Jantar Mantar Protest Delhi : राष्ट्रीय पात्रता प्रवेश परीक्षेतील (NEET) गैरव्यवहार आणि पेपरफुटीच्या मुद्द्यावरून देशाची राजधानी दिल्लीतील राजकीय वातावरण प्रचंड तापले असून, या आंदोलनाला आता अत्यंत नाट्यमय आणि गंभीर वळण मिळाले आहे. ‘कॉकरोच जनता पार्टी’चे (CJP) संस्थापक अभिजित दीपके (Abhijeet Dipke) यांच्या नेतृत्वाखाली आज, २० जुलै रोजी पुकारण्यात आलेल्या महत्त्वाकांक्षी ‘संसद मार्च’मुळे (Parliament March) दिल्लीत कमालीचा तणाव निर्माण झाला आहे. आंदोलक संसदेच्या दिशेने कूच करण्याच्या भूमिकेवर ठाम असल्याने सुरक्षा यंत्रणांनी (Security Agencies) संपूर्ण नवी दिल्ली परिसराला लष्करी छावणीचे स्वरूप दिले आहे. कायदा व सुव्यवस्थेची परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी प्रशासनाने अत्यंत कठोर पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे.
प्रवाशांची कोंडी; जनपथ, राजीव चौकसह ५ महत्त्वाची मेट्रो स्टेशन्स बंद
आंदोलक आणि विद्यार्थ्यांचा जनसमुदाय संसदेच्या परिसरात पोहोचू नये, यासाठी प्रशासनाने दिल्लीची जीवनवाहिनी असलेल्या मेट्रो सेवेवर तात्पुरते निर्बंध घातले आहेत. दिल्ली मेट्रो रेल कॉर्पोरेशनने (DMRC) सुरक्षेचे कारण पुढे करत मध्य दिल्लीतील पाच अत्यंत महत्त्वाची आणि गर्दीची मेट्रो स्टेशन्स प्रवाशांसाठी पुढील आदेशापर्यंत पूर्णपणे बंद केली आहेत.
यात खालील स्थानकांचा समावेश आहे:
१. जनपथ (Janpath)
२. राजीव चौक (Rajiv Chowk)
३. पटेल चौक (Patel Chowk)
४. सेंट्रल सेक्रेटरीएट (Central Secretariat)
५. सेवा तीर्थ (Seva Teerth)
या स्थानकांवर प्रवाशांना चढण्यास आणि उतरण्यास पूर्ण बंदी घालण्यात आली असून, अचानक घेतलेल्या या निर्णयामुळे कार्यालयांमध्ये जाणाऱ्या नोकरदार वर्गाची आणि सर्वसामान्य प्रवाशांची मोठी कोंडी झाली आहे.
वज्र वाहन, वॉटर कॅनन आणि ‘आरएएफ’चा फौजफाटा; मोबाईल नेटवर्क ठप्प-
जंतरमंतर परिसरात गेल्या काही तासांपासून सुरक्षा दलांची अभूतपूर्व जुळवाजुळव पाहायला मिळत आहे. दिल्ली पोलिसांसह (Delhi Police), रॅपिड ॲक्शन फोर्स (RAF) आणि निमलष्करी दलांच्या (Paramilitary Forces) तुकड्या जंतरमंतरवर तैनात करण्यात आल्या आहेत. आंदोलकांना रोखण्यासाठी रस्त्यांवर जागोजागी तीन पदरी बॅरिकेडिंग करण्यात आले असून, पाण्याचे फवारे मारणारे ‘वॉटर कॅनन’ आणि दंगल नियंत्रण करणारी विशेष ‘वज्र’ वाहने सज्ज ठेवण्यात आली आहेत. विशेष म्हणजे, आंदोलकांमध्ये होणारा समन्वय आणि सोशल मीडियावरील थेट प्रक्षेपण रोखण्यासाठी प्रशासनाने संपूर्ण जंतरमंतर परिसरात हाय-पॉवर ‘मोबाईल जॅमर्स’ बसवले आहेत. यामुळे संपूर्ण परिसरातील मोबाईल नेटवर्क आणि इंटरनेट सेवा पूर्णपणे ठप्प झाली आहे.
सीसीटीव्ही बंद केल्याने बळाचा वापर होण्याची शक्यता; आंदोलकांमध्ये भीती
रविवारी रात्रीपासून जंतरमंतरवरील पोलिसांच्या गुप्त हालचालींमुळे आंदोलकांमध्ये संशयाचे वातावरण आहे. आंदोलनस्थळाच्या परिसरातील अधिकृत सीसीटीव्ही (CCTV) कॅमेरे अचानक बंद करण्यात आले असून, तिथले काही बॅरिकेड्स बाजूला करण्यात आले आहेत. यापूर्वी, २० दिवस आमरण उपोषणाला बसलेले ख्यातनाम पर्यावरण शास्त्रज्ञ सोनम वांगचूक (Sonam Wangchuk) यांना पोलिसांनी बळाचा वापर करत ताब्यात घेतले आणि सफदरजंग रुग्णालयात दाखल केले होते. वांगचूक यांच्यानंतर आता अभिजित दीपके आणि त्यांचे सहकारी उपोषणाला बसले आहेत. रात्रीच्या अंधारात सीसीटीव्ही बंद झाल्यामुळे, पोलीस पुन्हा एकदा बळाचा आणि लष्करी ताकदीचा वापर करून जंतरमंतरवरील उर्वरित आंदोलकांना तिथून पिटाळून लावण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.
“सरकार घाबरले आहे, शांतता राखत व्हिडिओ शूटिंग करा!” – आंदोलकांचे आवाहन
दिल्ली प्रशासनाच्या या दडपशाहीवर आंदोलकांनी आणि कॉकरोच जनता पार्टीच्या नेत्यांनी अत्यंत गंभीर आरोप केले आहेत. आंदोलनकर्त्यांनी जारी केलेल्या पत्रकात म्हटले आहे की, “पोलीस प्रशासन आणि केंद्र सरकार दडपशाहीच्या बळावर विद्यार्थ्यांचा आवाज दाबण्याचा आणि त्यांना घाबरवण्याचा प्रयत्न करत आहे. जंतरमंतरवर सध्याचे वातावरण पाहता काहीही घडू शकते. परंतु, आम्ही सर्व देशवासीयांना आणि विद्यार्थ्यांना आवाहन करतो की, प्रत्येकाने अत्यंत संयमाने, शांततेने आणि थंड डोक्याने वागावे.”
आंदोलकांनी सहकाऱ्यांना सतर्क राहण्याच्या सूचना देताना पुढे म्हटले, “आपल्या आंदोलनाला बदनाम करण्यासाठी आजूबाजूला कोणीही संशयित व्यक्ती किंवा समाजकंटक आढळल्यास, त्याला स्वतः कायदा हातात न घेता तातडीने पोलिसांच्या स्वाधीन करा. जंतरमंतरवर होणाऱ्या प्रत्येक घडामोडीचे आणि पोलिसांच्या कारवाईचे मोबाईलवर व्हिडिओ शूटिंग करा. आपण गेल्या महिनाभरापासून संपूर्ण लोकशाही आणि शांततामय मार्गाने हा लढा लढत आहोत. सरकार आता विद्यार्थ्यांच्या एकजुटीला घाबरले आहे.” या आव्हानानंतर आंदोलक आणि पोलीस समोरासमोर ठाकले असून, दिल्लीतील तणाव सर्वोच्च पातळीवर पोहोचला आहे.
