National Film Awards 2026: देशातील अत्यंत प्रतिष्ठेच्या ७२ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांची शनिवारी (१८ जुलै) अधिकृत घोषणा करण्यात आली आहे. वर्ष २०२४ मधील चित्रपटांसाठी जाहीर झालेल्या या पुरस्कारांमध्ये राजकीय पार्श्वभूमी असलेल्या ‘आर्टिकल 370’ या चित्रपटाने सर्वात मोठी बाजी मारली आहे. या चित्रपटाला ‘सर्वोत्कृष्ट वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपट’ (बेस्ट फीचर फिल्म) म्हणून गौरविण्यात आले आहे.
तसेच, या चित्रपटात गुप्तहेर अधिकाऱ्याची दमदार भूमिका साकारणाऱ्या अभिनेत्री यामी गौतम हिला ‘सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री’ या सर्वोच्च पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. ११ सदस्यांच्या केंद्रीय ज्युरीचे अध्यक्ष आणि प्रसिद्ध मल्याळम चित्रपट निर्माते जयराज यांनी या पुरस्कारांची घोषणा केली. जम्मू-काश्मीरचे विशेष कलम हटवून त्याचे भारतामध्ये पूर्ण विलीनीकरण करण्याची मोहीम आणि तेथील भ्रष्टाचाराविरुद्धचा लढा या चित्रपटात प्रभावीपणे मांडल्याचे ज्युरीने नमूद केले.
कार्तिक आर्यन आणि मम्मूट्टी यांच्यात अभिनेता पुरस्कार विभागून; रणदीप हुड्डा सर्वोत्कृष्ट नवोदित दिग्दर्शक
अभिनय आणि दिग्दर्शन क्षेत्रात यावर्षी विविध भाषांमधील कलाकारांनी मारलेली बाजी खालीलप्रमाणे आहे:
- सर्वोत्कृष्ट अभिनेता: यावर्षीचा सर्वोत्तम अभिनेत्याचा पुरस्कार संयुक्तपणे विभागून देण्यात आला आहे. मल्याळम चित्रपटसृष्टीचे दिग्गज अभिनेते मम्मूट्टी यांना ‘ब्रह्मयुगम’ या हॉरर चित्रपटासाठी, तर बॉलिवूड स्टार कार्तिक आर्यन याला ‘चंडू चॅम्पियन’ या स्पोर्ट्स ड्रामा चित्रपटातील भूमिकेसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेता म्हणून घोषित करण्यात आले आहे.
- नवोदित दिग्दर्शक: अभिनेता रणदीप हुड्डा याने दिग्दर्शित केलेल्या पहिल्याच ‘स्वातंत्र्यवीर सावरकर’ या चित्रपटासाठी त्याला ‘सर्वोत्कृष्ट नवोदित दिग्दर्शक’ म्हणून गौरवण्यात आले आहे. लंडनमधील क्रांतिकारी दिवस ते अंदमानच्या सेल्युलर जेलमधील संघर्ष आणि सावरकरांचे राजकीय जीवन या बायोग्राफिकल चित्रपटात रणदीपने स्वतः मुख्य भूमिका साकारत पडद्यावर जिवंत केले आहे.
‘कल्की २८९८ एडी’ आणि ‘कॅप्टन मिलर’ या दाक्षिणात्य चित्रपटांचा डंका
दाक्षिणात्य सिनेसृष्टीनेही या पुरस्कारांमध्ये आपले वेगळे स्थान निर्माण केले आहे:
१. सर्वोत्कृष्ट लोकप्रिय चित्रपट: प्रभास, अमिताभ बच्चन, दीपिका पदुकोण आणि कमल हासन यांच्या अभिनयाने सजलेल्या ‘कल्की २८९८ एडी’ या सायन्स-फिक्शन चित्रपटाला ‘भरपूर मनोरंजन करणारा सर्वोत्तम लोकप्रिय चित्रपट’ म्हणून गौरवण्यात आले.
२. मूल्यांवर आधारित चित्रपट: धनुष अभिनीत तामिळ चित्रपट ‘कॅप्टन मिलर’ याने राष्ट्रीय, सामाजिक आणि पर्यावरणीय मूल्यांना प्रोत्साहन देणारा सर्वोत्कृष्ट चित्रपट म्हणून पुरस्कार जिंकला.
३. सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक: अशोक चक्र विजेते मेजर मुकुंद वरदराजन यांच्या जीवनावर आधारित ‘अमरण’ या तामिळ अॅक्शन ड्रामा चित्रपटासाठी राजकुमार पेरियासामी यांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक म्हणून गौरवण्यात आले.
संजय मिश्रा आणि मनोज मुंतशीर यांनाही पुरस्कार
इतर महत्त्वाच्या श्रेणींमध्ये हिंदी चित्रपटसृष्टीतील तंत्रज्ञ आणि कलाकारांनी यश मिळवले आहे. हिंदी क्राईम ड्रामा ‘भक्षक’ मधील पत्रकारितेच्या तपासावर आधारित कथेत उत्कृष्ट भूमिका साकारणाऱ्या संजय मिश्रा यांना ‘सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता’ म्हणून निवडण्यात आले आहे.
तसेच, प्रसिद्ध गीतकार मनोज मुंतशीर यांनी अजय देवगण स्टारर ‘मैदान’ चित्रपटातील ‘जाने दो’ या भावनिक गाण्यासाठी ‘सर्वोत्कृष्ट गीतकार’ चा पुरस्कार पटकावला आहे. हा चित्रपट भारताचे महान फुटबॉल प्रशिक्षक सय्यद अब्दुल रहीम यांच्या जीवनावर आधारित आहे.
