Artemis II Moon Journey: अंतराळ संशोधनाच्या इतिहासात आज एक सुवर्ण क्षण नोंदवला गेला आहे. नासाच्या ‘आर्टेमिस 2’ मोहिमेतील चार अंतराळवीरांनी पृथ्वीची कक्षा यशस्वीरित्या ओलांडली असून ते आता चंद्राच्या दिशेने वेगाने पुढे जात आहेत.
ओरियन अंतराळयानातील मुख्य इंजिन ५ मिनिटे आणि ५५ सेकंदांसाठी सुरू करण्यात आले, ज्याला शास्त्रीय भाषेत ‘ट्रान्सलुनर इंजेक्शन’ (TLI) असे म्हटले जाते. १९७२ नंतर पहिल्यांदाच मानव पृथ्वीच्या कक्षेबाहेर इतक्या लांबवर प्रवास करत आहे.
“आम्ही चंद्राच्या वाटेवर आहोत!”
या ऐतिहासिक प्रक्रियेनंतर कॅनेडियन अंतराळवीर जेरेमी हॅन्सन यांनी मिशन कंट्रोलशी संवाद साधताना सांगितले की, “आम्ही चंद्राच्या वाटेवर असून सर्व अंतराळवीर उत्तम स्थितीत आहेत. मानव काय साध्य करू शकतो, हे आज जगाने पुन्हा एकदा पाहिले आहे.” पृथ्वीपासून दूर जाताना ओरियन यानातून दिसणारी पृथ्वी आता हळूहळू लहान होत असून, निळ्या आणि पांढऱ्या रंगाच्या एका छोट्या गोळ्यासारखी दिसत आहे.
अतिशय अचूक आणि वेगवान प्रवास
पृथ्वीभोवतीच्या उच्च कक्षेत सुमारे एक दिवस घालवल्यानंतर, ओरियनची इंजिने, नेव्हिगेशन आणि जीवनरक्षक प्रणालीची सखोल तपासणी करण्यात आली. सर्व काही सुरळीत असल्याचे स्पष्ट झाल्यावर शेवटची परवानगी देण्यात आली आणि मुख्य इंजिन धगधगले. या प्रक्रियेमुळे ओरियनच्या वेगात ताशी हजारो किलोमीटरची भर पडली आहे. हे यान चंद्राच्या पलीकडे सुमारे ४,७०० मैल (७,६०० किमी) अंतरापर्यंत जाणार आहे, जो १९७० मधील ‘अपोलो 13’ च्या विक्रमाला मागे टाकू शकतो.
आणीबाणीसाठी ‘यू-टर्न’ची सोय
जरी हे यान आता चंद्राच्या दिशेने निघाले असले, तरी शास्त्रज्ञांनी सुरक्षेची पूर्ण काळजी घेतली आहे. जर काही तांत्रिक बिघाड झाला, तर पहिल्या ३६ तासांत अंतराळातून ‘हँडब्रेक टर्न’ घेऊन अंतराळवीरांना पुन्हा पृथ्वीवर सुखरूप परत आणणे शक्य आहे. मिशन मॅनेजर हावर्ड हू यांनी सांगितले की, “या मोहिमेसाठी आम्ही लाखो वेळा सिम्युलेशन केले असून, टीमच्या चेहऱ्यावर आता यशाचे हसू आहे.”
पुढील प्रवासात काय दिसणार?
येत्या काही दिवसांत ओरियनच्या खिडकीतून दिसणारे दृश्य अधिकच चित्तथरारक असेल. मोहिमेच्या सहाव्या दिवशी, जेव्हा ओरियन चंद्राच्या पलीकडे पोहोचेल, तेव्हा अंतराळवीरांना ‘खग्रास सूर्यग्रहण’ पाहण्याची दुर्मिळ संधी मिळेल. चंद्र थेट सूर्याच्या समोर येईल आणि त्याच्या कडांवरून एक चमकणारे तेजोवलय (Halo) दिसून येईल, तर एका बाजूला पृथ्वी तरंगताना दिसेल.
मानवाला पुन्हा एकदा चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरवण्याच्या दिशेने ‘आर्टेमिस 2’ हे एक महत्त्वाचे पाऊल ठरले आहे.
