Jantar Mantar Protest : संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी देशाची राजधानी दिल्ली रणमैदान बनली आहे. राष्ट्रीय पात्रता प्रवेश परीक्षेतील (NEET) कथित घोटाळा आणि व्यापक पेपरफुटीच्या निषेधार्थ ‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या (CJP) वतीने पुकारण्यात आलेल्या ‘संसद मार्च’ दरम्यान आज पोलीस आणि सुरक्षा दलांनी अत्यंत आक्रमक पवित्रा घेतला. संसदेकडे कूच करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या आंदोलक विद्यार्थ्यांवर शीघ्र कृती दलाच्या (RAF) जवानांनी आणि दिल्ली पोलिसांनी भीषण लाठीमार केला. या कारवाईमुळे जंतरमंतर आणि संसद मार्ग परिसरात अभूतपूर्व तणाव निर्माण झाला असून, दुसरीकडे संसदेच्या आतही विरोधकांनी याच मुद्द्यावरून सरकारला धारेवर धरत प्रचंड गोंधळ घातला. या गदारोळामुळे लोकसभेचे कामकाज दुपारी १२ वाजेपर्यंत तहकूब केले.
केरळ भवनावरून वादाची ठिणगी; पोलिसांनी चालवल्या लाठ्या, प्रत्युत्तरात दगडफेक
या आंदोलनाची आणि संघर्षाची सविस्तर पार्श्वभूमी खालीलप्रमाणे आहे:
परवानगीचा वाद: कॉकरोच जनता पार्टीने अधिवेशनाच्या पहिल्या दिवशी थेट संसदेवर धडक देण्याची हाक दिली होती. परंतु, सुरक्षेचे कारण पुढे करत दिल्ली पोलिसांनी आंदोलकांना जंतरमंतरपासून अवघ्या एक किलोमीटर अंतरावर असलेल्या ‘केरळ भवना’पर्यंतच मोर्चा काढण्याची मर्यादित परवानगी दिली होती. यावरून पोलीस आणि आंदोलक नेत्यांमध्ये तीव्र वाद झाला.
सुरक्षा दलांचा लाठीमार: पोलिसांनी लावलेले निर्बंध झुगारून आंदोलक विद्यार्थी संसदेच्या मुख्य इमारतीकडे धावू लागल्याने परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर गेली. अखेर शीघ्र कृती दलाच्या जवानांनी आणि पोलिसांनी आंदोलकांवर बेदम लाठीमार सुरू केला. सुरक्षा दलाचे जवान विद्यार्थ्यांना रस्त्यावर झोडपत असल्याचे अनेक धक्कादायक व्हिडिओ सध्या सोशल मीडियावर वेगाने व्हायरल होत आहेत.
दगडफेकीचे वृत्त: पोलिसांच्या या अमानुष लाठीमरामुळे संतप्त झालेल्या काही आंदोलकांनी पोलिसांच्या दिशेने दगडफेक केल्याचे वृत्त असून, यामुळे जंतरमंतर परिसरातील वातावरण अधिकच चिघळले आहे.
छावणीचे स्वरूप आणि इंटरनेट सेवा पूर्णपणे ठप्प
मोर्च्याच्या पूर्वतयारीचा भाग म्हणून रविवारी रात्रीपासूनच दिल्ली पोलिसांनी जंतरमंतर परिसरात दंगल नियंत्रण ‘वज्र’ वाहने, पाण्याचे फवारे मारणारे ‘वॉटर कॅनन’ आणि निमलष्करी दलांचा प्रचंड मोठा फौजफाटा तैनात केला होता. आज झालेल्या लाठीमारानंतर निर्माण झालेल्या तीव्र तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, प्रशासनाने आंदोलन परिसरातील इंटरनेट सेवा तातडीने खंडित केली आहे. तसेच, आंदोलकांमध्ये होणारा तांत्रिक समन्वय आणि थेट प्रक्षेपण रोखण्यासाठी संपूर्ण नवी दिल्ली परिसरात हाय-पॉवर मोबाईल जॅमर्सची संख्या मोठ्या प्रमाणावर वाढवण्यात आली आहे.
संसदेतही ‘नीट’चा पडसाद; विरोधकांच्या गदारोळामुळे सभागृह तहकूब
संसदेबाहेर विद्यार्थ्यांचे रक्त सांडत असताना, त्याचे तीव्र पडसाद संसदेच्या दोन्ही सभागृहात उमटले. संसदेच्या कामकाजाला सुरुवात होताच, काँग्रेससह संपूर्ण विरोधी पक्षांच्या खासदारांनी ‘नीट’ परीक्षा पेपरफुटीच्या गंभीर मुद्द्यावर स्थगन प्रस्ताव मांडून तातडीने सविस्तर चर्चेची मागणी केली. मात्र, लोकसभा अध्यक्षांनी विरोधकांची ही मागणी फेटाळून लावत नियमित कामकाज पुढे नेण्याचा प्रयत्न केला.
या निर्णयामुळे संतप्त झालेल्या विरोधी पक्षाच्या खासदारांनी अध्यक्षांच्या समोरील मोकळ्या जागेत (वेल) धाव घेऊन केंद्र सरकारविरोधात जोरदार घोषणाबाजी केली आणि प्रचंड गोंधळ घातला. सभागृहातील हा अभूतपूर्व गदारोळ शांत होत नसल्याचे पाहून अखेर लोकसभा अध्यक्षांनी पहिल्याच दिवशी संसदेचे कामकाज दुपारी १२ वाजेपर्यंत तहकूब केले.
पडद्याआड राजकीय हालचाली; सरकारकडून वांगचूक आणि ‘सीजेपी’शी चर्चा सुरू
संसदेच्या आत आणि बाहेर कोंडी झाल्यामुळे अखेर केंद्र सरकारने बॅकफूटवर येत मागच्या दाराने आंदोलकांशी वाटाघाटी सुरू केल्याची अत्यंत महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. आंदोलन दडपण्याचा प्रयत्न अयशस्वी ठरत असल्याचे पाहून, कॉकरोच जनता पार्टीचे मुख्य प्रवक्ते सौरव दास यांना थेट पोलीस आयुक्तांच्या मुख्य कार्यालयात नेले असून, तिथे त्यांच्याशी उच्चस्तरीय चर्चा सुरू आहे.
दुसरीकडे, सफदरजंग रुग्णालयात बेकायदेशीर नजरकैदेत असलेले आणि उपोषणामुळे प्रकृती खालावलेले ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचूक यांच्याशीही केंद्र सरकारचे काही वरिष्ठ प्रतिनिधी स्वतः रुग्णालयात जाऊन थेट चर्चा करण्याची दाट शक्यता आहे.
