Maharashtra Rain Alert : गेल्या काही दिवसांपासून राज्यातील अनेक भागांत विश्रांती घेतलेल्या मान्सूनने पुन्हा एकदा दमदार पुनरागमन केले असून, महाराष्ट्रातील बहुतांश भागांत पावसाने हजेरी लावण्यास सुरुवात केली आहे. हवामान विभागाने पुढील काही तास राज्यासाठी महत्त्वाचे असल्याचे सांगत मान्सून अधिक सक्रिय होण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे. विशेषतः कोकण किनारपट्टी, मुंबई महानगर परिसर, घाटमाथा आणि मध्य महाराष्ट्रातील काही भागांत मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे. त्यामुळे नागरिकांनी तसेच प्रशासनाने आवश्यक ती खबरदारी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
मुंबई आणि उपनगरांमध्ये मंगळवारी सकाळपासूनच पावसाचा जोर वाढल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. पूर्व उपनगरांतील घाटकोपर, विक्रोळी, भांडुप, मुलुंड आणि पवई या परिसरांत धुवांधार पावसाच्या सरी कोसळल्या. अनेक ठिकाणी रस्त्यांवर पाणी साचल्याने वाहतुकीचा वेग मंदावला, तर काही भागांत नागरिकांना दैनंदिन प्रवासात अडचणींचा सामना करावा लागला. हवामान विभागाने पुढील काही तासांतही या भागांत पावसाचा जोर कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे.
राज्यातील एकूण २३ जिल्ह्यांसाठी आज ‘यलो अलर्ट’ जारी करण्यात आला असून, पाच जिल्ह्यांसाठी ‘ऑरेंज अलर्ट’ घोषित करण्यात आला आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, आजपासून पुढील तीन दिवस राज्यातील काही भागांत मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता असून, काही ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह जोरदार वारे वाहण्याचाही अंदाज आहे.
कोकण विभागात मुंबई, ठाणे आणि पालघर या जिल्ह्यांना यलो अलर्ट देण्यात आला असून, रायगड, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांसाठी ऑरेंज अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. या जिल्ह्यांमध्ये काही ठिकाणी अतिवृष्टीची शक्यता लक्षात घेऊन प्रशासनाला सतर्क राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. दरड कोसळण्याची तसेच नद्या-नाल्यांच्या पाणीपातळीत वाढ होण्याची शक्यता लक्षात घेता नागरिकांनी अनावश्यक प्रवास टाळण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
विदर्भातील हवामानातही मोठी तफावत दिसून येत आहे. अकोला, बुलढाणा आणि वाशिम या जिल्ह्यांत सध्या कोरड्या हवामानाचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. मात्र अमरावती जिल्ह्यात विजांच्या कडकडाटासह मुसळधार पावसाची शक्यता असून, नागपूर, गोंदिया, वर्धा, भंडारा, चंद्रपूर, गडचिरोली आणि यवतमाळ या जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यांसह पावसाचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. या सर्व जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी करण्यात आला असून, शेतकरी आणि नागरिकांनी हवामानातील बदल लक्षात घेऊन आवश्यक ती दक्षता घ्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
मराठवाड्यातही मान्सूनचा प्रभाव वाढण्याची चिन्हे दिसत आहेत. छत्रपती संभाजीनगर, जालना, परभणी, बीड, हिंगोली आणि नांदेड या जिल्ह्यांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह पावसाचा अंदाज वर्तविण्यात आला असून, या सर्व जिल्ह्यांना यलो अलर्ट देण्यात आला आहे. काही ठिकाणी अल्पावधीत जोरदार पाऊस होण्याची शक्यता असल्याने स्थानिक प्रशासन सतर्क झाले आहे.
दरम्यान, नागपूर जिल्ह्यात पावसाने पुन्हा उशिरा हजेरी लावल्यामुळे शेतकऱ्यांसमोर दुबार पेरणीचे मोठे संकट उभे राहिले आहे. कृषी विभागाने १०० मिलिमीटरपेक्षा अधिक पाऊस झाल्यानंतरच पेरणी करण्याचा सल्ला वारंवार दिला होता. मात्र जूनच्या तिसऱ्या आठवड्यात झालेल्या पावसानंतर कुही, भिवापूर आणि उमरेड तालुक्यातील अनेक शेतकऱ्यांनी कापूस आणि सोयाबीनची पेरणी केली होती. त्यानंतर पावसाने दीर्घ विश्रांती घेतल्याने अनेक शेतांतील पिकांची उगवण प्रभावित झाली. परिणामी अनेक शेतकऱ्यांना पुन्हा पेरणी करावी लागत असून, त्यासाठी हजारो रुपयांचा अतिरिक्त खर्च करावा लागत आहे. बियाणे, मजुरी आणि मशागत यांचा वाढलेला खर्च शेतकऱ्यांच्या आर्थिक अडचणीत भर घालत आहे.
नागपूर शहरात सोमवारी (३० जून) सायंकाळी झालेल्या मध्यम ते जोरदार पावसामुळे अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. यामुळे महापालिकेने केलेल्या मान्सूनपूर्व नालेसफाई आणि स्वच्छता मोहिमेच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. विशेष म्हणजे सिव्हिल लाईन्स परिसरातील महापालिकेच्या आवारातही बराच वेळ पावसाचे पाणी साचून राहिल्याचे दिसून आले. त्यामुळे शहरातील जलनिस्सारण व्यवस्थेबाबत नागरिकांनी नाराजी व्यक्त केली असून, मान्सूनच्या पहिल्याच दमदार पावसात प्रशासनाची तयारी अपुरी पडल्याची टीका होत आहे.
हिंगोली जिल्ह्यात यंदा मान्सूनचे आगमन उशिरा झाल्याने खरीप हंगामाच्या सुरुवातीलाच शेतकऱ्यांची चिंता वाढली होती. जिल्ह्यावर एल निनोचा प्रभाव स्पष्टपणे जाणवत असून, दरवर्षी मृग नक्षत्रात होणारा पेरणीयोग्य पाऊस यंदा वेळेवर झाला नाही. जून महिना संपत आला तरी समाधानकारक पाऊस न झाल्याने अनेक शेतकऱ्यांनी पेरणी पुढे ढकलली होती. मात्र काही दिवसांपूर्वी झालेल्या चांगल्या पावसानंतर जिल्ह्यातील विविध भागांत खरीप पेरणीला वेग आला आहे.
यंदा हिंगोली जिल्ह्यात सुमारे ४ लाख ७ हजार हेक्टर क्षेत्रावर खरीप पिकांची लागवड करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. सध्या जिल्ह्यात ट्रॅक्टर, पेरणी यंत्रे तसेच बैलजोडीच्या साहाय्याने पेरणीची कामे वेगाने सुरू असून, शेतकरी दिवसरात्र शेतात राबताना दिसत आहेत. पेरणी उशिरा झाल्यामुळे उत्पादनावर काही प्रमाणात परिणाम होण्याची शक्यता कृषी तज्ज्ञ व्यक्त करत असले, तरी येत्या काही दिवसांत पाऊस नियमितपणे सुरू राहिल्यास पिकांची उगवण समाधानकारक होईल, अशी अपेक्षा शेतकरी व्यक्त करत आहेत.
