Redevelopment Projects In Mumbai : मुंबईतील गृहनिर्माण क्षेत्राला मोठी गती देणाऱ्या आणि सर्वसामान्यांच्या हक्काच्या घरांचे स्वप्न साकार करणाऱ्या म्हाडाच्या (MHADA) तीन अत्यंत महत्त्वाच्या वसाहतींच्या पुनर्विकासाचा मार्ग आता अखेर मोकळा झाला आहे. मुंबई मंडळाच्या अखत्यारित येणाऱ्या वरळीतील आदर्श नगर आणि वांद्रे रेक्लमेशन म्हाडा वसाहतीच्या पुनर्विकासाच्या निविदेत (टेंडर) 'अदानी समूहा'ने (Adani Group) बाजी मारली आहे. तर दुसरीकडे, अंधेरीतील सरदार वल्लभभाई पटेल नगर (SVP Nagar) पुनर्विकासाचे कंत्राट 'हनुरा रिअल्टी प्रायव्हेट लिमिटेड' या कंपनीला मिळाले आहे. म्हाडाच्या मुंबई मंडळाने नुकत्याच या प्रकल्पांच्या आर्थिक निविदा खुल्या केल्या असून, या महाकाय पुनर्विकास प्रकल्पांतून म्हाडाला ५ हजार कोटी रुपयांपेक्षा अधिकचा प्रचंड महसूल मिळण्याचा अंदाज वर्तवला जात आहे.
गोरेगाव येथील प्रसिद्ध मोतीलाल नगर पुनर्विकासाच्या धर्तीवरच, या तीनही वसाहतींचा पुनर्विकास ‘कन्स्ट्रक्शन अँड डेव्हलपमेंट एजन्सी’ (सी अँड डी) या विशेष प्रारूपानुसार करण्याचा निर्णय मुंबई मंडळाने घेतला होता. बऱ्याच काळापासून रखडलेल्या या प्रकल्पांना गती देण्यासाठी म्हाडाने जागतिक स्तरावर निविदा मागवल्या होत्या, ज्याला बांधकाम क्षेत्रातील नामांकित कंपन्यांकडून उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. आदर्श नगर आणि वांद्रे रेक्लमेशन या दोन्ही प्रकल्पांसाठी अदानी प्रॉपर्टीज, लोढा समूह आणि जेएसडब्ल्यू समूहाने आपले प्रस्ताव सादर केले होते. तर सरदार वल्लभभाई पटेल नगरसाठी अदानी प्रॉपर्टीज आणि रिलायन्स कंपनीच्या सोबतीने हनुरा रिअल्टी प्रायव्हेट लिमिटेडने शर्यतीत उडी घेतली होती. सर्व तांत्रिक आणि आर्थिक निकषांची सखोल छाननी केल्यानंतर, मुंबई मंडळाने दोन प्रकल्प अदानी समूहाकडे सुपूर्द केले आहेत. या अंतिम मंजुरीचा प्रस्ताव आता राज्य सरकारकडे पाठवण्यात आला असून, शासनाच्या अधिकृत मान्यतेनंतर या कंपन्यांना प्रत्यक्ष कामाचे कंत्राट दिले जाईल.
अदानी समूहाचा मुंबईतील बांधकाम क्षेत्रात आणि विशेषतः पुनर्विकास प्रकल्पांमध्ये वाढता दबदबा या निमित्ताने पुन्हा एकदा स्पष्ट झाला आहे. आशियातील सर्वात मोठा मानला जाणारा धारावी पुनर्विकास प्रकल्प आणि गोरेगावचा मोतीलाल नगर पुनर्विकास आधीच अदानी समूहाकडे आहे. याशिवाय, महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाच्या (MSRDC) वांद्रे रेक्लमेशन येथील मुख्यालयासह आसपासच्या परिसराच्या विकासाचे कंत्राटही याच कंपनीने मिळवले होते. आता म्हाडाच्या या नव्या दोन प्रकल्पांची भर त्यात पडल्यामुळे मुंबईच्या महत्त्वाच्या भूभागांवर अदानी समूहाचे वर्चस्व प्रस्थापित होताना दिसत आहे.
या महत्वाकांक्षी पुनर्विकास योजनेमुळे येथील हजारो रहिवाशांना अत्याधुनिक आणि प्रशस्त घरे मिळणार आहेत. वरळीच्या आदर्श नगर पुनर्विकासांतर्गत ८६३ विद्यमान सदनिकाधारकांचे पुनर्वसन केले जाणार असून, त्यांना ८०० ते २५०० चौरस फुटांची मोठी घरे उपलब्ध होतील. वांद्रे रेक्लमेशनमधील ४ हजारांहून अधिक रहिवाशांना ९२४ ते २३५० चौरस फुटांची घरे दिली जातील. तर अंधेरीच्या सरदार वल्लभभाई पटेल नगरमधील ४,६७१ सदनिकाधारकांना ६८६ ते २,२८० चौरस फुटांची हक्काची घरे मिळणार आहेत. या तिन्ही प्रकल्पांच्या पूर्णतेनंतर मूळ रहिवाशांचे पुनर्वसन तर होईलच, शिवाय म्हाडाच्या मुंबई मंडळाला मोठ्या प्रमाणावर अतिरिक्त घरे उपलब्ध होणार आहेत.
