TET paper leak : महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परीक्षा (टीईटी) प्रश्नपत्रिका फुटी प्रकरणाच्या तपासात महत्त्वाची प्रगती झाली असून, ठाणे पोलिसांनी मंगळवारी या प्रकरणातील कथित मुख्य सूत्रधार बिजेंद्र कुमार गुप्ता यांच्या पत्नीला बिहारमधील पाटणा येथून अटक केली आहे. या कारवाईमुळे प्रश्नपत्रिका फुटीच्या संपूर्ण रॅकेटचा उलगडा होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. दरम्यान, या प्रकरणातील आरोपींविरुद्ध कठोर कारवाई करण्याचा निर्धार राज्य सरकारने व्यक्त केला असून, त्यांच्यावर महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी नियंत्रण कायदा (मकोका) लागू करण्याच्या शक्यतेचाही गंभीरपणे विचार सुरू असल्याची माहिती विधानसभेत देण्यात आली.
ठाणे पोलिसांनी आतापर्यंत या प्रकरणात तीन जणांना अटक केली असून, त्यांच्याकडून सखोल चौकशी सुरू आहे. तपासादरम्यान ठाणे जिल्ह्यातील कांगाव परिसरात सापळा रचून पोलिसांनी टीईटी परीक्षेच्या चार प्रश्नपत्रिका जप्त केल्या. चौकशीत अटक करण्यात आलेल्या तिन्ही आरोपींनी बिहारचा रहिवासी असलेल्या बिजेंद्र कुमार गुप्ता याचे नाव या संपूर्ण कटाचा प्रमुख सूत्रधार म्हणून समोर आणल्याची माहिती तपास यंत्रणांकडून मिळाली आहे. त्यानंतर तपासाची दिशा बिहारकडे वळली असून, पोलिसांनी तेथेही कारवाईचा वेग वाढविला आहे.
तपास यंत्रणांच्या माहितीनुसार, बिजेंद्र कुमार गुप्ता यांच्यावर यापूर्वीही विविध स्पर्धा आणि भरती परीक्षांमधील प्रश्नपत्रिका फुटीच्या प्रकरणांशी संबंधित असल्याचे आरोप झाले आहेत. अशा प्रकारच्या अनेक प्रकरणांत त्यांचे नाव समोर आले असले, तरी ते अनेक वेळा कायद्याच्या कचाट्यातून सुटल्याचेही सांगितले जात आहे. त्यामुळे या प्रकरणात त्यांच्या भूमिकेचा सखोल तपास केला जात असून, त्यांच्याशी संबंधित संपूर्ण नेटवर्क उघड करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
टीईटी प्रश्नपत्रिका फुटीच्या घटनेनंतर राज्यभरात तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या असून, विरोधी पक्षांनी राज्य सरकारवर तसेच शालेय शिक्षण विभागावर गंभीर टीका केली आहे. या प्रकरणाच्या पार्श्वभूमीवर शालेय शिक्षणमंत्री दादा भुसे यांनी विधानसभेच्या पावसाळी अधिवेशनात सविस्तर निवेदन करून सरकारची भूमिका स्पष्ट केली. त्यांनी सांगितले की, या प्रकरणात आतापर्यंत तीन आरोपींना अटक करण्यात आली असून, ते सध्या पोलीस कोठडीत आहेत. संपूर्ण प्रकरणाचा तपास विशेष तपास पथक (एसआयटी) करत असून, तपासात दोषी आढळणाऱ्या कोणालाही कायद्यापासून सूट दिली जाणार नाही.
दादा भुसे यांनी स्पष्ट केले की, २८ जून रोजी होणाऱ्या टीईटी परीक्षेची प्रश्नपत्रिका फुटल्याप्रकरणी संबंधित प्रत्येक व्यक्तीची जबाबदारी निश्चित केली जाईल. या गुन्ह्याचे स्वरूप लक्षात घेता आरोपींविरुद्ध महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी नियंत्रण कायदा (मकोका) लागू करता येईल का, याचा कायदेशीर आणि प्रशासकीय स्तरावर अभ्यास सुरू आहे. संघटित स्वरूपात गुन्हा केल्याचे सिद्ध झाल्यास मकोका अंतर्गत कठोर कारवाईची तरतूद आहे. या कायद्यांतर्गत आरोपींना जामीन मिळवणे अधिक कठीण होते, तसेच तपास यंत्रणांना आरोपपत्र दाखल करण्यासाठी अधिक कालावधी उपलब्ध होतो.
