IPL 2026 : इराण आणि अमेरिका यांच्यात उद्भवलेल्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे जागतिक स्तरावर इंधनाचे संकट ओढवण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. या गंभीर परिस्थितीची दखल घेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशवासियांना पेट्रोल आणि डिझेलचा अत्यंत काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन केले आहे. पंतप्रधानांच्या या आवाहनाला प्रतिसाद देत, भारतीय उद्योजकांची शिखर संस्था असलेल्या ‘चेंबर ऑफ ट्रेड अँड इंडस्ट्री’ने (सीटीआय) एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. सीटीआयने केंद्रीय क्रीडा मंत्री मनसुख मांडवीय यांना अधिकृत पत्र लिहून इंडियन प्रीमियर लीगचे (IPL) उर्वरित सामने प्रेक्षकांविना खेळवण्याची विनंती केली आहे.
सीटीआयने आपल्या पत्रात नमूद केले आहे की, आयपीएलच्या सामन्यांसाठी हजारो प्रेक्षक खाजगी वाहनांनी स्टेडियमवर येतात, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर इंधनाचा वापर होतो. ज्याप्रमाणे कोरोना महामारीच्या काळात सुरक्षेच्या कारणास्तव आयपीएलचे सामने निवडक मैदानांवर आणि प्रेक्षकांविना (बंद दाराआड) यशस्वीरित्या पार पडले होते, त्याच धर्तीवर आताही निर्णय घेणे आवश्यक आहे. सध्या युद्धाच्या सावटाखाली निर्माण झालेले ऊर्जा संकट हे महामारीइतकेच गंभीर असून, त्याचे दूरगामी परिणाम अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतात. त्यामुळे या आव्हानाचे गांभीर्य ओळखून सामन्यांच्या आयोजनात बदल केल्यास लाखो लिटर इंधनाची बचत होऊ शकते, असा दावा संघटनेने केला आहे. या प्रस्तावावर केंद्र सरकार आणि आयपीएल प्रशासन काय भूमिका घेते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. जर सामने प्रेक्षकांविना खेळवण्याचा निर्णय झाला, तर केवळ इंधन बचतच होणार नाही, तर देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी ते एक मोठे योगदान ठरेल, असे मत सीटीआयने व्यक्त केले आहे.
इंधन बचतीसाठी आयपीएलच्या विमान प्रवासावर मर्यादा आणण्याची मागणी; ‘सीटीआय’चे सरकारला साकडे-
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे जागतिक इंधन बाजारपेठ अस्थिर झाली असून, भारतासमोर ऊर्जा सुरक्षेचे मोठे आव्हान उभे ठाकले आहे. या पार्श्वभूमीवर, ‘चेंबर ऑफ ट्रेड अँड इंडस्ट्री’ने (सीटीआय) इंडियन प्रीमियर लीगच्या (IPL) आयोजनाबाबत अत्यंत कडक भूमिका घेतली आहे. सीटीआयचे अध्यक्ष ब्रिजेश गोयल यांनी केंद्रीय क्रीडा मंत्री मनसुख मांडवीय यांना पत्र लिहून आयपीएलच्या सध्याच्या स्वरूपात तातडीने बदल करण्याची विनंती केली आहे. इंधनाचा अपव्यय टाळण्यासाठी स्पर्धेचे उर्वरित सामने मोजक्याच शहरांत आणि प्रेक्षकांविना खेळवावेत, असा प्रस्ताव त्यांनी मांडला आहे.
ब्रिजेश गोयल यांनी पत्रात आयपीएलमधील इंधन वापराची धक्कादायक आकडेवारी सादर केली आहे. त्यांच्या मते, प्रत्येक सामन्यासाठी सहभागी संघ विमान प्रवासावर अंदाजे ५० ते ६० हजार लिटर इंधन खर्च करतात. ३१ मार्चपासून सुरू झालेल्या या स्पर्धेत सर्वच संघांनी आतापर्यंत हजारो किलोमीटरचा हवाई आणि रस्ते प्रवास केला आहे. विविध शहरांमध्ये विखुरलेल्या सामन्यांच्या नियोजनामुळे हा प्रवास अनिवार्य असला, तरी सध्याच्या युद्धजन्य परिस्थितीत असा वारेमाप विमान प्रवास देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि सरकारवर अतिरिक्त भार टाकणारा ठरू शकतो, असे गोयल यांनी पत्रात नमूद केले आहे.
