Skin Care : अनेकदा शरीरावर कोणतेही लाल पुरळ (Rashes), डाग किंवा बाह्य ॲलर्जीची लक्षणे नसतानाही अचानक शरीराच्या वेगवेगळ्या भागांवर तीव्र खाज सुटल्याची समस्या उद्भवते. ही स्थिती वरवर सामान्य वाटत असली, तरी ती आरोग्याच्या दृष्टीने दुर्लक्षित करण्यासारखी नसते. वैद्यकीय परिभाषेत या समस्येची अनेक अंतर्गत शारीरिक कारणे असू शकतात. बाह्य त्वचा पूर्णपणे निरोगी दिसत असतानाही अचानक उद्भवणाऱ्या या खाजेमुळे व्यक्तीला प्रचंड अस्वस्थता आणि मानसिक ताणाचा सामना करावा लागतो.
त्वचा कोरडी पडणे आणि अंतर्गत बदल हे मुख्य कारण
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, त्वचेवर कोणतीही लक्षणे न दिसता खाज येण्याचे सर्वात प्राथमिक कारण म्हणजे ‘त्वचेचा कमालीचा कोरडेपणा’ (Dry Skin) हे असू शकते. वाढते वय, हवेतील बदल किंवा शरीरात पाण्याचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे (Dehydration) त्वचा आतून कोरडी पडते आणि त्यामुळे तीव्र खाज निर्माण होते. याव्यतिरिक्त, शरीरातील अंतर्गत संस्थांमधील बदलांमुळेही हा त्रास उद्भवू शकतो. यकृत (Liver), मूत्रपिंड (Kidney) यांच्या कार्यात काही अडथळा आल्यास किंवा रक्तातील काही घटकांचे प्रमाण बदलल्यास, त्याचे थेट लक्षण म्हणून त्वचेवर खाज येऊ शकते.
अचानक खाज येण्याची संभाव्य अंतर्गत कारणे
या समस्येच्या मुळाशी असणारे संभाव्य वैद्यकीय घटक खालीलप्रमाणे आहेत:
| कारण | शरीरावर होणारा परिणाम |
| पाण्याची कमतरता | शरीरात पाण्याचे प्रमाण कमी झाल्याने त्वचा कोरडी होऊन खाज सुटते. |
| मानसिक ताणतणाव | तीव्र मानसिक ताणामुळे शरीरात हिस्टामाइन आणि कॉर्टिसॉल रसायने स्रवतात, ज्यामुळे खाज वाढते. |
| हर्मोन्सचे असंतुलन | थायरॉईड ग्रंथींच्या कार्यातील बिघाड किंवा रक्तातील साखरेचे वाढलेले प्रमाण (मधुमेह) यामुळे खाज येऊ शकते. |
| मज्जासंस्थेचे आजार | काही वेळा नसांवर (Nerves) येणाऱ्या ताणामुळेही मेंदूकडे खाजेचे चुकीचे संकेत पाठवले जातात. |
तज्ज्ञ डॉक्टरांचा काय आहे सल्ला?
अशा वेळी घरगुती उपचार किंवा स्वतःच्या मनाने कोणतेही मलम (Ointment) लावण्याऐवजी त्वचाविकार तज्ज्ञांचा (Dermatologist) सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक असते. डॉक्टर रुग्णाच्या रक्ताची तपासणी (Blood Test) करून या खाजेमागील अचूक अंतर्गत कारण शोधून काढतात. जोपर्यंत वैद्यकीय उपचार सुरू होत नाहीत, तोपर्यंत शरीराला थंडावा देण्यासाठी रासायनिक सुवासिक साबणाचा वापर टाळणे, आंघोळीसाठी कोमट पाण्याचा वापर करणे आणि त्वचेची आर्द्रता टिकवून ठेवण्यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने उत्तम प्रतीचे मॉइश्चरायझर किंवा खोबरेल तेल लावणे फायदेशीर ठरते.