मंत्र्यांनी सभागृहाला दिलेल्या माहितीनुसार, पोलिसांनी नियोजनपूर्वक सापळा रचून टीईटी प्रश्नपत्रिका विक्रीसाठी आणणाऱ्या आरोपींना अटक केली. परीक्षेच्या एक दिवस आधी त्यांच्या ताब्यातून २८ जून रोजी होणाऱ्या परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिकेचा संच जप्त करण्यात आला. त्यानंतर या संपूर्ण प्रकरणाचा तपास अधिक व्यापक करण्यात आला.
या प्रकरणी २७ जून रोजी अहिल्यानगर जिल्ह्यातील कोळगाव पोलीस ठाण्यात महाराष्ट्र विद्यापीठ, मंडळ आणि इतर विशिष्ट परीक्षांमधील गैरप्रकार प्रतिबंधक अधिनियम, १९८२ मधील कलम ६ आणि ८ अन्वये गुन्हा नोंदविण्यात आला आहे. या गुन्ह्यात प्रश्नपत्रिका बेकायदेशीररीत्या मिळवणे, उमेदवारांकडून मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक लाभ उकळणे, तसेच प्रश्नपत्रिकेचे वितरण करण्याच्या उद्देशाने ती बाळगणे अशा गंभीर स्वरूपाचे आरोप करण्यात आले आहेत.
तपासाचा विस्तार करताना राज्य पोलिसांनी विविध राज्यांमध्येही शोधमोहीम सुरू केली आहे. या रॅकेटमध्ये सहभागी असलेल्या इतर संशयितांचा शोध घेण्यासाठी पोलिसांची दोन स्वतंत्र पथके बिहारमध्ये पाठविण्यात आली आहेत. याशिवाय हरियाणा आणि दिल्ली येथेही प्रत्येकी एक तपास पथक रवाना करण्यात आले असून, या प्रकरणातील आर्थिक व्यवहार, संपर्कसाखळी आणि प्रश्नपत्रिका पुरवठ्याचे संपूर्ण जाळे उघड करण्यासाठी तपास सुरू आहे.
दरम्यान, भविष्यात अशा प्रकारच्या घटना टाळण्यासाठी राज्य सरकारने महत्त्वाचा निर्णय जाहीर केला आहे. टीईटीसह इतर राज्यस्तरीय स्पर्धा आणि भरती परीक्षा ऑनलाइन पद्धतीने घेण्याबाबत सुस्पष्ट कार्यपद्धती तयार करण्यासाठी मुख्य सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली उच्चस्तरीय समिती स्थापन करण्यात येणार आहे. परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता, सुरक्षितता आणि तांत्रिक सक्षम व्यवस्था निर्माण करण्यासाठी ही समिती आवश्यक उपाययोजना सुचविणार असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे.
ठाणे जिल्हा पोलिसांना प्रश्नपत्रिकेचा काही भाग परीक्षेपूर्वीच फुटल्याची माहिती मिळाल्यानंतर त्यांनी तातडीने कारवाई करत आरोपींना अटक केली होती. या कारवाईनंतर प्रश्नपत्रिकेच्या गोपनीयतेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाल्याने आणि परीक्षेच्या निष्पक्षतेवर परिणाम होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन राज्य सरकारने नियोजित टीईटी २०२६ परीक्षा पुढे ढकलण्याचा निर्णय घेतला. या निर्णयामुळे लाखो परीक्षार्थींना काही काळ प्रतीक्षा करावी लागणार असली, तरी पारदर्शक आणि विश्वासार्ह परीक्षा प्रक्रिया सुनिश्चित करण्यासाठी हा निर्णय आवश्यक असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे.
