Saudi Aramco Oil Price Drop: जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाचा पुरवठा वेगाने वाढल्यामुळे निर्माण झालेल्या स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर सौदी अरेबियाने एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. सौदी अरेबियाने आगामी ऑगस्ट महिन्यासाठी आशियातील आपल्या ग्राहकांसाठी कच्च्या तेलाच्या किमतीत गेल्या 26 वर्षांतील सर्वात मोठी कपात जाहीर केली आहे.
सौदीची सरकारी तेल उत्पादक कंपनी ‘सौदी अरामको’ आपल्या सर्वात प्रमुख ‘अरब लाईट’ कच्च्या तेलाच्या किमतीत थेट 11 डॉलर्स प्रति बॅरलची कपात करणार आहे. बाजार तज्ज्ञांनी केलेल्या सर्वेक्षणात 8 डॉलर्सपर्यंत कपात होण्याचा अंदाज होता, मात्र कंपनीने अपेक्षेपेक्षा कितीतरी मोठी कपात करत आशियाई देशांना मोठा दिलासा दिला आहे.
अमेरिका-इराण करारानंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात किमती घसरल्या
गेल्या काही महिन्यांपासून सुरू असलेल्या भूराजकीय तणावानंतर आता आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाचे दर वेगाने खाली येत आहेत:
- होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली: अमेरिका आणि इराण यांच्यात जून महिन्याच्या मध्यात संघर्ष थांबवण्याचा आणि महत्त्वाच्या सागरी मार्गावरील वाहतूक पूर्ववत करण्याचा करार झाला. हा मार्ग युद्धाच्या सुरुवातीपासून पूर्णपणे बंद होता.
- ब्रेंट क्रूड ७२ डॉलर्सवर: हा सागरी मार्ग खुला होताच कच्च्या तेलाच्या किमती कमालीच्या घसरल्या आहेत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर महत्त्वाचे मानले जाणारे ब्रेंट क्रूड आता प्रति बॅरल 72 डॉलर्सच्या आसपास आले आहे. फेब्रुवारी अखेरीस अमेरिका आणि इस्रायलने इराणविरुद्ध मोहीम सुरू केली तेव्हा तेल याच पातळीवर व्यवहार करत होते.
पुरवठ्याचा महापूर; जुन्या बंदरावरून निर्यात पुन्हा सुरू
मध्यपूर्वेतील देशांमधून येणाऱ्या कच्च्या तेलाच्या मोठ्या पुरवठ्यामुळे आशियातील तेल शुद्धीकरण कंपन्यांसमोर सध्या भरपूर पर्याय उपलब्ध झाले आहेत. सौदी अरामकोने पर्शियन गल्फमधील आपल्या मुख्य ‘रास तनुरा’ बंदरावरून पुन्हा एकदा तेल निर्यात सुरू केली आहे.
सध्या या ठिकाणाहून होणारी निर्यात युद्धपूर्व काळातील पातळीच्या 90 टक्क्यांपर्यंत पोहोचली आहे. युद्धाच्या काळात होर्मुझ मार्ग बंद झाल्यामुळे सौदीने आपला बहुतेक पुरवठा तांबड्या समुद्रातील (रेड सी) ‘यानबू’ सुविधांकडे वळवला होता, मात्र आता मुख्य मार्ग सुरक्षित झाल्याने पुरवठ्याचा वेग वाढला आहे.
ओपेक प्लस देशांचा ऑगस्टमध्ये उत्पादन वाढवण्याचा निर्णय
सौदी अरेबिया आणि रशियाच्या नेतृत्वाखालील ‘ओपेक प्लस’ (OPEC+) देशांच्या संघटनेने ऑगस्ट महिन्यापासून तेल उत्पादनाचा कोटा आणखी वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे. युद्धाच्या काळात जेव्हा मुख्य सागरी मार्ग बंद होते, तेव्हा अनेक आखाती देशांना उत्पादन वाढवण्याची संधी नव्हती आणि तेव्हा झालेली वाढ केवळ नाममात्र होती.
परंतु, आता सागरी वाहतूक सुरळीत झाल्यामुळे सौदी अरेबिया, इराक आणि कुवेत यांसारखे मोठे उत्पादक देश आपल्या वाढीव कोट्याचा पूर्ण वापर करू शकतील. तेल उत्पादनात वाढ करण्याचा हा निर्णय स्पष्ट करतो की, ही संघटना आता आपल्या सदस्य देशांना तेल उपसा करण्यापासून रोखणार नाही.