विमान प्रवासाव्यतिरिक्त, सामन्यांच्या दिवशी स्टेडियमवर येणाऱ्या हजारो प्रेक्षकांकडून खासगी वाहनांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. यामुळे शहरपातळीवर लाखो लिटर पेट्रोलचा वापर होतो, जो सध्याच्या परिस्थितीत पूर्णपणे टाळता येण्याजोगा आहे. ज्याप्रमाणे कोरोना काळात केवळ निवडक मैदानांवर सामने खेळवून प्रवासाचा खर्च आणि इंधन वाचवण्यात आले होते, त्याच धर्तीवर आताही नियोजन करणे काळाची गरज आहे. “देशहितासाठी आणि इंधन बचतीसाठी क्रिकेट प्रेमींनी थेट प्रक्षेपणाचा आनंद घ्यावा आणि मैदानांवरील गर्दी टाळून इंधनाचा अपव्यय थांबवावा,” असे आवाहन सीटीआयने केले आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नुकतेच देशवासियांना इंधनाचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन केले आहे. या आवाहनाला बळ देण्यासाठी व्यावसायिक संघटनेने उचललेले हे पाऊल महत्त्वपूर्ण मानले जात आहे.
देशाच्या परकीय चलन साठ्यावर दबाव; इंधन बचतीसाठी आयपीएलच्या स्वरूपात बदल करण्याची ‘सीटीआय’ची आग्रही मागणी-
जागतिक स्तरावर निर्माण झालेल्या युद्धाच्या परिस्थितीमुळे पुरवठा साखळीत मोठे अडथळे निर्माण झाले असून, कच्च्या तेलाच्या किमतींनी उच्चांक गाठला आहे. याचा थेट परिणाम भारताच्या परकीय चलन गंगाजळीवर होत असून देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर प्रचंड दबाव निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर, ‘चेंबर ऑफ ट्रेड अँड इंडस्ट्री’ने (सीटीआय) केंद्र सरकारला पत्र लिहून इंडियन प्रीमियर लीगच्या (IPL) आयोजनावर गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. देशातील प्रत्येक नागरिक आणि सरकारी यंत्रणा इंधन बचतीसाठी प्रयत्नशील असताना आयपीएलवर या संकटाचा कोणताही परिणाम दिसत नसल्याबद्दल संघटनेने तीव्र संताप व्यक्त केला आहे.
सीटीआयचे अध्यक्ष ब्रिजेश गोयल यांनी केंद्रीय क्रीडा मंत्र्यांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटले आहे की, सध्याची परिस्थिती अत्यंत बिकट असून स्वतः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, सर्व राजकीय नेते, सरकारी अधिकारी आणि सामान्य जनता इंधन वाचवण्यासाठी प्रामाणिकपणे प्रयत्न करत आहेत. मात्र, दुसरीकडे आयपीएलच्या सामन्यांसाठी होणारा इंधनाचा वारेमाप खर्च हा संतापजनक आहे. एका सामन्यासाठी सरासरी ५० हजार प्रेक्षक स्टेडियमवर येतात आणि त्यांच्याकडून खाजगी वाहनांच्या माध्यमातून हजारो लिटर पेट्रोल-डिझेलचा वापर होतो. तसेच, विविध शहरांमध्ये सामने आयोजित केल्यामुळे खेळाडूंच्या विमान प्रवासावरही लाखो लिटर इंधन खर्च होत आहे.
इंधनाचा हा अपव्यय रोखण्यासाठी सीटीआयने आयपीएलच्या उर्वरित वेळापत्रकात तातडीने बदल करण्याची मागणी केली आहे. संघटनेच्या मते, जर हे सामने मोजक्याच शहरांत आणि प्रेक्षकांविना खेळवले गेले, तर संघांचा आंतरराज्य प्रवास लक्षणीयरीत्या कमी होईल. यामुळे विमान प्रवासासाठी लागणाऱ्या इंधनाची मोठी बचत होईल. तसेच, प्रेक्षक स्टेडियमवर न आल्यामुळे त्यांच्या खाजगी वाहनांतून होणारा इंधनाचा वापरही पूर्णपणे थांबवता येईल. परकीय चलनाची बचत करणे हे सध्या राष्ट्रीय हिताचे असून, अशा संकटकाळात चैनीच्या प्रवासावर निर्बंध घालणे आवश्यक असल्याचे पत्रात नमूद करण्यात आले आहे.
