Mumbai Rain : महाराष्ट्रातील हवामानात गेल्या काही दिवसांपासून सातत्याने मोठे बदल होत असून, कडक ऊन आणि असह्य उकाड्यामुळे हैराण झालेल्या नागरिकांना आता मुख्य मान्सूनच्या आगमनाची आग्रही प्रतीक्षा लागली आहे. अशातच, मुंबई आणि आसपासच्या परिसरातील रहिवाशांना आज, बुधवारी (३ जून) सकाळी निसर्गाकडून एक मोठा आणि सुखद दिलासा मिळाला आहे. मुंबईत आज पहाटेपासूनच हवामानाने अचानक कूस बदलली असून, विविध भागांमध्ये मान्सूनपूर्व पावसाच्या (Pre-Monsoon Rain) दमदार सरी बरसायला सुरुवात झाली आहे. आज पहाटेच्या सुमारास मुंबईच्या आकाशात काळ्याकुट्ट ढगांची दाटी झाली होती आणि काही ठिकाणी हलक्या सरी बरसल्यानंतर पावसाने अल्पकाळ विश्रांती घेतली. मात्र, सकाळी ७ वाजल्यापासून मुंबई शहर आणि उपनगरांमध्ये वाऱ्याच्या वेगासह पावसाचा जोर कमालीचा वाढला. सध्या उपनगरीय भागात वेगवान वाऱ्यांसह मुसळधार पाऊस कोसळत असून, आकाशात अजूनही ढगांची गर्दी असल्यामुळे पुढील काही तास पावसाचा हा जोर असाच कायम राहण्याची दाट शक्यता आहे. त्यामुळे सकाळी कामावर जाण्यासाठी घराबाहेर पडणाऱ्या नोकरदार आणि सर्वसामान्य मुंबईकरांना आज छत्र्या आणि रेनकोट सोबत घेऊनच प्रवास करावा लागत आहे.
प्रादेशिक हवामान केंद्राने (IMD) मुंबईसह महाराष्ट्रातील किनारपट्टीच्या जिल्ह्यांसाठी हवामानाचा महत्त्वपूर्ण अंदाज वर्तवला आहे. बदलत्या हवामान स्थितीचा विचार करून हवामान विभागाने मुंबई, ठाणे, पालघर, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या पाच किनारपट्टीच्या जिल्ह्यांना पावसाचा ‘यलो अलर्ट’ (Yellow Alert) जारी केला आहे. या अंतर्गत, पुढील २४ तासांत काही भागांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह आणि मेघगर्जनेच्या आवाजात हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसाच्या सरी कोसळतील, असा अंदाज आहे. या कालावधीत किनारपट्टीच्या भागात ताशी ३० ते ४० किलोमीटर वेगाने वादळी वारे वाहण्याची शक्यता असल्याने नागरिकांना काळजी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. मुंबईतील पावसाच्या वितरणाचा विचार केल्यास, पहिल्याच दिवशी पश्चिम उपनगरांमध्ये (Western Suburbs) पावसाने अतिशय धुवांधार हजेरी लावली आहे; तर त्या तुलनेत दक्षिण मुंबई आणि पूर्व उपनगरांमध्ये सध्या पावसाची संततधार आणि हलकी रिमझिम सुरू आहे.
मुंबईत यंदाच्या हंगामातील हा पहिलाच मोठा मान्सूनपूर्व पाऊस असल्यामुळे, नेहमीच्या अनुभवाप्रमाणे मुंबईतील नागरी पायाभूत सुविधांची कसोटी लागण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. सध्यातरी दक्षिण मुंबईत पावसाचा फारसा जोर नसून बहुतांश ठिकाणी केवळ ढगाळ वातावरण आहे. परंतु, पश्चिम उपनगरात पडत असलेल्या मुसळधार पावसामुळे सखल भागांमध्ये पाणी साचण्याची भीती व्यक्त होत आहे. पहिल्याच जोरदार पावसात मुंबईच्या रस्त्यांवर पाणी साचणे आणि मध्य, पूर्व तसेच पश्चिम रेल्वेच्या लोकल गाड्यांच्या वेळापत्रकावर त्याचा परिणाम होऊन वाहतूक व्यवस्था कोलमडण्याची जुनी परंपरा यंदाही अबाधित राहणार का, अशी चिंता मुंबईकरांमधून व्यक्त केली जात आहे. वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी मुंबई महानगरपालिका आणि रेल्वे प्रशासन सज्ज असल्याचा दावा करत असले, तरी पहिल्या पावसानेच प्रशासकीय नियोजनाची पोलखोल करण्यास सुरुवात केली आहे.
दरम्यान, हवामान तज्ज्ञांनी या पावसाच्या स्वरूपावर अधिक प्रकाश टाकत नागरिकांचा एक मोठा संभ्रम दूर केला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, सध्या मुंबई आणि महाराष्ट्राच्या विविध भागांत होत असलेल्या या वादळी पावसाचा थेट मान्सूनच्या अधिकृत आगमनाशी कोणताही संबंध नाही. हा केवळ मान्सूनपूर्व प्रक्रियेचा (Pre-Monsoon Activity) एक भाग आहे. मुख्य मान्सून अद्याप केरळमध्येच पूर्णपणे सक्रिय झालेला नसल्यामुळे, महाराष्ट्रात नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांचे म्हणजेच खऱ्या मान्सूनचे आगमन होण्यासाठी किमान १० जूनपर्यंतची वाट पाहावी लागणार आहे.
