Curtorim Mega Project : गोव्यातील कुडतरी मतदारसंघात प्रस्तावित असलेल्या चार मोठ्या गृहनिर्माण आणि व्यावसायिक प्रकल्पांच्या (मेगाप्रकल्प) मुद्द्यावरून स्थानिक वातावरण कमालीचे तापले असून ग्रामस्थांमध्ये तीव्र संतापाची लाट उसळली आहे. या महाप्रकल्पांमुळे गावातील शेती, जलस्रोत आणि पर्यावरणावर विपरीत परिणाम होईल, अशी भीती स्थानिकांकडून व्यक्त केली जात आहे. या पार्श्वभूमीवर, स्थानिक पंचायत आणि सरपंच या प्रकल्पांच्या विरोधात कडक पावले न उचलता मवाळ किंवा सौम्य भूमिका घेत असल्याचा थेट आरोप संतप्त ग्रामस्थांनी केला आहे. पंचायतीच्या या भूमिकेमुळे संतप्त झालेल्या नागरिकांनी थेट स्थानिक आमदार आलेक्स रेजिनाल्ड लोरेन्सो यांची भेट घेऊन आपल्या तीव्र भावना व्यक्त केल्या.
ग्रामस्थांच्या एका मोठ्या शिष्टमंडळाने आमदारांची भेट घेऊन त्यांना स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला की, गावात कोणत्याही परिस्थितीत आणि कोणत्याही किमतीवर हे महाप्रकल्प होऊ दिले जाणार नाहीत. हे प्रकल्प रद्द करण्यासाठी लोकप्रतिनिधींनी तातडीने हस्तक्षेप करावा, अशी मागणी नागरिकांनी लावून धरली. ग्रामस्थांनी उपस्थित केलेल्या प्रश्नांमुळे आणि वाढत्या तणावामुळे या बैठकीत राजकीय नाट्यही पाहायला मिळाले.
याच बैठकीदरम्यान, गावातील शेतकऱ्यांना मिळणाऱ्या सरकारी मदतीचा आणि नुकसानभरपाईचा मुद्दा उपस्थित झाला. या विषयावरून आमदार आलेक्स रेजिनाल्ड लोरेन्सो आणि माजी जिल्हा पंचायत सदस्य मुरियानो रिबेलो यांच्यात तीव्र मतभेद निर्माण झाले.
तुम्ही आमदार झाल्यावर मदत केली, मी पदाविनाही काम करतोय”; कुडतरीतील बैठकीत मुरियानो रिबेलो यांची आमदारांवर टीका, मेगाप्रकल्पांवरून ग्रामस्थ ठाम-
कुडतरी मतदारसंघातील प्रस्तावित चार मेगाप्रकल्पांच्या विरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनाने आता अधिकच उग्र रूप धारण केले आहे. या प्रकल्पांना विरोध दर्शवण्यासाठी आयोजित करण्यात आलेल्या बैठकीत स्थानिक राजकीय नेते आणि लोकप्रतिनिधींमधील अंतर्गत कलह उघडपणे समोर आला आहे. माजी जिल्हा पंचायत सदस्य मुरियानो रिबेलो यांनी आमदार आलेक्स रेजिनाल्ड लोरेन्सो यांच्यावर थेट शब्दांत निशाणा साधल्यामुळे उपस्थित जनसमुदायासमोरच दोन्ही नेत्यांमध्ये तीव्र वाद निर्माण झाला.
बैठकीत शेतकऱ्यांच्या हक्कांवरून चर्चा सुरू असताना मुरियानो रिबेलो यांनी आमदारांना सुनावले की, “तुम्ही आमदार झाल्यानंतर जनतेची किंवा शेतकऱ्यांची मदत केली असेल; परंतु माझ्याकडे सध्या कोणतेही अधिकृत पद नसतानाही मी सातत्याने शेतकऱ्यांच्या समस्या सोडवण्यासाठी आणि त्यांच्या कल्याणासाठी जमिनीवर उतरून काम करत आहे.” रिबेलो यांनी केलेल्या या जाहीर टीकमानंतर बैठकीतील वातावरण कमालीचे तापले आणि दोन्ही बाजूंच्या समर्थकांमध्ये काही काळ प्रचंड तणाव निर्माण झाला होता.
