दीपके यांनी एका व्हिडिओ संदेशाद्वारे आपल्या आगामी भारत दौऱ्याची घोषणा केली आहे. येत्या ६ जून रोजी आपण मायदेशी परतत असल्याचे स्पष्ट करत त्यांनी देशातील तरुण पिढीला एकत्र येण्याचे आवाहन केले आहे. देशातील युवकांच्या हक्कांसाठी आणि व्यवस्थेविरुद्ध आवाज उठवण्यासाठी नवी दिल्लीतील जंतरमंतर येथे एका भव्य शांततापूर्ण आंदोलनाचे आयोजन करण्यात आले असून, जास्तीत जास्त तरुणांनी यात सहभागी व्हावे, अशी साद त्यांनी या व्हिडिओच्या माध्यमातून घातली आहे. त्यांच्या या घोषणेनंतर तरुणांमध्ये कमालीची उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
मात्र, अभिजीत दीपके यांच्या या अचानक आणि घाईघाईने होणाऱ्या भारत प्रवासाच्या घोषणेमुळे राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात अनेक तर्कवितर्कांना उधाण आले आहे. दीपके हे स्वेच्छेने आंदोलनासाठी भारतात येत आहेत की त्यांना अमेरिकन प्रशासनाकडून सक्तीने मायदेशी पाठवले जात आहे, याबाबत सोशल मीडियावर संशयाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. ते सध्या अमेरिकेत वास्तव्यास असून, तिथे राहून त्यांनी व्हिसा नियमांचे उल्लंघन केल्याचा प्राथमिक अंदाज वर्तवला जात आहे. तात्पुरत्या व्हिसावर परदेशात राहताना तिथल्या कायद्यानुसार कोणत्याही राजकीय निदर्शनांमध्ये किंवा मोहिमांमध्ये भाग घेण्यास बंदी असते. या नियमाचा भंग केल्यामुळेच अमेरिकन सरकारने त्यांचा व्हिसा रद्द करून त्यांना तिथून ‘डिपार्ट’ (हद्दपार) केले असल्याची जोरदार चर्चा सध्या रंगत आहे.
एकत्रितपणे विचार केला असता, ६ जून रोजी होणारे त्यांचे हे पुनरागमन केवळ एका आंदोलनाची सुरुवात नसून, त्याभोवती कायदेशीर वादाचे मोठे वलय निर्माण झाले आहे. एकीकडे त्यांच्या समर्थकांकडून या आंदोलनाला देशातील बेरोजगार आणि पीडित तरुणांचा आवाज मानले जात आहे; तर दुसरीकडे विरोधक आणि नेटकरी त्यांच्या या प्रवासाला अमेरिकेतील कायदेशीर कारवाईपासून पळ काढण्याचा एक पूर्वनियोजित मार्ग म्हणून पाहत आहेत.
अभिजीत दीपके यांच्या भारत परतीवरून सोशल मीडियावर संभ्रम; कायदेशीर हद्दपारी की स्वेच्छा? चर्चांना उधाण
‘कॉक्रोच जनता पार्टी’ (CJP) या सोशल मीडिया मोहिमेच्या वतीने नवी दिल्लीतील ऐतिहासिक जंतरमंतर मैदानावर आयोजित करण्यात आलेल्या नियोजित आंदोलनाची उत्सुकता देशभरातील तरुणांमध्ये शिगेला पोहोचली आहे. मात्र, या आंदोलनाची चर्चा रंगत असतानाच, दुसरीकडे या मोहिमेचे संस्थापक अभिजीत दीपके यांच्या भारतात परतण्याच्या नेमक्या कारणावरून डिजिटल जगतात आणि सोशल मीडियावर दाव्या-प्रतिदाव्यांचे मोठे वादळ निर्माण झाले आहे. दीपके यांच्या भारत प्रवासाची तारीख जसजशी जवळ येत आहे, तसतशी त्यांच्या अमेरिकेतील वास्तव्याबाबतची कायदेशीर स्थिती इंटरनेटवर अत्यंत चर्चेचा विषय ठरत आहे.
