Gorakhpur Shankaracharya : सनातनी परंपरेतील गोमातेचे महत्त्व आणि तिचे रक्षण या प्रमुख उद्दिष्टासाठी ज्योतिषपीठाचे शंकराचार्य स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद सरस्वती यांनी एका व्यापक जनअभियानाची घोषणा केली आहे. गोवंश संरक्षणाचा संदेश जनमानसात पोहोचवण्यासाठी त्यांनी ‘गविष्ठि यात्रा’ आयोजित केली असून, ही यात्रा उत्तर प्रदेशातील सामाजिक आणि धार्मिक वर्तुळात चर्चेचा विषय ठरली आहे.
यात्रेचे स्वरूप आणि कालावधी
शंकराचार्यांनी जाहीर केल्यानुसार, ही ऐतिहासिक यात्रा ३ मे पासून प्रारंभ होणार असून २३ जुलै पर्यंत, म्हणजेच एकूण ८१ दिवसांपर्यंत अखंडपणे सुरू राहणार आहे. या यात्रेचा शुभारंभ गोरखपूर येथून होईल. उत्तर प्रदेशातील विविध जिल्ह्यांतून आणि महत्त्वाच्या धार्मिक स्थळांतून मार्गक्रमण करत ही यात्रा संपूर्ण राज्याची परिक्रमा करेल. या प्रदीर्घ प्रवासानंतर यात्रेचा समारोप पुन्हा एकदा गोरखपूर येथेच संपन्न होणार आहे.
गोवंश रक्षणाचा महान संदेश
’गविष्ठि’ या प्राचीन संकल्पनेवर आधारित असलेल्या या यात्रेचा मुख्य हेतू गोवंशाची हत्या रोखणे आणि गोमातेला सन्मानाचे स्थान मिळवून देणे हा आहे. यात्रेदरम्यान स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद विविध ठिकाणी धर्मसभांचे आयोजन करून भाविकांना संबोधित करतील. गोमाता ही केवळ एक पशू नसून ती भारतीय संस्कृती आणि अर्थव्यवस्थेचा आधारस्तंभ आहे, असे प्रतिपादन त्यांच्याकडून केले जाणार आहे.
सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक मूल्यवर्धन-
केवळ गोवंश रक्षणच नव्हे, तर सनातन धर्मातील उदात्त तत्त्वे आणि भारतीय सांस्कृतिक मूल्यांचे जतन करणे हा देखील या यात्रेचा एक अविभाज्य भाग आहे. आधुनिक काळात विस्मरणात जात असलेल्या पारंपरिक मूल्यांना पुनरुज्जीवित करण्यासाठी ही परिक्रमा मैलाचा दगड ठरेल, असा विश्वास सनातनी अनुयायांकडून व्यक्त केला जात आहे.
गोवंश रक्षणासाठी जनजागरणाचे महाअभियान; २४ जुलै रोजी लखनौमध्ये शंकराचार्यांच्या उपस्थितीत विराट सभा-
लखनौ: गोवंश संरक्षण आणि संवर्धनाच्या उद्दिष्टाने सुरू होणाऱ्या ‘गविष्ठि यात्रे’च्या माध्यमातून उत्तर प्रदेशात व्यापक जनजागरणाची लाट निर्माण करण्याचा संकल्प ज्योतिषपीठाचे शंकराचार्य स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद सरस्वती यांनी सोडला आहे. या यात्रेचा समारोप एका भव्य मेळाव्याने होणार असून, २४ जुलै रोजी उत्तर प्रदेशची राजधानी लखनौ येथे विराट सभेचे आयोजन करण्यात आले आहे.