कुडतरीतील मेगाप्रकल्पांविरोधात लोकआक्रोश; ग्रामस्थांच्या शिष्टमंडळाने घेतली आमदारांची भेट, पंचायत प्रशासनाच्या भूमिकेवर सामाजिक कार्यकर्त्यांकडून तीव्र नाराजी-
या गंभीर समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी आणि आपल्या तीव्र भावना लोकप्रतिनिधींपर्यंत पोहोचवण्यासाठी कुडतरीतील ग्रामस्थांच्या एका विशेष शिष्टमंडळाने स्थानिक आमदार आलेक्स रेजिनाल्ड लोरेन्सो यांची प्रत्यक्ष भेट घेतली. या भेटीदरम्यान गावकऱ्यांनी प्रकल्पांमुळे निर्माण होणाऱ्या विविध समस्या, त्यांच्या मागण्या आणि भविष्यातील चिंता आमदारांसमोर सविस्तरपणे मांडल्या.
या आंदोलनात आता स्थानिक सामाजिक कार्यकर्त्यांनीही उडी घेतली असून, त्यांनी या संपूर्ण प्रकरणात कुडतरी ग्रामपंचायतीच्या संशयास्पद आणि मवाळ भूमिकेवर जाहीरपणे अत्यंत तीव्र शब्दांत नाराजी व्यक्त केली आहे. सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या मते, हे महाप्रकल्प गावाच्या नैसर्गिक रचनेला आणि पर्यावरणाला हानी पोहोचवणारे असतानाही, पंचायत प्रशासनाकडून ज्या आक्रमकतेने आणि कायदेशीर तीव्रतेने विरोध होणे अपेक्षित होते, तसा तो होताना दिसत नाही.
प्रकल्पधारकांना पाठीशी घालण्यासाठी किंवा जनक्षोभ शांत करण्यासाठी पंचायत प्रशासन केवळ वरवरची भूमिका घेत असल्याचा थेट आरोप आंदोलनकर्त्यांनी केला आहे. गावाचे हित रक्षण्याची प्राथमिक जबाबदारी स्थानिक स्वराज्य संस्थेची म्हणजेच पंचायतीची असताना, प्रशासन या विषयाकडे जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष करत असल्याचे कार्यकर्त्यांचे म्हणणे आहे.
आमदार आलेक्स रेजिनाल्ड आणि मुरियानो रिबेलो यांच्यातील राजकीय कलह तीव्र, लोकभावनांचा आदर करण्याची मागणी-
कुडतरी मतदारसंघात प्रस्तावित असलेल्या महाप्रकल्पांच्या विरोधात सुरू असलेल्या आंदोलनाने आता व्यापक स्वरूप धारण केले असून, स्थानिक लोकप्रतिनिधींनी गावकऱ्यांच्या भावना आणि मागण्यांना अधिक ठामपणे पाठिंबा द्यावा, अशी मागणी आता जोर धरू लागली आहे. या प्रकल्पांमुळे गावाचे सामाजिक आणि पर्यावरणीय संतुलन बिघडण्याची भीती निर्माण झाल्याने, संपूर्ण गाव या चळवळीत एकवटले आहे.
या संदर्भात झालेल्या महत्त्वपूर्ण चर्चेदरम्यान, माजी जिल्हा पंचायत सदस्य मुरियानो रिबेलो यांनी एक खळबळजनक दावा केला. कुडतरी मतदारसंघात केवळ चारच नव्हे, तर त्यापेक्षाही अधिक महाप्रकल्प प्रस्तावित असल्याचे त्यांनी निदर्शनास आणून दिले. या विनाशकारी प्रकल्पांच्या विरोधात सातत्याने आवाज उठवून आणि विविध पुरावे सादर करूनही, स्थानिक सरपंच व पंचायत प्रशासन यावर जाणीवपूर्वक अत्यंत मवाळ आणि सौम्य भूमिका घेत असल्याची गंभीर तक्रार रिबेलो यांनी केली.