या जागतिक संकटाच्या काळात खेळापेक्षा देशाची अर्थव्यवस्था आणि ऊर्जा सुरक्षा अधिक महत्त्वाची आहे, अशी भावना ब्रिजेश गोयल यांनी व्यक्त केली आहे. कोरोना काळातील अनुभवाचा फायदा घेऊन सरकारने आयपीएलच्या आयोजनात बदल करावेत, जेणेकरून इंधन बचतीचा राष्ट्रीय संकल्प तडीस जाईल.
आयपीएलमधील इंधनाच्या वारेमाप खर्चावर ‘सीटीआय’चा आक्षेप; उर्वरित सामने मोजक्याच शहरांत घेण्याची मागणी-
इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे निर्माण झालेल्या जागतिक इंधन संकटाच्या पार्श्वभूमीवर, ‘चेंबर ऑफ ट्रेड अँड इंडस्ट्री’ने (सीटीआय) इंडियन प्रीमियर लीगच्या (IPL) आयोजनाबाबत केंद्र सरकारकडे धाव घेतली आहे. सीटीआयचे अध्यक्ष ब्रिजेश गोयल यांनी केंद्रीय क्रीडा मंत्री मनसुख मांडवीय यांना पाठवलेल्या पत्रात आयपीएल संघांच्या विमान प्रवासासाठी लागणाऱ्या इंधनाची धक्कादायक आकडेवारी सादर केली आहे. सध्याच्या आणीबाणीच्या परिस्थितीत अशा प्रकारे इंधनाचा अपव्यय करणे देशहिताचे नसून, उर्वरित सामने प्रेक्षकांविना आणि मोजक्याच शहरांत खेळवावेत, अशी आग्रही मागणी त्यांनी केली आहे.
ब्रिजेश गोयल यांनी पत्रात नमूद केल्यानुसार, आयपीएलमधील विविध संघ प्रवासासाठी स्वतंत्र विमानांचा वापर करतात. यामध्ये प्रामुख्याने ‘बोईंग ७३७’ किंवा ‘एअरबस ए ३२०’ यांसारख्या मोठ्या विमानांचा समावेश असतो. या विमानांना उड्डाणासाठी प्रति तास २ हजार ४०० ते ३ हजार लिटर इतक्या प्रचंड प्रमाणात ‘अॅव्हिएशन टर्बाईन फ्युएल’ (ATF) लागते. जर विमानाचा प्रवास दोन तासांचा असेल, तर एका वेळेस सुमारे ५ ते ६ हजार लिटर इंधन खर्च होते. विमानाचे वजन अधिक असेल आणि प्रवासाचा कालावधी दोन तासांपेक्षा जास्त असेल, तर हा आकडा ७ ते ८ हजार लिटरपर्यंत पोहोचतो. स्पर्धेच्या वेळापत्रकानुसार प्रत्येक संघाने १० वेगवेगळ्या ठिकाणी प्रवास केल्यास, एका संघाकडून सरासरी ५० ते ७० हजार लिटर इंधन केवळ प्रवासावर खर्च केले जाते.
सध्या देशाच्या परकीय चलन साठ्यावर मोठा ताण असून प्रत्येक थेंब वाचवणे आवश्यक असताना, अशा प्रकारे लाखो लिटर इंधनाचा वापर करणे अनाठायी असल्याचे गोयल यांनी म्हटले आहे. आयपीएल २०२६ च्या हंगामात आता अंतिम सामन्यासह केवळ १२ सामने शिल्लक आहेत, ज्यामध्ये ८ साखळी सामने आणि ४ प्लेऑफ सामन्यांचा समावेश आहे. या उर्वरित सामन्यांसाठी पुन्हा लांबचा प्रवास करण्याऐवजी, खेळाडूंचा प्रवास मर्यादित करण्यासाठी एकाच किंवा निवडक शहरांमध्ये हे सामने खेळवण्याचे निर्देश आयोजकांना द्यावेत, अशी विनंती सीटीआयने केली आहे.
स्टेडियमवर येणाऱ्या हजारो प्रेक्षकांमुळे होणारा पेट्रोल आणि डिझेलचा वापर टाळण्यासाठी सामने बंद दाराआड खेळवणे हाच योग्य पर्याय असल्याचे पत्रात सुचवण्यात आले आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इंधन बचतीचे आवाहन केलेले असताना, क्रिकेटसारख्या लोकप्रिय खेळाने सामाजिक जबाबदारी म्हणून यात पुढाकार घेणे गरजेचे असल्याचे उद्योजकांचे म्हणणे आहे.