समाज मनाला साद: गोमाता हाच संस्कृतीचा आधार-
या यात्रेच्या आयोजनाबाबत अधिक माहिती देताना शंकराचार्यांनी स्पष्ट केले की, भारतीय संस्कृती आणि सनातन धर्मामध्ये गाईला केवळ पशू न मानता ‘विश्वमाता’ मानले गेले आहे. आपल्या धर्माचा आणि सांस्कृतिक मूल्यांचा गोमाता हा मुख्य आधारस्तंभ आहे. त्यामुळेच तिच्या रक्षणासाठी केवळ शासनदरबारी प्रयत्न होऊन चालणार नाही, तर संपूर्ण समाजाने संघटित होऊन जागरूक होणे काळाची गरज आहे. यात्रेच्या ८१ दिवसांच्या प्रवासात विविध जिल्हे आणि निमशहरांमधून मार्गक्रमण करताना संत-महात्मा, सामाजिक संस्था आणि सामान्य नागरिकांना या मोहिमेत जोडून घेण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
पावसाचे सावट तरीही लखनौमध्ये ऐतिहासिक एकजूट-
२४ जुलै रोजी लखनौ येथे होणारा समारोपाचा कार्यक्रम हा या संपूर्ण यात्रेचा कळस असेल. या सभेच्या नियोजनाबाबत बोलताना शंकराचार्य अतिशय ठाम दिसले. त्यांनी सांगितले की, “जुलै महिन्यात पावसाचा जोर असण्याची शक्यता असली तरी हा कार्यक्रम कोणत्याही परिस्थितीत रद्द होणार नाही. श्रद्धाळू लोक गरज पडल्यास पावसाळी पोषाख (रेनकोट) परिधान करूनही सभेला उपस्थित राहतील, पण गोवंश रक्षणाचा हा संकल्प मागे हटणार नाही.” या विराट सभेत यात्रेदरम्यान गोळा झालेली निरीक्षणे, गोवंश रक्षणापुढील आव्हाने आणि भविष्यातील रणनीती यावर सविस्तर चर्चा करण्यात येणार आहे.
धार्मिक आणि सामाजिक संघटनांचा सहभाग-
यात्रेच्या मार्गावर ठिकठिकाणी धर्मसभांचे आयोजन केले जाणार आहे. या सभांच्या माध्यमातून गोवंशावर होणारे अत्याचार थांबवणे, गोशाळांचे सक्षमीकरण करणे आणि गोवंशाचे अर्थकारणातील महत्त्व अधोरेखित करणे यावर भर दिला जाईल.
गोवंश रक्षणासाठी ‘चतुरंगिणी’ सेनेची स्थापना; नागा साधूंच्या धर्तीवर शंकराचार्यांचे ऐतिहासिक पाऊल-
गोरखपूर: गोमातेच्या संरक्षणार्थ आणि सनातन धर्माच्या उत्थानासाठी ज्योतिषपीठाचे शंकराचार्य स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद सरस्वती यांनी एका अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि धाडसी निर्णयाची घोषणा केली आहे. गोवंशावर होणारे अत्याचार रोखण्यासाठी आणि धर्माचे रक्षण करण्यासाठी त्यांनी ‘चतुरंगिणी’ नामक एका विशेष संघटनेची स्थापना करण्याचे जाहीर केले आहे. नागा साधूंच्या शिस्तबद्ध आणि पराक्रमी परंपरेचा वारसा पुढे नेत ही संघटना कार्यरत राहणार आहे.
काय आहे ‘चतुरंगिणी’ संघटनेचे स्वरूप?
शंकराचार्यांच्या मते, ‘चतुरंगिणी’ ही केवळ एक संघटना नसून ती धर्म आणि गोवंशाच्या रक्षणासाठी समर्पित असलेली एक वैचारिक आणि कृतीशील सेना असेल. ज्याप्रमाणे प्राचीन काळी नागा साधूंच्या सेना धर्माच्या संरक्षणासाठी सदैव सज्ज असत, त्याच धर्तीवर या संघटनेची बांधणी केली जाणार आहे. यामध्ये समाजातील विविध स्तरांतील आणि वेगवेगळ्या क्षेत्रांतील तज्ज्ञ व्यक्तींचा समावेश केला जाईल. या संघटनेच्या माध्यमातून गोवंश रक्षणासह सामाजिक हिताचे आणि धार्मिक अस्मितेचे प्रश्न संघटितपणे मांडले जातील.
समावेशकता आणि संरचनेत वैविध्य-
’चतुरंगिणी’ संघटनेचे वैशिष्ट्य म्हणजे तिची व्यापक संरचना. यामध्ये केवळ संत-महंतांचाच समावेश नसेल, तर समाजातील विविध वर्गांचे प्रतिनिधित्व करणारे लोक एकत्र येतील. प्रत्येक क्षेत्रातील व्यक्तीला तिच्या कौशल्यानुसार आणि निष्ठेनुसार संघटनेत स्थान दिले जाणार आहे. यामुळे सामाजिक आणि धार्मिक मुद्द्यांवर काम करताना एका व्यापक आणि परिणामकारक यंत्रणेची निर्मिती होईल, असा विश्वास शंकराचार्यांनी व्यक्त केला आहे.
संघटित प्रतिसादाची गरज-
स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद यांनी स्पष्ट केले की, विखुरलेल्या स्वरूपात काम करण्यापेक्षा एका छत्राखाली येऊन संघटितपणे प्रयत्न केल्यास गोवंशाचे रक्षण अधिक प्रभावीपणे होऊ शकते.
