PM Modi : भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आगामी ६ ते ११ जुलै या कालावधीत इंडोनेशिया, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड या तीन प्रमुख देशांच्या अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि अधिकृत दौऱ्यावर जाणार आहेत. या सहा दिवसीय परराष्ट्र दौऱ्याच्या माध्यमातून भारत आपल्या ‘अॅक्ट ईस्ट’ (Act East) धोरणाला अधिक गती देणार असून, आंतरराष्ट्रीय भूराजकीय दृष्टीने हा दौरा अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा मानला जात आहे.
हिंद-प्रशांत क्षेत्रातील धोरणात्मक भागीदारी मजबूत करणे हा मुख्य अजेंडा
पंतप्रधानांच्या या त्रिपक्षीय आंतरराष्ट्रीय दौऱ्याचा मुख्य उद्देश हिंद-प्रशांत (Indo-Pacific) क्षेत्रात भारताचे स्थान अधिक बळकट करणे हा आहे. सद्यस्थितीत जागतिक सुरक्षेच्या आणि व्यापाराच्या दृष्टीने हिंद-प्रशांत क्षेत्राला अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर, भारत या क्षेत्रातील आपल्या प्रमुख भागीदार देशांसोबतचे धोरणात्मक (Strategic), आर्थिक (Economic) आणि द्विपक्षीय (Bilateral) संबंध अधिक दृढ आणि व्यापक करण्यासाठी कटिबद्ध आहे.
दौऱ्याचे प्रमुख टप्पे आणि संभाव्य चर्चा-
इंडोनेशिया दौरा: या दौऱ्याच्या पहिल्या टप्प्यात पंतप्रधान मोदी इंडोनेशियाला भेट देतील. सागरी सुरक्षा, दहशतवादविरोधी मोहीम आणि आशियाई देशांसोबतचा व्यापार वाढवणे यावर येथील उच्चस्तरीय बैठकांमध्ये चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
ऑस्ट्रेलिया भेट: ऑस्ट्रेलियासोबतच्या धोरणात्मक संबंधांना ‘क्वाड’ (Quad) गटामुळे आधीच मोठी गती मिळाली आहे. या दौऱ्यात दोन्ही देशांमधील मुक्त व्यापार करार, संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्य आणि तंत्रज्ञान देवाणघेवाण या विषयांवर विशेष भर दिला जाईल.
न्यूझीलंड दौरा: न्यूझीलंडसोबतचे आर्थिक संबंध सुधारणे, द्विपक्षीय व्यापार वाढवणे आणि दोन्ही देशांमधील शैक्षणिक व सांस्कृतिक देवाणघेवाण मजबूत करणे या हेतूने पंतप्रधान तेथील राष्ट्रप्रमुखांशी सविस्तर चर्चा करतील.
पंतप्रधान मोदींच्या विदेश दौऱ्याचा सविस्तर आराखडा: जकार्तामध्ये प्रबोवो सुबियांतो यांच्याशी चर्चा, ऐतिहासिक मंदिराला भेट; ४० वर्षांनंतर न्यूझीलंडचा दौरा-
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या आगामी इंडोनेशिया, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड या त्रिपक्षीय परराष्ट्र दौऱ्याचे सविस्तर वेळापत्रक आणि अजेंडा निश्चित झाला आहे. या दौऱ्याच्या प्रत्येक टप्प्यात भारताचे जागतिक स्थान मजबूत करणारे आणि द्विपक्षीय सहकार्याला नवी दिशा देणारे अत्यंत महत्त्वपूर्ण राजनैतिक, आर्थिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम होणार आहेत.
पहिला टप्पा: इंडोनेशिया दौरा आणि प्रंबानन मंदिराला भेट
दौऱ्याच्या पहिल्या टप्प्यामध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे इंडोनेशियाची राजधानी जकार्ता येथे पोहोचतील. इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष प्रबोवो सुबियांतो यांच्या अधिकृत निमंत्रणावरून हा दौरा होत असून, दोन्ही नेत्यांमध्ये जकार्ता येथे उच्चस्तरीय द्विपक्षीय चर्चा पार पडेल. विशेष म्हणजे, मे २०१८ मध्ये भारत आणि इंडोनेशिया दरम्यान ‘सर्वसमावेशक धोरणात्मक भागीदारी करार’ (Comprehensive Strategic Partnership) झाल्यानंतरची दोन्ही राष्ट्रप्रमुखांमधील ही पहिलीच द्विपक्षीय भेट आहे. या राजनैतिक चर्चेव्यतिरिक्त, दोन्ही देशांमधील प्राचीन सांस्कृतिक संबंधांचे प्रतीक असलेल्या ऐतिहासिक प्रंबानन मंदिर (Prambanan Temple) परिसराला पंतप्रधान मोदी भेट देणार असून, हा या टप्प्यातील मुख्य सांस्कृतिक आकर्षण असेल.
दुसरा टप्पा: ऑस्ट्रेलिया भेट आणि ‘सीईओ फोरम’ द्वारे आर्थिक भागीदारी
इंडोनेशियाचा यशस्वी दौरा आटोपून पंतप्रधान मोदी ऑस्ट्रेलियातील मेलबर्न शहरात दाखल होतील. या ठिकाणी ते ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान अँथनी अल्बानीज यांच्यासोबत द्विपक्षीय बैठक घेतील, ज्यामध्ये संरक्षण, व्यापार आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सहकार्याचा आढावा घेतला जाईल. या प्रवासात पंतप्रधानांची ऑस्ट्रेलियाच्या गव्हर्नर जनरल सॅम मोस्टिन यांच्याशीही सदिच्छा भेट नियोजित आहे. भारत आणि ऑस्ट्रेलिया यांच्यातील आर्थिक संबंधांना अधिक गती देण्यासाठी मेलबर्नमध्ये ‘इंडिया-ऑस्ट्रेलिया सीईओ फोरम’ (India-Australia CEO Forum) आयोजित करण्यात आला आहे. या मंचात पंतप्रधान मोदी दोन्ही देशांतील आघाडीच्या उद्योगपतींशी थेट संवाद साधतील, ज्याचा मुख्य उद्देश द्विपक्षीय गुंतवणूक वाढवणे हा असेल.
अंतिम टप्पा: न्यूझीलंडचा ऐतिहासिक दौरा; ४० वर्षांचा प्रदीर्घ खंड संपणार
या संपूर्ण दौऱ्याचा अंतिम आणि अत्यंत ऐतिहासिक टप्पा न्यूझीलंडमध्ये पार पडणार आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे न्यूझीलंडचे पंतप्रधान क्रिस्टोफर लक्सन यांच्याशी चर्चा करण्यासाठी ऑकलंड येथे उपस्थित राहतील. आंतरराष्ट्रीय मुत्सद्देगिरीच्या दृष्टीने ही भेट अत्यंत अभूतपूर्व मानली जात आहे, कारण तब्बल ४० वर्षांच्या प्रदीर्घ कालखंडानंतर कोणत्याही भारतीय पंतप्रधानांची ही न्यूझीलंडला होणारी पहिलीच अधिकृत आणि द्विपक्षीय भेट आहे.