पर्यावरणीय धोक्यांची चिंता आणि सांडपाण्याचा प्रश्न
या महाप्रकल्पांमुळे उद्भवणाऱ्या संभाव्य संकटावर प्रकाश टाकताना मुरियानो रिबेलो यांनी स्पष्ट केले की, जर हे अवाढव्य प्रकल्प गावात उभे राहिले, तर त्यांमधून निघणारे मैलायुक्त सांडपाणी थेट गावातील नैसर्गिक तळ्यांमध्ये आणि जलस्रोतांमध्ये मिसळेल. यामुळे गावातील पिण्याच्या पाण्याचे मुख्य स्रोत दूषित होऊन स्थानिक पर्यावरणाला आणि जैवविविधतेला कधीही भरून न निघणारा मोठा धोका निर्माण होईल. हा लढा केवळ राजकीय नसून गावाच्या अस्तित्वाचा आहे, असे सांगत या प्रकल्पांना विरोध करण्यामागे आपला कोणताही वैयक्तिक स्वार्थ किंवा राजकीय हेतू नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
कुडतरीतील मेगाप्रकल्पांविरोधात जनक्षोभ; ग्रामस्थांचे आमदारांच्या निवासस्थानी धडकून निवेदन, आश्वासन न पाळल्याने सरपंचांविरोधात संताप-
गोव्यातील कुडतरी मतदारसंघात प्रस्तावित असलेल्या वादग्रस्त महाप्रकल्पांच्या (मेगाप्रकल्प) विरोधातील लढा आता अधिकच तीव्र आणि व्यापक बनला आहे. गावाच्या हिताला, पर्यावरणाला आणि सांस्कृतिक ठेव्याला बाधा आणणाऱ्या कोणत्याही प्रकल्पाविरुद्ध रस्त्यावर उतरून आंदोलन अधिक तीव्र करण्याचा ठाम निर्धार स्थानिक ग्रामस्थांनी केला आहे. या वाढत्या जनक्षोभाच्या पार्श्वभूमीवर, स्थानिक आमदार आलेक्स रेजिनाल्ड लोरेन्सो यांनी या प्रकरणावर आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे.
आमदार आलेक्स रेजिनाल्ड लोरेन्सो यांनी माहिती देताना सांगितले की, संबंधित प्रकल्पाची जमीन ही मूळ स्थानिक मालकांनीच एका गोमंतकीय विकासकाला (बिल्डर) विकली आहे. या समस्येवर लोकशाही मार्गाने तोडगा काढण्यासाठी त्यांनी स्थानिक स्वराज्य संस्थेला निर्देश दिले आहेत. “या प्रकल्पांबाबत कुडतरीतील ग्रामस्थ जे सांगतील आणि जी भूमिका घेतील, त्यानुसारच अंतिम निर्णय घेण्यात यावा,” अशा स्पष्ट आणि कडक सूचना आपण स्थानिक सरपंचांना दिल्या असल्याचे आमदारांनी स्पष्ट केले.
सरपंचांवर आश्वासनभंग केल्याचा आरोप
या संदर्भात ग्रामस्थांनी पंचायत प्रशासनाच्या एकूणच कारभारावर तीव्र आक्षेप घेतला आहे. काही दिवसांपूर्वी गावकऱ्यांनी एकत्र येऊन या प्रस्तावित प्रकल्पाच्या नियोजित जागेबाहेर धरणे आंदोलन केले होते. त्यावेळी कुडतरीच्या सरपंचांनी आंदोलनस्थळी भेट देऊन, प्रकल्प परिसराभोवती विकासकाने उभारलेले बेकायदेशीर कुंपण (Fencing) तातडीने हटविण्याचे ठोस आश्वासन ग्रामस्थांना दिले होते.
मात्र, हे आश्वासन देऊन अनेक दिवस उलटले तरी पंचायत प्रशासनाकडून किंवा सरपंचांकडून त्या कुंपणावर अद्याप कोणतीही कायदेशीर आणि प्रत्यक्ष कारवाई करण्यात आलेली नाही. सरपंचांनी केवळ वेळ मारून नेण्यासाठी कोरडे आश्वासन दिल्याचा आरोप करत गावकऱ्यांमध्ये सध्या प्रशासनाविरोधात कमालीच्या संतापाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
आमदारांच्या निवासस्थानी धडक आणि निवेदन सादर
पंचायत स्तरावर कोणताही न्याय मिळत नसल्याचे पाहून कुडतरीतील संतप्त ग्रामस्थांनी आणि महिलांनी एकत्र येत थेट आमदार आलेक्स रेजिनाल्ड लोरेन्सो यांच्या निवासस्थानी धडक दिली. गावकऱ्यांच्या या शिष्टमंडळाने आमदारांची भेट घेऊन त्यांना मागण्यांचे सविस्तर निवेदन सादर केले.
