Municipal Election 2026 : मतदानाला फक्त चार दिवस उरले आहेत आणि यंदाच्या महापालिका निवडणुकीत तब्बल २९ महापालिका भाग घेत आहेत. यात मुंबई, ठाणे, पुणे यांसारख्या मोठ्या महापालिकांचा समावेश आहे. नऊ वर्षानंतर महापालिका निवडणुका होण्यामुळे मतदारांमध्ये उत्साह प्रचंड आहे. शहराच्या प्रत्येक वाडग्यांमध्ये, गल्लीत, कार्यालयांमध्ये आणि सोशल मीडियावर केवळ निवडणुकीच्या चर्चाच पाहायला मिळत आहेत.
तथापि, या निवडणुकीत मतदारांसमोर काही संभ्रम निर्माण करणाऱ्या गोष्टी आहेत. काही ठिकाणी वॉर्डनिहाय (Ward-wise) तर काही ठिकाणी प्रभागनिहाय (Division-wise) निवडणुका होत आहेत. वॉर्ड आणि प्रभाग या संकल्पना लोकांना स्पष्ट नसल्यामुळे अनेक प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
प्रभाग म्हणजे काय?
सोप्या भाषेत सांगायचे झाले तर, प्रभाग म्हणजे शहरातील महापालिकेतील मतदानासाठी विभागलेली छोटी युनिट. प्रत्येक प्रभागात ठराविक संख्येने मतदार असतात आणि त्यांच्यासाठी स्वतंत्र मतमोजणी होते. वॉर्ड ही प्रभागांच्या समूहासह एक मोठा प्रशासनिक विभाग मानला जातो. काही महापालिकांमध्ये वॉर्डनिहाय मतदान चालते तर काही ठिकाणी प्रभागपद्धतीने, म्हणजे प्रत्येक प्रभागासाठी स्वतंत्र मतदान होते.
प्रभागनिहाय मतदानामध्ये एका प्रभागासाठी एकापेक्षा जास्त पदांसाठी मतदान असू शकते. उदा. एका प्रभागात तीन किंवा चार उमेदवारांची निवड केली जात असल्यास, त्या प्रत्येक पदासाठी स्वतंत्र मत दिले जाते. त्यासाठी ईव्हीएम मशीनवर संबंधित क्रमांक/नावासोबत मतदानाची व्यवस्था असते. मतदाराला एका पदासाठी बोटावर शाई लावण्याची आवश्यकता असते; चार पदांसाठी चार वेगवेगळ्या वेळा मतदानाची प्रक्रिया पार पडते, पण यासाठी मशीन आणि मतदान केंद्रांवर योग्य मार्गदर्शन केलेले असते.
मतदारांना मुख्यत्वे लक्षात ठेवायचे म्हणजे प्रत्येक प्रभाग किंवा वॉर्डनिहाय मतदानासाठी स्वतंत्र ईव्हीएम मशीन किंवा टचस्क्रीन सेट असतो. मतदान करताना केंद्रावर उपस्थित कर्मचारी प्रत्येक पदासाठी योग्य मार्गदर्शन करतात, त्यामुळे मतदारांनी फक्त दिलेल्या सूचना पालन करणे आवश्यक आहे.
या निवडणुकीत मतदारांचा संभ्रम दूर करणे आणि सर्वांना मतदान प्रक्रियेची माहिती पोहोचवणे महत्त्वाचे ठरते. वॉर्ड आणि प्रभाग यातील फरक समजून घेणे, मतदानाच्या स्टेप्स स्पष्ट जाणून घेणे आणि केंद्रावर कर्मचारींचे मार्गदर्शन पाळणे यामुळे मतदान सुरक्षित, सोपे आणि निर्बाध होईल.
कसं करायचं मतदान ?
- मतदान केंद्रावर कमीत कमी २ आणि जास्तीत जास्त ४ EVM म्हणजेच इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशीन असतील.
- तुम्हाला मतदान एकूण ४ म्हणजेच (अ) जागा, (ब) जागा, (क) जागा आणि (ड) जागेसाठी करणे आवश्यक आहे.
- उमेदवारांच्या संख्येनुसार याच चारही जागांची आखणी EVM वर होईल. कदाचित या चारही जागा दोन EVM वर आखल्या जाऊ शकतात.
- चारही जागेसाठी मतपत्रिकांचे रंग वेगवेगळे दिलेले असतील. ‘अ’ जागेसाठी पांढरा रंग, ‘ब’ जागेसाठी गुलाबी रंग, ‘क’ जागेसाठी पिवळा रंग आणि ‘ड’ जागेसाठी निळा रंग असेल.
- प्रत्येक मशीनवर उमेदवाराचे नाव व त्याचे निवडणूक चिन्ह असेल. ‘अ’ जागेत खालील योग्य उमेदवारासमोरील बटण दाबा, लाल लाइट लागेल. याचा अर्थ अ जागेसाठी मतदान प्रक्रिया पूर्ण झाली.
- ‘ब’ ,’ क’ आणि ‘ड’ या उर्वरित तिन्ही जागांसाठी हीच पद्धत वापरा.
- एखाद्या निवडणूक जागेसाठी उमेदवार योग्य आणि सक्षम वाटत नसेल तर मशीनवरील NOTA – None of the above किंवा वरीलपैकी कोणीही नाही असा होतो, ते बटण तुम्ही दाबू शकता.
- तुमचं एक मत देशाचं भविष्य बदलू शकतं. त्यामुळे विचार करून योग्य उमेदवा निवडण्याचा प्रयत्न करा.
- ड जागेसाठी मतदान केल्यानंतर बझर वाजेल. याचा अर्थ तुमची चारही जागांसाठीची मतदान प्रक्रिया पूर्ण झाली.
