Mumbai-Pune Missing Link : मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्गावरील महत्त्वाकांक्षी ‘मिसिंग लिंक’ मार्गिकेवर लोणावळा परिसरात झालेल्या मुसळधार पावसामुळे सोमवारी पहाटे मोठी दरड कोसळल्याने वाहतूक पूर्णपणे ठप्प झाली होती. दरड कोसळल्यानंतर सुमारे १०० टन माती, दगड आणि बांधकामाचा मलबा मार्गिकेवर साचल्याने प्रशासनाने तातडीने दोन्ही दिशेची वाहतूक बंद करून पर्यायी मार्गांकडे वळवली. युद्धपातळीवर सुरू करण्यात आलेल्या साफसफाईच्या आणि सुरक्षिततेच्या कामांनंतर तब्बल साडेअठरा तासांनी मार्गिका पुन्हा वाहतुकीसाठी खुली करण्यात आली. मात्र, सध्या केवळ दोन मार्गिकांवरूनच वाहतूक सुरू असून उर्वरित भागात अद्यापही धोका कायम असल्याचे चित्र आहे. बोगद्याच्या माथ्यावरून अजूनही धबधब्यासारख्या वेगाने पाणी वाहत असून त्यासोबत लहान-मोठे दगडही खाली कोसळत आहेत. त्यामुळे मार्गिका सुरू झाली असली तरी प्रवाशांच्या सुरक्षिततेबाबत प्रश्नचिन्ह कायम असून परिस्थितीवर प्रशासनाकडून सातत्याने लक्ष ठेवले जात आहे.
या घटनेने नुकत्याच सुरू झालेल्या आणि सुमारे सात हजार कोटी रुपयांच्या खर्चातून उभारण्यात आलेल्या ‘मिसिंग लिंक’ प्रकल्पाच्या दर्जाबाबतही विविध स्तरांतून चर्चा सुरू झाली आहे. पहिल्याच मोठ्या पावसात या मार्गिकेवर दरड कोसळल्याने प्रकल्पाच्या रचनेविषयी, पावसाळी परिस्थितीतील सुरक्षिततेविषयी आणि भविष्यातील देखभालीविषयी अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत. उद्घाटनानंतर अल्पावधीतच अशी परिस्थिती निर्माण झाल्यामुळे या प्रकल्पाची क्षमता आणि आपत्ती व्यवस्थापनाची तयारी यावरही चर्चा सुरू झाली आहे. मात्र, प्रशासनाच्या मते ही घटना अत्यंत असामान्य आणि अभूतपूर्व पावसामुळे घडली असून सध्या परिसरातील प्रत्येक हालचालीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे.
दरम्यान, राज्यभर पावसाने जोरदार हजेरी लावली असून मागील २४ तासांत अनेक भागांत लक्षणीय पर्जन्यमानाची नोंद झाली आहे. सकाळी साडेआठ वाजेपर्यंतच्या आकडेवारीनुसार कोल्हापूरमध्ये ४३ मिलीमीटर, पुण्यात ९७.५ मिलीमीटर, नाशिकमध्ये ८३.६ मिलीमीटर, साताऱ्यात ७०.३ मिलीमीटर, मुंबईतील सांताक्रूज येथे ९०.४ मिलीमीटर, कुलाबा येथे ५७.२ मिलीमीटर, महाबळेश्वरमध्ये तब्बल ४०३ मिलीमीटर, तर डहाणूमध्ये ३९९ मिलीमीटर पावसाची नोंद झाली. यामध्ये सर्वाधिक लक्ष वेधून घेतले ते लोणावळ्याने. गेल्या २४ तासांत लोणावळ्यात तब्बल ४९० मिलीमीटर पावसाची नोंद झाली असून हा आतापर्यंतच्या विक्रमी पर्जन्यमानांपैकी एक मानला जात आहे. या अतिवृष्टीमुळे जनजीवन विस्कळीत झाले असून अनेक ठिकाणी पाणी साचणे, दरडी कोसळणे आणि वाहतुकीत अडथळे निर्माण होण्याच्या घटना घडल्या.लोणावळा आणि परिसरातील परिस्थिती लक्षात घेऊन प्रशासनाने खबरदारीचा उपाय म्हणून शाळांना सुट्टी जाहीर केली आहे. तसेच पर्यटकांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने धबधबे, घाटमाथा आणि धोकादायक पर्यटनस्थळांवर निर्बंध लागू करण्यात आले आहेत. सतत सुरू असलेल्या पावसामुळे भूस्खलनाचा धोका वाढला असल्याने नागरिकांनी आणि पर्यटकांनी अनावश्यक प्रवास टाळावा तसेच प्रशासनाच्या सूचनांचे काटेकोरपणे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही या घटनेवर प्रतिक्रिया व्यक्त केली. त्यांनी सांगितले की, मुंबई-पुणे मार्गावरील दरड कोसळण्याची घटना अभूतपूर्व पावसामुळे घडली असून हवामानातील बदलत्या नैसर्गिक चक्रांचा त्यामागे मोठा प्रभाव आहे. प्रशासनाने आवश्यक ती सर्व पूर्वतयारी केली होती. दरड कोसळताच तात्काळ वाहतूक बंद करून दोन्ही बाजूंनी वाहनांचा मार्ग बदलण्यात आला आणि यंत्रणांनी तत्परतेने बचाव व साफसफाईची कामे हाती घेतली. सुमारे १०० टन माती आणि दगडांचा ढिगारा मार्गिकेवर जमा झाला होता. विशेष म्हणजे, ज्या ठिकाणी दरड कोसळली त्या भागात यापूर्वी कधीही अशा प्रकारची घटना घडली नव्हती, असेही त्यांनी नमूद केले. राज्य सरकार आणि संबंधित सर्व यंत्रणा सतर्क असून पुढील काळातही परिस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवून आवश्यक ती उपाययोजना केली जाईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.सध्या मिसिंग लिंक मार्गिकेवरील वाहतूक मर्यादित स्वरूपात सुरू असली तरी परिसरातील हवामान, पाण्याचा प्रवाह आणि डोंगरकड्यांची स्थिती लक्षात घेऊन पुढील निर्णय घेतले जाणार आहेत.