या संपूर्ण प्रकरणाला सोशल मीडियावरील अनेक प्रभावशाली व्यक्तींनी (इन्फ्लुएन्सर्स) विशेष वळण दिले आहे. ‘शायन कृष्णा’ सारख्या अनेक प्रसिद्ध सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर्सनी काही पोस्ट्स प्रसारित केल्या असून, त्यामध्ये त्यांनी असा दावा केला आहे की, अभिजीत दीपके यांना अमेरिकन प्रशासनाने कायदेशीररित्या तिथून ‘डीपोर्ट’ म्हणजेच हद्दपार केले आहे. या दाव्यानुसार, दीपके यांचा हा भारत दौरा स्वेच्छेने किंवा आंदोलनाच्या पूर्व नियोजित हेतूने होत नसून, तो केवळ तिथल्या कायदेशीर सक्तीचा आणि कडक अंमलबजावणीचा थेट परिणाम आहे. तात्पुरत्या व्हिसाच्या नियमांचे उल्लंघन केल्याच्या आरोपावरून ही कारवाई करण्यात आल्याचे या दाव्यांमध्ये प्रामुख्याने स्पष्ट करण्यात आले आहे.
भारतात उतरताच अटकेची शक्यता; ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’चे संस्थापक अभिजीत दीपके यांचे थेट आव्हान-
‘कॉक्रोच जनता पार्टी’ (CJP) या सोशल मीडिया मोहिमेचे संस्थापक अभिजीत दीपके यांच्या भारत परतीकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागलेले असतानाच, आता त्यांनी स्वतः या परिस्थितीवर अत्यंत धाडसी आणि आक्रमक भाष्य केले आहे. आपल्या मायदेशी परतण्यावरून सुरू असलेल्या विविध उलटसुलट चर्चांना उत्तर देताना दीपके यांनी स्पष्ट केले की, भारतात पाऊल ठेवताच त्यांना तात्काळ अटक होण्याची दाट शक्यता आहे. विमानतळावर उतरल्यानंतर थेट पोलीस कोठडीत जावे लागण्याची पूर्ण कल्पना असूनही, ते आपल्या भूमिकेवर ठाम आहेत. आपल्या संभाव्य अटकेविषयी जाहीर वक्तव्य करताना दीपके म्हणाले, “मी भारतात येताच विमानतळावरच मला अटक केली जाण्याची दाट शक्यता आहे.” या विधानातून त्यांनी आपल्या वैयक्तिक परिणामांची किंवा अटकेची भीती बाळगण्याऐवजी, देशातील तरुण वर्गासाठी सुरू असलेल्या या व्यापक आंदोलनावरच आपले संपूर्ण लक्ष केंद्रित असल्याचे दाखवून दिले आहे.
अभिजीत दीपके हे गेल्या काही काळापासून केंद्र सरकारच्या धोरणांचे कट्टर टीकाकार राहिले असून, त्यांनी डिजिटल माध्यमांचा प्रभावी वापर करून व्यवस्थेतील त्रुटींवर सातत्याने बोट ठेवले आहे. सध्या देशात गाजत असलेल्या राष्ट्रीय पात्रता प्रवेश परीक्षेच्या (NEET-UG) कथित पेपरफुटीच्या आणि परीक्षा गैरव्यवहाराच्या मोठ्या घोटाळ्यानंतर दीपके यांनी सरकारविरुद्ध अधिकच आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. या परीक्षा घोटाळ्यामुळे लाखो प्रामाणिक विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी खेळ खेळला गेल्याचा आरोप करत त्यांनी केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या नैतिकतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. शिक्षणमंत्र्यांनी तात्काळ आपल्या पदाचा राजीनामा द्यावा, या मुख्य मागणीसाठी त्यांनी देशव्यापी मोहीम सुरू केली असून, जंतरमंतर येथील आगामी शांततापूर्ण आंदोलन हा याच मोहिमेचा एक मुख्य भाग आहे.
या सर्व घडामोडींमुळे ६ जून रोजी होणाऱ्या त्यांच्या आगमनाला आता तीव्र राजकीय आणि कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले आहे. एकीकडे त्यांच्या अटकेच्या शक्यतेमुळे ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’च्या कार्यकर्त्यांमध्ये आणि समर्थक तरुणांमध्ये संतापाची लाट उसळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे, तर दूसरीकडे प्रशासन देखील सुरक्षेच्या आणि सुव्यवस्थेच्या दृष्टीने विमानतळावर चोख बंदोबस्त ठेवण्याची शक्यता आहे. स्वतः दीपके यांनी संभाव्य अटकेचे संकेत दिल्यामुळे, त्यांचे हे पाऊल या आंदोलनाला आणखी गती देणार की सरकार यावर कोणती कायदेशीर कारवाई करणार, याविषयी राजकीय वर्तुळातील उत्सुकता आता कमालीची वाढली आहे.
