Health Alert: अनेक दशकांपासून आपल्याला सांगण्यात आले आहे की, फळे आणि पालेभाज्यांचे सेवन केल्याने हृदयविकार, स्ट्रोक आणि कॅन्सर यांसारख्या आजारांचा धोका कमी होतो. मात्र, नुकत्याच समोर आलेल्या एका संशोधनाने सर्वांनाच आश्चर्याचा धक्का दिला आहे.
या संशोधनानुसार, फळे आणि भाज्यांच्या अतिसेवनामुळे तरुणांमध्ये फुफ्फुसाचा कॅन्सर (Lung Cancer) होऊ शकतो, असा दावा करण्यात आला आहे. पण या दाव्यात नक्की किती तथ्य आहे?
संशोधनाचा नेमका आधार काय?
हे नवीन संशोधन केवळ 187 लोकांवर आधारित आहे, ज्यांना कमी वयात फुफ्फुसाचा कॅन्सर झाला होता. यातील बहुतांश लोकांनी कधीही धूम्रपान केले नव्हते. जेव्हा त्यांच्या आहाराबद्दल विचारण्यात आले, तेव्हा अनेकांनी सांगितले की ते भरपूर फळे, भाज्या आणि कडधान्ये खातात.
संशोधकांनी थेट त्यांच्या रक्तातील कीटकनाशके मोजली नाहीत, तर अन्नावरील सरासरी कीटकनाशकांच्या प्रमाणावरून हा अंदाज वर्तवला आहे की, कदाचित अन्नावरील विषारी फवारे या कॅन्सरला कारणीभूत असावेत.
घाबरण्याचे कारण आहे का?
तज्ज्ञांच्या मते, या एका छोट्या संशोधनावरून लगेच निष्कर्ष काढणे चुकीचे ठरेल. कारण:
- मर्यादित व्याप्ती: हे संशोधन खूप कमी लोकांवर झाले आहे. याउलट, लाखो लोकांवर झालेल्या मोठ्या अभ्यासात असे दिसून आले आहे की, फळे आणि भाज्या खाल्ल्याने कॅन्सरचा धोका कमी होतो.
- पद्धतीमधील त्रुटी: हे संशोधन ‘बॅकवर्ड’ पद्धतीने झाले आहे, म्हणजेच कॅन्सर झालेल्या लोकांच्या जुन्या सवयी तपासल्या गेल्या आहेत. यामुळे खात्रीशीरपणे सांगता येत नाही की आहारच कॅन्सरला कारणीभूत होता.
- इतर कारणे: जे लोक जास्त फळे खातात, त्यांचे राहणीमान, व्यायाम आणि कामाचे ठिकाण वेगवेगळे असू शकते, ज्याचा कॅन्सरवर परिणाम होऊ शकतो.
कीटकनाशकांचा धोका कसा टाळावा?
हे खरे आहे की शेतात वापरली जाणारी कीटकनाशके मानवी शरीरासाठी घातक असू शकतात. विशेषतः जे शेतमजूर थेट या रसायनांच्या संपर्कात येतात, त्यांना कॅन्सरचा धोका अधिक असतो. सर्वसामान्यांनी फळे आणि भाज्या खाणे सोडण्याऐवजी खालील खबरदारी घ्यावी:
- स्वच्छ धुणे: भाज्या आणि फळे वाहत्या पाण्याखाली व्यवस्थित धुवून घेतल्यास त्यावरील रसायनांचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात कमी होते.
- विविधता ठेवा: एकाच प्रकारचे फळ किंवा भाजी सतत खाण्याऐवजी आहारात विविधता ठेवा, जेणेकरून एकाच प्रकारच्या रसायनाचा मारा शरीरावर होणार नाही.
- सेंद्रिय पर्याय: बजेट परवानगी देत असेल, तर जास्त कीटकनाशके वापरली जाणाऱ्या भाज्यांच्या बाबतीत ‘सेंद्रिय’ (Organic) पर्यायाचा विचार करा.
शेवटी, फळे आणि भाज्या हे आरोग्याचे रक्षक आहेत, भक्षक नाहीत. त्यामुळे केवळ एका संशोधनाच्या आधारावरून सकस आहार सोडणे आरोग्यासाठी अधिक घातक ठरू शकते.
हे देखील वाचा –
