Bhimashankar Temple : पुणे जिल्ह्यातील प्रसिद्ध भीमाशंकर ज्योतिर्लिंग मंदिराच्या संवर्धनासाठी राज्य सरकारने एक मोठी मोहीम हाती घेतली आहे. आगामी कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर, या तीर्थक्षेत्री एक भव्य दगडी सभामंडप उभारण्याचे काम वेगाने सुरू आहे. विशेष म्हणजे, हे बांधकाम केवळ 4 महिन्यांच्या विक्रमी वेळेत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले असून, यासाठी पारंपरिक भारतीय वास्तुकलेचा वापर केला जात आहे.
गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्डसाठी प्रयत्न
पुण्याचे जिल्हाधिकारी जितेंद्र डुडी यांनी या प्रकल्पाबद्दल माहिती देताना सांगितले की, हा प्रकल्प केवळ पुणेच नव्हे तर संपूर्ण महाराष्ट्र आणि देशासाठी अभिमानाची बाब आहे. इतक्या मोठ्या प्रमाणावरील दगडी बांधकाम इतक्या कमी कालावधीत पूर्ण करणे हे भारतात पहिल्यांदाच घडत आहे. या प्रकल्पाची नोंद ‘गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड’मध्ये करण्यासाठी जिल्हा प्रशासनाने हालचाली सुरू केल्या असून, लवकरच यासाठी जागतिक अधिकाऱ्यांशी समन्वय साधण्यासाठी सल्लागाराची नियुक्ती केली जाणार आहे.
असे असेल सभामंडपाचे स्वरूप
पुरातत्व विभागाच्या देखरेखीखाली सुरू असलेल्या या बांधकामाची काही वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- विशाल क्षेत्रफळ: हा सभामंडप 2,750 स्क्वेअर फूट परिसरात पसरलेला असेल.
- नक्षीकाम केलेले खांब: सभामंडपाच्या छताला आधार देण्यासाठी 48 नक्षीकाम केलेले दगडी खांब उभारले जातील. प्रत्येक खांब केवळ 2 ते 3 मोठ्या दगडांपासून बनवलेला असेल.
- पारंपरिक तंत्रज्ञान: खांबांवरील कमानी आणि वरचा घुमट तयार करण्यासाठी दगडांना एकमेकांत अडकवण्याच्या (इंटरलॉकिंग) जुन्या पद्धतीचा वापर केला जात आहे. यामध्ये आधुनिक सिमेंट किंवा लोखंडाचा वापर टाळून केवळ पाषाणाचा वापर होत आहे.
निधीची तरतूद
खेड तालुक्यातील या तीर्थक्षेत्राच्या सर्वांगीण विकासासाठी राज्य सरकारने 288.17 कोटी रुपयांच्या विकास आराखड्याला मंजुरी दिली आहे. यापैकी केवळ या विशेष सभामंडपाच्या उभारणीसाठी 10 कोटी रुपये खर्च केले जाणार आहेत. शेकडो वर्षांपूर्वीच्या कारागिरीचे पुनरुज्जीवन करणारा हा प्रकल्प भारतीय वारसा जतन करण्याच्या दृष्टीने एक नवीन मैलाचा दगड ठरेल.