अभिजीत दीपके यांच्या भारत परतीवरून वादाचा धुरळा; समर्थकांचा हद्दपारीचा दावा फेटाळत आंदोलनावर भर-
‘कॉक्रोच जनता पार्टी’ (CJP) या सोशल मीडिया मोहिमेचे संस्थापक अभिजीत दीपके यांच्या भारत प्रवासावरून सध्या डिजिटल विश्वात दोन तट पडल्याचे पाहायला मिळत आहे. एकीकडे समाजमाध्यमांवरील अनेक बड्या आणि प्रभावशाली व्यक्तींनी (इन्फ्लुएन्सर्स) दीपके यांना अमेरिकेतून सक्तीने हद्दपार (डीपोर्ट) केल्याचा दावा आक्रमकपणे लावून धरला असताना, दुसरीकडे ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’च्या अधिकृत गोटातून मात्र यावर पूर्णपणे वेगळी आणि रणनीतिक बाजू मांडली जात आहे. दीपके यांच्या समर्थकांचे आणि पाठीराख्यांचे असे म्हणणे आहे की, त्यांच्या हद्दपारीचे व्हायरल होत असलेले व्हिडिओ आणि दावे हे निव्वळ एका जाणीवपूर्वक रचलेल्या षड्यंत्राचा भाग आहेत. आगामी काळात नवी दिल्लीत होणाऱ्या अत्यंत महत्त्वपूर्ण अशा शांततापूर्ण आंदोलनापूर्वी दीपके यांचे नेतृत्व आणि या जनआंदोलनाची विश्वासार्हता मलिन करण्यासाठीच विरोधकांकडून अशा पद्धतीचा खोटा प्रचार केला जात असल्याचा आरोप समर्थकांनी केला आहे.
त्यांच्या व्हिसाच्या सद्यस्थितीवरून आणि नागरिकत्वाच्या नियमांवरून कितीही गदारोळ सुरू असला, तरी स्वतः अभिजीत दीपके यांनी आपल्या मूळ उद्दिष्टावरून लक्ष विचलित होऊ दिलेले नाही. देशातील शैक्षणिक व्यवस्थेचे झालेले अपयश आणि राष्ट्रीय पातळीवरील परीक्षांमधील सातत्यपूर्ण ढिसाळ कारभार यांच्याविरोधात तरुणांचा आवाज बुलंद करणे, हेच आपले एकमेव ध्येय असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे. कोणत्याही कायदेशीर अडचणींपेक्षा जंतरमंतर येथील नियोजित निदर्शनांपर्यंत पोहोचून तरुणांना संघटित करणे हीच आपली प्राथमिकता असल्याचे त्यांनी पुनरुच्चारित केले आहे. १ जून रोजी समोर आलेल्या अधिकृत वृत्तानुसार, दीपके हे भारतातील या आगामी राजकीय आणि कायदेशीर वादळाचा सामना करण्यासाठी पूर्णपणे सज्ज झाले असून, त्यांचा हा दौरा ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’च्या चळवळीला एक नवी दिशा आणि बळ देण्यासाठी अत्यंत आवश्यक असल्याचे त्यांच्या निकटवर्तीयांचे म्हणणे आहे.
अभिजीत दीपके यांच्या मायदेशी परतण्याभोवती निर्माण झालेल्या या अनिश्चिततेमुळे आणि संभ्रमामुळे मूळ आंदोलनाला मात्र कमालीची प्रसिद्धी मिळाली आहे. केवळ एका प्रवासाच्या तांत्रिक घटनेचे रूपांतर आता एका मोठ्या राष्ट्रीय चर्चेत झाले असून, देशातील प्रमुख प्रसारमाध्यमांचे (नॅशनल मीडिया) लक्ष या घडामोडीकडे वेधले गेले आहे.
