Vidhan Parishad Election 2026 : महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या नऊ रिक्त जागांसाठीची नियमित निवडणूक आणि एका जागेसाठीची पोटनिवडणूक जाहीर झाली असून, राज्याच्या राजकीय वर्तुळात हालचालींना वेग आला आहे. केंद्रीय निवडणूक आयोगाने या निवडणुकीचा अधिकृत कार्यक्रम घोषित केला असून, येत्या १२ मे २०२६ रोजी या १० जागांसाठी मतदान प्रक्रिया पार पडणार आहे. विशेष म्हणजे, मतदानानंतर त्याच दिवशी सायंकाळी निकाल जाहीर होणार असल्याने सर्वांच्या नजरा या निकालाकडे लागल्या आहेत.
पक्षनिहाय बलाबल आणि जागांचे गणित-
विधानसभेतील सध्याच्या संख्याबळानुसार, सत्ताधारी आणि विरोधी बाकांवरील समीकरणे स्पष्ट होताना दिसत आहेत. प्राप्त आकडेवारीनुसार, भारतीय जनता पक्षाच्या पारड्यात ५ जागा जाण्याची शक्यता असून, शिवसेना (शिंदे गट) २, राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) १ आणि महाविकास आघाडीच्या वाट्याला १ जागा येण्याचे संकेत मिळत आहेत. या राजकीय गणितामुळे प्रत्येक पक्ष आपल्या निष्ठावान आणि प्रभावशाली नेत्याला संधी देण्यासाठी व्युहरचना आखत आहे.
महाविकास आघाडीतील उमेदवारीचा पेच आणि ‘ठाकरे’ फॅक्टर-
शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाकडून स्वतः पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे पुन्हा विधान परिषदेवर जाणार का, हा प्रश्न सध्या राजकीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आहे. महाविकास आघाडीतील घटक पक्ष असलेल्या काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार गट) यांनी उद्धव ठाकरेंच्या उमेदवारीला बिनशर्त पाठिंबा दर्शवला आहे. मात्र, जर उद्धव ठाकरे यांनी स्वतः निवडणूक न लढवण्याचा निर्णय घेतला, तर अंबादास दानवे, सुषमा अंधारे, विनायक राऊत, राजन विचारे, वैभव नाईक किंवा सूरज चव्हाण यांपैकी कोणाची वर्णी लागते, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.
काँग्रेसमधील इच्छुकांची गर्दी-
दुसरीकडे, काँग्रेस पक्षामध्येही विधान परिषदेसाठी मोठ्या नावांची चर्चा सुरू आहे. माजी महसूल मंत्री बाळासाहेब थोरात यांच्यासह प्रदेशाध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ, मुझफ्फर हुसेन, सचिन सावंत, हनमंत पवार आणि राजेश राठोड या नेत्यांनी आपली उत्सुकता व्यक्त केली आहे. महाविकास आघाडीला मिळणारी एकमेव जागा नेमकी कोणत्या पक्षाच्या वाट्याला जाते आणि त्यातून कोणाचे नशीब उजळते, यावर सध्या खलबते सुरू आहेत.
निवडणुकीचा सविस्तर कार्यक्रम-
निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या वेळापत्रकानुसार, या निवडणुकीची प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे पार पडेल-
अधिसूचना प्रसिद्ध होणे: २३ एप्रिल २०२६
अर्ज भरण्याची अंतिम मुदत: ३० एप्रिल २०२६
अर्जांची छाननी: २ मे २०२६
अर्ज मागे घेण्याची मुदत: ४ मे २०२६
मतदान दिनांक: १२ मे २०२६ (सकाळी ९ ते दुपारी ४)
मतमोजणी आणि निकाल: १२ मे २०२६ (सायंकाळी ५ वाजता)
ज्यांचा कार्यकाळ समाप्त होत आहे असे लोकप्रतिनिधी-
या निवडणुकीद्वारे रिक्त होणाऱ्या जागांमध्ये प्रामुख्याने उद्धव ठाकरे, नीलम गोऱ्हे, शशिकांत शिंदे, अमोल मिटकरी, गोपीचंद पडळकर, रणजितसिंह मोहिते-पाटील, राजेश राठोड, प्रवीण दटके आणि रमेश कराड यांचा समावेश आहे. तसेच प्रज्ञा सातव यांच्या रिक्त झालेल्या जागेसाठी पोटनिवडणूक होणार आहे. या निवडणुकीच्या निमित्ताने राज्यातील राजकीय समीकरणे पुन्हा एकदा पणाला लागली आहेत.
